I SA/Wa 1496/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] września 2008 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania T. H. od decyzji Starosty O. z [...] listopada 2007 r., nr [...], odmawiającej zwrotu działki o powierzchni [...] ha położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej starym numerem [...], nabytej przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która weszła w skład nieruchomości nr [...] pozostającej w trwałym zarządzie Przedszkola [...] Nr [...] w O. - utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...] Starosta O. orzekł o odmowie zwrotu wyżej opisanej działki. Rozstrzygnięcie uzasadnił brakiem spełnienia przesłanek wynikających z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniających zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Od powyższej decyzji odwołała się T. H., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie. Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, położona w O. przy ul. [...], oznaczona w dacie wykupu jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność T. H., została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym reperytorium A nr [...] z dnia [...] maja 1975 r. w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z [...] sierpnia 1972 r., nr [...], działka weszła w skład terenu, na którym została zlokalizowana budowa osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] w O. Pismem z dnia 17 grudnia 2007 r. była właścicielka wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości. Organ powołując treść przepisów art. 136 ust. 3, 137 ust. 1 i 216 ust. 1,. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) wskazał, że dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku byłego właściciela w przedmiocie zwrotu nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wystarczy wystąpienie choćby jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej – stosownie do art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] ustalił, że nieruchomość, oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiła w dniu składania wniosku o zwrot, cześć nieruchomości oznaczonej obecnie nr [...] o pow. [...] ha, będącej własnością Miasta O. Decyzją Prezydenta Miasta O. z [...] listopada 2003 r., nr GN.[...] na działce nr [...] został ustanowiony trwały zarząd na rzecz Przedszkola [...] Nr [...] w O. Starosta O. ustalił, iż decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w O. z [...] maja 1978 r., nr [...] zatwierdzono plan realizacyjny oraz udzielono pozwolenia na budowę przedszkola 4-oddziałowego przy ul. [...] w O. Z kopii załącznika graficznego, stanowiącego integralną część decyzji wynika, iż na wykupionej działce nr [...] zaprojektowano zieleń. Budowa przedszkola zakończona została w 1979 r. Organ podniósł, że z protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości z 30 października 2007 r. wynika, iż sporna działka jest ogrodzona, od strony ulicy rosną trzy świerki, a od strony przedszkola rosną ozdobne krzewy kwitnące, nie ma natomiast urządzonego placu zabaw dla dzieci. W ocenie organu odwoławczego, dotychczasowe ustalenia organu pierwszej instancji umożliwiają stwierdzenie, iż w ciągu 10 lat od wykupu zrealizowany został cel nabycia przedmiotowej nieruchomości. Niezależnie od powyższych ustaleń, organ zaznaczył, że celem wykupu była realizacja budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] w O. Cel wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacji jego infrastruktury. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, tj. szkoły, boiska sportowe, zieleń osiedlową etc. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. akt I SA 2033/96, publ. LEX nr 47337). Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda [...] stwierdził, iż cel nabycia spornej działki został zrealizowany na całej nieruchomości. Ewentualne plany odwołującej się odnośnie zagospodarowania wykupionej działki nie mają znaczenia wobec braku spełnienia przesłanek wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. H. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że w wyniku oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, że sporna działka jest ogrodzona, od strony ulicy rosną trzy świerki, a od strony przedszkola rosną ozdobne krzewy kwitnące, nie ma natomiast urządzonego placu zabaw dla dzieci. Powyższe ustalenie zdaniem skarżącej bezspornie dowodzi, że cała działka nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Część działki od strony ulicy pomimo, iż została formalnie ogrodzona i włączona do obszaru przedszkola fizycznie nie została wykorzystana dla celów związanych z jego działalnością. Na tej części nieruchomości rosną jedynie świerki, plac zabaw dla dzieci urządzono w innej części działki, brak na niej jakichkolwiek stałych obiektów czy też innych trwałych urządzeń. Skarżąca powołała się na przepis art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazała, że na odzyskanym gruncie zamierza wybudować zakład leczniczo pielęgnacyjny długoterminowej opieki domowej, dlatego jej zdaniem nawet względy słuszności przemawiają za dokonaniem zwrotu tej części działki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny i prawny sprawy został przez organy prawidłowo ustalony. Przy czym nadmienić należy, że skarżąca już w 1991r. wystąpiła o zwrot wywłaszczonej działki nr [...]. Wówczas to decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z [...] marca 1991 r. organ nie uwzględnił wniosku. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tj. Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.). Ponowny wniosek skarżąca złożyła 23 lipca 2007 r., a więc pod rządami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W sytuacji istotnej zmiany stanu prawnego zaistniała konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji organ prawidło wskazał przepisy prawa i dokonał ich interpretacji. Stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei art. 137 ust 1 ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z ustępem 2 tego przepisu, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w wyżej wskazanych przepisach. Jak wynika z akt sprawy, wywłaszczenie działki skarżącej nr [...] nastąpiło na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" w O. (umowa sprzedaży z [...] maja 1975 r. zawarta w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1968 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości). Cel wywłaszczenia został zrealizowany. Działka wywłaszczona weszła w skład terenu, na którym zbudowano przedszkole - na podstawie decyzji nr [...] z [...] maja 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwoleniu na budowę. W dniu 31 grudnia 1979 r. obiekt ten został odebrany i przekazany do użytku (protokół odbioru z 31 grudnia 1979 r. w aktach administracyjnych). Teren przedszkola obejmuje nie tylko budynek, ale i działkę wokół budynku. Jak wynika z mapy sytuacyjnej – wysokościowej ,,[...]", stanowiącej załącznik do decyzji z [...] maja 1978 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę, na wywłaszczonej działce nr [...] zaplanowano tzw. ogródek – pkt 7 legendy mapy. Z oznaczeń na mapie wynika, że na tym trenie zaplanowano zieleń. Z mapy wynika również, że place zabaw z przyrządami sportowymi, plac do gier zbiorowych, plac zabaw konstrukcyjnych, brodzik, górkę saneczkową zaplanowano w innej części terenu okalającego budynek przedszkola. Wobec powyższego zarzuty skargi, że wywłaszczona działka nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż nie ma na niej żadnych stałych obiektów, a plac zabaw dla dzieci urządzony został w innej części działki, nie są zasadne. Wskazać należy, że właśnie dlatego na działce oznaczonej dawnym numerem [...] rosną drzewa i krzewy, gdyż tak rozstrzygała decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwolenie na budowę przedszkola. Na rozprawie przed Sądem w dniu 14 stycznia 2009 r. skarżąca oświadczyła, że na wywłaszczonej działce po wybudowaniu przedszkola posadzone zostały drzewa. Już chociażby ta okoliczność świadczy o tym, że wywłaszczona działka została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Działka od czasu wzniesienia budynku przedszkola stanowi integralną część jego terenu. Organy prawidłowo wywiodły, że przy ocenie realizacji celu publicznego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, przedszkola, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze. Stanowisko to utrwalone jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie w ramach budowy osiedla mieszkaniowego wybudowano przedszkole, co niewątpliwie stanowi realizację celu publicznego będącego przyczyną wywłaszczenia nieruchomości skarżącej. Zatem wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zwrot wywłaszczonej działki w całości lub w części, o jakich mowa w przepisach art. 136 ust 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż cel został zrealizowany na całej wywłaszczonej działce, co nastąpiło w terminie czterech i pół roku od daty wywłaszczenia. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.