II SA/Wa 1210/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 par. 1 i art. 158 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] M. N. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy, odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. M. N. skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ww. wniosku zarzucił organowi, że działania i analizy organu kadrowego, przeprowadzone pod kątem ewentualnego zagospodarowania żołnierza w strukturach Sił Zbrojnych, były mało efektywne, biorąc pod uwagę fakt, iż zwalnia się oficera z wzorowym przebiegiem służby, dyspozycyjnego, wykształconego, doświadczonego w pracy w zespołach międzynarodowych, nie próbując zaproponować mu niższego, czy też równorzędnego stanowiska. M. N. zaznaczył, że nie złożono mu żadnej propozycji służby, ignorowano jego oświadczenia o gotowości do jej podjęcia w dowolnym miejscu w kraju lub poza jego granicami. Podkreślił, że zaangażowanie w służbę, doświadczenie, wykształcenie, dyspozycyjność upoważniają go by domagać się "poważnego traktowania" i dania szansy na dalszą służbę. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, iż na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. w sprawie przeformowania [...] na [...], jednostka wojskowa, w której M. N. pełnił zawodową służbę wojskową uległa przeformowaniu z dniem [...] grudnia 2001 r. w nową strukturę organizacyjną, wskutek czego zmniejszył się jej stan etatowy i brak było możliwości zaproponowania ww. innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji wojskowych (zawodowych). W związku z powyższym podjęto działania mające na celu wyznaczenie oficera na inne stanowisko służbowe poza przeformowaną jednostką wojskową, w wyniku czego ustalono, że ze względu na prowadzoną restrukturyzację Sił Zbrojnych RP i związany z tym proces znacznego zmniejszenia liczby stanowisk służbowych brak było możliwości wyznaczenia wnioskodawcy na stanowisko służbowe, stosownie do posiadanego przez niego stopnia wojskowego, kwalifikacji i specjalności wojskowej. Tym samym Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego decyzją nr [...] z [...] listopada 2002 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział oficerowi stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a oficer nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odwołania od ww. decyzji. Następnie [...] kwietnia 2008 r. M. N. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]. W związku z powyższym Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podkreślił, że oficer nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które uzasadniałyby konieczność stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]. Minister zaznaczył, iż zgodnie z treścią art. 156 par. 1 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą bądź zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Organ po ponownej analizie przedmiotowej sprawy, wnikliwym rozpatrzeniu wniosku oficera oraz ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, że w sprawie brak jest przesłanek wynikających z art. 156 par. 1 kpa, dających podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]. Minister wskazał, że jednostka wojskowa, w której wnioskodawca pełnił zawodową służbę wojskową uległa przeformowaniu na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., w wyniku czego zmniejszył się jej stan etatowy, tym samym uległo likwidacji stanowisko służbowe zajmowane przez oficera i brak było możliwości zaproponowania mu równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego, odpowiedniego do posiadanych kwalifikacji i stopnia wojskowego. Wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 78 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, wypowiedziano M. N. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Obrony Narodowej, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami wojskowej ustawy pragmatycznej z dnia 30 czerwca 1970 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), nie wystąpiła również żadna z przesłanek z art. 156 par. 1 kpa, której wystąpienie jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w okresie przeprowadzania restrukturyzacji i przeformowania [...] na [...] pełnił służbę w [...], wówczas pod jego nieobecność rozstrzygnęła się kwestia jego zwolnienia. Będąc poza granicami kraju nie został poinformowany o możliwości utraty stanowiska i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Zaznaczył przy tym, że wszyscy, którzy pełnili służbę w kraju i wyrazili chęć dalszego jej pełnienia otrzymali propozycje pracy. Po powrocie do kraju zameldował się do Dowódcy [...], który poinformował go, że nie posiada odpowiedniego stanowiska w [...], skarżący dodał, że napisał wówczas oświadczenie o swojej pełnej dyspozycyjności i gotowości podjęcia służby w dowolnym miejscu w kraju i za granicą. Odnosząc się do decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. M. N. wskazał, że działania i analizy przeprowadzone przez organ kadrowy pod kątem ewentualnego zagospodarowania żołnierza w strukturach Sił Zbrojnych były mało efektywne, biorą pod uwagę to, że zwalnia się oficera z wzorowym przebiegiem służby, dyspozycyjnego, wykształconego, doświadczonego w pracy w zespołach międzynarodowych, nie próbując zaproponować mu niższego, czy też równorzędnego stanowiska. Podkreślił, że zgłaszał na piśmie do przełożonych gotowość podjęcia służby m. in. w [...], a jedyną odpowiedzią było wypowiedzenie stosunku służbowego. Nie złożono mu żadnej propozycji służby, ignorowano jego oświadczenia o gotowości do podjęcia służby, zgłoszenia na konkretne stanowiska, czym, w ocenie skarżącego, naruszono art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.). Skarżący wyjaśnił, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożył kiedy dotarł do wyroku WSA w Warszawie z dnia 01 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 973/04, z treści którego wynika, że "to na organie wojskowym spoczywał obowiązek poszukiwania dla skarżącego innego stanowiska służbowego, również poza jednostką wojskową, w której pełnił on służbę.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, wyrażona w art. 16 kpa, oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w kpa. Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeśli decyzja została dotknięta wadą określoną w art. 156 par. 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, wszczynanym w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Organ orzeka w tym postępowaniu wyłącznie jako organ kasacyjny, którego zadaniem jest ustalenie, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - w przedmiotowej sprawie - decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, obarczona jest wadami wymienionymi w art. 156 par. 1 kpa. Zgodnie z treścią art. 156 par. 1 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powyższe zestawienie stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 157 par. 1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie Minister Obrony Narodowej prawidłowo ocenił, że Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, wypowiadając decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] M. N. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej nie naruszył prawa, zasadnie więc odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Zasadnym było również utrzymanie w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział M. N. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Przedmiotowa decyzja oparta była na przesłance likwidacji zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Przeformowanie, na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., [...] na [...], spowodowało, że zmniejszył się stan etatowy jednostki wojskowej, w której M. N. pełnił zawodową służbę wojskową oraz zlikwidowano dotychczas zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe. Wydanie ww. rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP stanowiło podstawę do podjęcia przez organy wojskowe działań kadrowych, zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości do wypowiedzenia żołnierzom stosunku służbowego. Okoliczność braku możliwości wyznaczenia M. N. na inne stanowisko służbowe w poszczególnych rodzajach wojsk, komórkach organizacyjnych MON, pozostałych jednostkach organizacyjnych resortu oraz w służbie poza resortem MON, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, potwierdza znajdująca się w aktach personalnych skarżącego notatka służbowa dla dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON. Reasumując, w ocenie Sądu decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Została ona wydana przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, wydana została w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy prawa, nadaje się do wykonania, jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Tym samym należy uznać, że odpowiada ona prawu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.