II GSK 223/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 3099/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 3099/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę J. O. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnych dostaw. W dniu 26 listopada 2008 r. J. O. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z 14 października 2008 r. Skarżone orzeczenie zostało doręczone stronie w dniu 21 października 2008 r. Po rozpatrzeniu przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu, trzydziestodniowy termin do wniesienia w niniejszej sprawie skargi na decyzję organu biegł od dnia doręczenia tej decyzji skarżącemu, tj. od 21 października 2008 r. i upłynął z dniem 20 listopada 2008 r. Tymczasem skarga została złożona w siedzibie organu w dniu 26 listopada 2008 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. Od powyższego wyroku J. O. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył w całości postanowienie z dnia 19 stycznia 2009 r. Skarżący zarzucił Sądowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez złe policzenie terminu, bowiem skarżący wniósł skargę w terminie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie zgodził się z postanowieniem Sądu podnosząc, że skarga została wysłana listem zwykłym w dniu 20 listopada 2009 r. Zdaniem skarżącego dowodem na to jest data stempla pocztowego na kopercie skargi. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną został zachowany termin trzydziestu dni do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako nieuzasadnionej. Zdaniem organu, w aktach sprawy, będących w posiadaniu organu, a które w oryginale zostały dostarczone do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 15 grudnia 2008 r., brak jest dowodu z dokumentu w postaci koperty. Wszystkie dokumenty wpływające do organu drogą pocztową po zarejestrowaniu są przekazywane wraz z kopertami do właściwych komórek merytorycznych. Na skardze widnieje prezentata Kancelarii Ogólnej Agencji Rynku Rolnego z dnia 26 listopada 2008 r. i brak jest koperty, co pozwala domniemywać, iż skarga złożona została osobiście w siedzibie organu. Organ podniósł, że skarżący nie dysponuje odpowiednim dokumentem w postaci potwierdzenia nadania listu w urzędzie pocztowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zatem o zachowaniu terminu dotyczącego pism wnoszonych za pośrednictwem decyduje data wniesienia skargi do organu administracji publicznej. Oznacza to, że skargę należy uznać za wniesioną skutecznie w momencie jej bezpośredniego złożenia w siedzibie organu bądź nadania drogą pocztową na adres organu właściwego. W drugiej z powyższych sytuacji pismo uważa się za wniesione w dniu nadania w placówce pocztowej. Nadanie pisma w sposób określony w art. 83 § 3 p.p.s.a. jest czynnością procesową i fakt jej dokonania lub dokonania w przepisanym czasie może stać się przedmiotem dowodzenia. Wynika z tego konieczność zadbania przez zainteresowaną osobę o otrzymanie dowodu nadania pisma. Warunek ten spełnia z pewnością nadanie pisma w postaci przesyłki rejestrowanej (poleconej), bowiem zawarcie z Pocztą umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje z chwilą wydania nadawcy przez pracownika placówki pocztowej operatora publicznego dowodu przyjęcia przesyłki tego rodzaju (potwierdzenie nadania). Nadanie pisma listem zwykłym w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania tej czynności, aczkolwiek nie wyklucza możliwości przeprowadzenia innych dowodów mających na celu wykazanie terminowości jej spełnienia. Dodać jednak należy, że strona w postępowaniu sądowym ma obowiązek zachowania najwyższej staranności w podejmowaniu czynności, co dotyczy w szczególności czynności, dla których skuteczności zostały określone terminy ustawowe. Nie jest więc wystarczające twierdzenie strony, że dopełniła czynności w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odrzucając skargę stwierdził, że skarżący złożył skargę w siedzibie organu, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd nie wskazał na jakich dowodach oparł powyższe ustalenia. Skarżący zarzucił, że skargę przesłał do siedziby organu listem zwykłym w ustawowym terminie, czego dowodem ma być data stempla pocztowego na kopercie, w której miał przesłać skargę. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną zwrócił uwagę, iż brak w aktach sprawy koperty i widniejąca prezentata Kancelarii Ogólnej Agencji Rynku Rolnego na skardze pozwalają domniemywać, iż skarga została złożona osobiście w siedzibie organu. W aktach administracyjnych oraz sądowych brak jest koperty, w której miałaby być nadana skarga, zaś z pieczęci prezentaty widniejącej na skardze nie wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości czy pismo to zostało złożone osobiście w siedzibie organu w dniu oznaczonym na prezentacie. Wyjaśnienie tej zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii wymaga zbadania w oparciu o obowiązujący w Agencji Rynku Rolnego regulamin Biura Podawczego tej jednostki jaki jest tryb rejestrowania przesyłek składanych za pośrednictwem poczty, a jaki w przypadku złożenia pisma bezpośrednio w siedzibie organu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii, która dotyczy przecież prawa obywatela do Sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) nie może być oparte na domniemaniu, jak to sugeruje się w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Wyjaśnienie tych kwestii wymaga przeprowadzenia przez Sąd I instancji stosownego postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako Sąd drugiej instancji i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, na tym etapie postępowania nie może zweryfikować stanowiska Sądu I instancji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a.