I OZ 511/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta Poznań na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1804/08 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Gmina Miasta Poznań wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, że realizacja w/w decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż następcy prawni dokonają wpisu prawa własności na swoją rzecz, a następnie zbędą lub obciążą rzecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1804/08, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił Gminie Miasta Poznań wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że obawy skarżącej, iż następcy prawni dokonają wpisu prawa własności na swoją rzecz, co w konsekwencji da im możliwość zbycia lub obciążenia nieruchomości, są przedwczesne i niepewne. Gmina Miasta Poznań wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą niebezpieczeństwo dowolnego rozporządzenia albo obciążenia nieruchomości przez nowego właściciela. Wskazała, że odpłatne nabycie nieruchomości w dobrej wierze jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych także w przypadku, gdy jest następstwem wydania wadliwej decyzji ostatecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) , sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze przyjęto pogląd, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dodatkowo wskazać należy, że z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia . W przedmiotowej sprawie skarżąca Gmina we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniosła, iż w wyniku jej wykonania następcy prawni dokonają wpisu prawa własności na swoją rzecz, a następnie zbędą lub obciążą rzecz. Wskazać zatem należy, iż rozpoznając wniosek skarżącej Sąd nie rozważył, że przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Podkreślić także należy, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, co z kolei oznacza, że zbycie nieruchomości przez osobę aktualnie ujawnioną w księdze wieczystej jako jej właściciel może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, mając na względzie, jak trafnie zauważono w zażaleniu, np. charakter instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, która bezwzględnie przyjmuje przewagę stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nad stanem rzeczywistym. Istnieje zatem realna możliwość zbycia takiej nieruchomości. W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, nie będzie żadnej możliwości zniweczenia cywilnoprawnych skutków umowy sprzedaży tej nieruchomości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu.