VI SA/Wa 1901/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. sp.j. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 (pięćset) złotych za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej P. sp.j. w Z. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. sp.j. w Z. (dalej jako strona skarżąca) utrzymał w całości w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] nakładającą na ww. podmiot karę pieniężną w łącznej kwocie 4000 złotych za naruszenie ustawy o transporcie drogowym. Do podjęcia niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 7 marca 2008 r. w K. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez T. C.. Pojazdem wykonywano przewóz materiału UN1202 pod firmą P. Pojazd wyposażony był w tachograf analogowy. W toku prowadzonego postępowania organ nie uwzględnił wyjaśnień przestawionych przez stronę skarżącą. Jednocześnie ustalił, że ww. kierowca w dniach od 12 lutego 2008 r. od godz. 17.00 do 14 lutego 2008 r. do godz. 15.00, od 16 lutego 2008 r. od godz. 17.00 do 18 lutego 2008 r. do godz. 07.10, od 12 lutego 2008 r. od godz. 21.30 do 25 lutego 2008 r. do godz. 07.50 oraz od 29 lutego 2008 r. od godz. 12.00 do 4 marca 2008 r. do godz. 06.00 miał dni wolne. Przedsiębiorca nie wystawił mu odpowiedniego zaświadczenia, do których wystawienia był obowiązany, bowiem przepisy nakazują by pracodawca wystawił kierowcy zaświadczenie za dni kiedy nie prowadził pojazdów. Okresy opisane w protokole kontroli tj. od 16 lutego 2008 r. od godz. 17.00 do 18 lutego 2008 r. do godz. 07.10, od 22 lutego 2008 r. od godz. 21.30 do 25 lutego 2008 r. do godz. 07.50 oraz od 29 lutego 2008 r. od godz. 12.00 do 4 marca 2008 r. do godz. 06.00 to soboty i niedziele i są dniami odpoczynków tygodniowych kierowcy. Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego uznano, że okres od 12 lutego 2008 r. od godz. 17.00 do 14 lutego 2008 r. do godz. 15.00 należy również traktować jako odpoczynek tygodniowy. Jednocześnie organ stwierdził wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca nie okazał do kontroli odcinka kontrolnego. W ocenie organu, stanowi to naruszenie art. 42 ust. 1, ust. 1 "a" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). Ponadto stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. Okazany do kontroli dokument przewozowy sporządzono w sposób niezgodny z przepisem 5.4.1. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629 z poźn. zm.). Dokument nie zawierał wpisu wszystkich odbiorców przewożonego materiału lub wpisu przewidzianego w przepisie 5.4.1.1.1 (h). Organ stwierdził, że w dokumencie wymieniono z nazwy tylko jednego z odbiorców materiału niebezpiecznego, podczas gdy w rzeczywistości było ich dwóch tj. Przejście Graniczne w K. i Urząd Pocztowy w K. Nie uznano wyjaśnień strony wskazanych w piśmie z dnia 17 marca 2008 r. jako podstawy do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. Od decyzji, wydanej w I instancji, strona skarżąca złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym wniosła o jej uchylenie, jako sprzecznej ze stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o przesłuchanie szeregu świadków, w tym kierowców zatrudnionych w skarżącej spółce. Odnośnie nałożonej kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, strona skarżąca wskazała, że niewystawienie na właściwym formularzu zaświadczenia potwierdzającego, że kierowca nie prowadził w dniach wolnych pojazdów było spowodowane ówczesną interpretacją przepisów w tym zakresie przez organ pierwszej instancji. Okoliczność tę, w jej ocenie mogą potwierdzić świadkowie, o których przesłuchanie strona skarżąca wniosła. Odnośnie pozostałych zarzutów, strona skarżąca wskazała, że z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. nie wynika, aby karta opłaty za przejazd po drogach krajowych była przedmiotem kontroli. Jednocześnie podkreśliła, że na szybie samochodu była naklejona winieta, natomiast w czasie kontroli kierowca okazał fakturę zakupu rocznej winiety. Okoliczności te potwierdzają, że nie można w sprawie niniejszej mówić o dokonaniu przewozu drogowego bez dokonania opłaty drogowej. Tym samym, organ pierwszej instancji przeprowadził w tym zakresie postępowanie nieobiektywnie. Odnosząc się natomiast do stwierdzonego naruszenia polegającego na prowadzeniu przewozu drogowego z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym, gdyż nie wymieniono nazwy i adresu odbiorcy, strona skarżąca wskazała, że w momencie nadawania towaru niebezpiecznego i wypisywania dokumentu przewozowego nie było jej wiadome o jakimkolwiek innym odbiorcy poza Przejściem Granicznym w K. Tak więc, w ocenie strony skarżącej nie było żadnych podstaw do wskazania Urzędu Pocztowego w K. jako drugiego odbiorcy. Odebranie przez Urząd Pocztowy w K. paliwa wyniknęło w trakcie transportu, bowiem kierowca zamierzał pozostałą część paliwa dostarczyć do tego Urzędu pod warunkiem, że wyraziłby na to zgodę i zastał osobę odpowiedzialną za zaopatrzenie. Ostatecznie transakcja nie doszła do skutku i w dniu 7 marca 2008 r. jak i w dniach kolejnych nie było zamówień na dostawy oleju opałowego do tej placówki i w dniu kontroli nie dokonano dostawy oleju opałowego do tego kontrahenta. W wyniku rozpoznania odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w całości w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za stwierdzone w toku kontroli naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Następnie strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła naruszenie: 1. art. 78 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności udzielania błędnych pouczeń przez inspektorów ITD o braku obowiązku posiadania takich zaświadczeń za okoliczność nieistotną w sprawie oraz przez pominięcie dowodów mających wykazać, że takie błędne pouczenia miały w rzeczywistości miejsce, 2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebranie i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie odnoszącym się do udzielania błędnych pouczeń przez inspektorów ITD., 3. art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiana zaufania od organów Państwa poprzez obciążenie skarżącego skutkami błędnej interpretacji przepisów przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego i skutkami błędnych pouczeń z ich strony odnośnie obowiązku posiadania zaświadczenia za dni w których kierowca nie prowadził pojazdów, 4. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.) poprzez przyjęcie jego błędnej wykładni polegającej na tym, że przepis ten ma zastosowanie również w przypadku zagubienia odcinka kontrolnego i że wobec braku tego odcinka, przy jednoczesnym istnieniu winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu, brak jest możliwości udowodnienia innym środkiem dowodowym okoliczności uiszczenia opłaty drogowej, 5. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie i pominięcie przy ocenie materiału dowodowego w zakresie dotyczącym dokonania przez skarżącego opłaty za przejazd kontrolowanym pojazdem po drogach krajowych w 2008 r., bezspornej okoliczności zwrotu skarżącemu części wniesionej opłaty z powodu zagubienia odcinka kontrolnego oraz okresu, za jaki została zwrócona opłata i okresu, za jaki nie została zwrócona opłata. 6. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym i przyjęcie, że w chwili rozpoczęcia przewozu oleju opałowego było dwóch odbiorców mimo, że w rzeczywistości był tylko jeden odbiorca. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie w części kwestionującej prawidłowość nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie są zasadne. Podstawę faktyczną nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty stanowiło ustalenie przez inspekcję transportu drogowego, iż kierowca nie okazał w czasie kontroli odcinka kontrolnego winiety, sama zaś winieta była nalepiona na szybie pojazdu. W tym stanie rzeczy organy obu instancji uznały, powołując się na treść § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), iż wykonujący transport drogowy nie uiścił należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, co skutkowało nałożeniem na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.). Jednocześnie organy nie uwzględniły wyjaśnień strony, składanych w toku postępowania i przedłożonych przez nią dokumentów, iż wobec zagubienia odcinka kontrolnego winiety spółka złożyła wniosek o zwrot uiszczonej opłaty na podstawie § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. Według ich oceny, zagubienie odcinka kontrolnego, a następnie złożenie wniosku o zwrot opłaty rocznej /półrocznej z tytułu niewykorzystania karty opłaty, nie zwalnia przewoźnika z obowiązku posiadania i okazywania do kontroli obu części kart opłaty drogowej. Prawidłowym działaniem w tym przypadku byłby zakup nowej karty opłaty drogowej. Powyższe stanowisko organów nie jest prawidłowe. Należy zgodzić się z poglądem strony skarżącej, iż w razie zagubienia odcinka kontrolnego dopuszczalne jest wykazywanie innymi środkami dowodowymi, że opłata za przejazd po drogach krajowych została w rzeczywistości wniesiona. Przepis § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych przewiduje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy może wystąpić do jednostki z wnioskiem o zwrot niewykorzystanej opłaty w przypadku utraty odcinka kontrolnego. Z § 6 tegoż rozporządzenia wynika, że jednostka rozpatruje wniosek w terminie 21 dni z zastrzeżeniem, że każdy rozpoczęty miesiąc przy tym rozpatrywaniu uważa się za wykorzystany. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, jednostka dokonuje zwrotu za niewykorzystaną opłatę roczną, przy czym sumę zwrotu stanowi kwota obliczona w oparciu o liczbę pełnych miesięcy pozostałych do końca okresu, za który opłata została uiszczona, począwszy od dnia złożenia wniosku, pomniejszona o koszty manipulacyjne w wysokości 20 % tej kwoty. W świetle powyższych uregulowań dokonanie zwrotu niewykorzystanej opłaty stanowi jednocześnie potwierdzenie jej uiszczenia za okres, za który podmiot wykonujący przewóz drogowy nie uzyskał zwrotu opłaty. W niniejszej sprawie kontrola miała miejsce w dniu 7 marca 2008 r., a zatem zwrot niewykorzystanej opłaty może nastąpić począwszy od miesiąca kwietnia 2008 r. Tym samym należy przyjąć, że za miesiąc marzec 2008 r. opłata była uiszczona, wobec tego na skarżącą nieprawidłowo nałożono karę pieniężną za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty. Na aprobatę zasługuje więc pogląd skarżącej, że dowodem uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych są nie tylko obie przedziurkowane części karty opłaty łączne, o których mowa w art. 3 ust. 3 rozporządzenia, ale również ustalenia wynikające z rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu opłaty, wydanego przez jednostkę upoważnioną do poboru opłat, w trybie określonym w § 5-7 rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującego zgodność z prawem nałożenia na skarżącą kary w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym należy podnieść, iż organy rozstrzygnięcie w tym zakresie oparły na niepełnym materiale dowodowym. W sytuacji sprzecznych zeznań świadka, będącego kierowcą oraz strony, organ nie mógł poprzestać tylko na zeznaniach świadka i przyjąć za udowodniony fakt, iż w K. poza przejściem granicznym był drugi odbiorca ładunku tj. poczta, która nie została wpisana do dokumentu przewozowego. W tym stanie rzeczy organ powinien skorzystać z innych jeszcze środków dowodowych (np. zwrócić się z odpowiednim zapytaniem do poczty w tej miejscowości) w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Skoro tego nie uczynił doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzonych przez Sąd uchybień w zakresie legalności nałożonej na skarżącą kary w wysokości 3000 i 500 złotych należało zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji w tej części uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. z jednoczesnym wstrzymaniem jej wykonania na mocy art. 152 p.p.s.a. W pozostałym zakresie skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. albowiem kara w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty została nałożona na skarżącą zgodnie z obowiązującym prawem. Bezsporne jest w sprawie, że kierowca w okresach opisanych w protokole kontroli nie prowadził pojazdu i wykorzystywał je jako odpoczynek tygodniowy przy czym przedsiębiorca nie wystawił mu odpowiedniego zaświadczenia. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ przyjął w zaskarżonej decyzji, że doszło do naruszenia art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., nr 92, poz. 879 ze zm.), co skutkowało obciążeniem strony karą pieniężną w wysokości 500 złotych na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.). Nieprzesłuchanie wnioskowanych przez strony świadków nie stanowiło uchybienia ze strony organu, albowiem okoliczności, na które zostali zgłoszeni nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek znajomości przepisów z dziedziny prawa transportowego a w razie wątpliwości co do ich stosowania powinien skorzystać z pomocy prawnej a nie opierać się na interpretacji tych przepisów przez dokonujących kontroli. W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 78, 77 § 1 i 8 k.p.a. a zatem skarga w tym zakresie podlega oddaleniu. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na art. 200 p.p.s.a.