I SA/Bd 775/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Toruniu na rzecz skarżącej S. K. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Strona w dniu 02 lutego 2004 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu importowany z Włoch samochód marki Fiat Punto 1.9 D, rok produkcji 2002. Wobec ww. towaru zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie zawartej na fakturze z dnia [...] r. deklaracji o pochodzeniu towaru. W wyniku przeprowadzonych czynności weryfikacyjnych przyjętego zgłoszenia celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w T. wydał w dniu [...] r. decyzję, w której ustalił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę [...] zł. Na podstawie pisma z dnia [...] r. Referatu Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w T. organ celny otrzymał informację o negatywnej weryfikacji świadectw przewozowych wystawionych przez firmę B. A.z W., w której został zakupiony przedmiotowy pojazd. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. organ wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Organ stwierdził, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, polegające na powzięciu nowych wiadomości o eksporterze. Pismem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. zwrócił się do włoskich władz celnych z prośbą o weryfikację deklaracji o pochodzeniu towaru zawartej na fakturze z dnia [...] r. Włoskie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na to pismo, ani na powtórne pismo z dnia [...] r. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. w części zastosowanej stawki celnej, określił prawidłową kwotę długu celnego oraz prawidłową wysokość podatku od towarów i usług. Od decyzji organu I instancji strona pismem z dnia [...] r. złożyła odwołanie, w którym wniosła o wycofanie zaskarżonej decyzji i anulowanie naliczenia 35% cła i podatku VAT od opłaty celnej. Niniejsze odwołanie zostało uzupełnione przez pełnomocnika strony, który pismem z dnia [...] r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zaskarżył postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] r. o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu niedopuszczalności wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zaskarżenia postanowienia o wszczęciu postępowania stwierdził, że nie zgadza się z poglądem strony, iż w sprawie nie zaszła dopuszczalność wznowienia postępowania. W opinii Dyrektora Izby Celnej w T., informacja na temat negatywnych weryfikacji dokumentów pochodzenia towaru wystawionych przez włoska firmę B. A., w której został zakupiony przez stronę samochód, stanowiła istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną będącą podstawą do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Organ wskazał, że w związku z otrzymanymi informacjami na temat negatywnych weryfikacji dokumentów pochodzenia towaru wystawianych przez firmę włoską, pojawiły się wątpliwości dotyczące pochodzenia ww. towaru oraz prawidłowości sporządzenia deklaracji o pochodzeniu towaru. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z treścią art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, deklaracja o pochodzeniu towaru zawarta na fakturze z dnia [...] r. została przesłana do weryfikacji włoskiej administracji celnej. Pismo zostało przesłane dnia [...] r. Po upływie 5 miesięcy, tj. dnia [...] r. został wysłany monit w sprawie wnioskowanej weryfikacji. Z uwagi na to, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wpłynął wynik weryfikacji deklaracji o pochodzeniu towaru, organ celny I instancji prawidłowo – w opinii organu odwoławczego - zastosował art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, który zezwala władzom wnioskującym o weryfikację odmówić wszelkich preferencji, jeśli brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia. Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że weryfikacja dokumentów dokonana przez organy celne nie może być podstawą do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Podstawą taką nie może być również w ocenie skarżącej okoliczność braku odpowiedzi ze strony włoskich władz celnych w przedmiocie dokumentów dotyczących sprowadzonego auta. Podnoszone przez organ wątpliwości powinny być zdaniem strony wzięte pod uwagę przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innych powodów niż w niej wskazane. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie prowadzone przez organy celne dotyczy zgłoszenia celnego złożonego przez skarżącą w dniu 2 lutego 2004r. Zgodnie z treścią art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Przepis ten stanowi zasadę rozgraniczającą stosowanie przepisów dotychczasowych oraz obowiązujących od dnia 1 maja 2004 r. W wyroku z dnia 20 lutego 2007r., l GSK 559/06 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż określone w powyższym przepisie sformułowanie "stosuje się przepisy dotychczasowe" oznacza, że do postępowań dotyczących długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2004 r. stosowane będą obowiązujące przed akcesją zarówno przepisy materialne, jak i proceduralne. Pojęcie "sprawy dotyczące długu celnego" należy bowiem interpretować w taki sposób, że wskazany wyżej art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. dotyczy zarówno spraw, które po dniu 1 maja 2004 r. były w toku, jak i spraw, które dopiero zostaną wszczęte, ale odnoszą się do stanów faktycznych (dotyczących długu celnego) zaistniałych przed dniem 1 maja 2004 r. Sąd w obecnym składzie w pełni akceptuje powyższy pogląd. Skoro w rozpoznawanej sprawie przyjęcie zgłoszenia celnego, z którym należy łączyć datę powstania długu celnego, miało miejsce przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, to z przyczyn wyżej opisanych, znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. - Kodeks celny oraz aktów prawnych wydanych na jego podstawie (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2006r., I GSK 1752/05, postanowienie NSA z dnia 24 października 2006r., l GSK 2212/06, wyrok NSA z dnia 22 maja 2007 r., I GSK 1584/06). W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy celne jako podstawę wznowienia wskazały art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję". By przywołana podstawa wznowienia mogła mieć zastosowanie, muszą zatem zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji. Pierwszą z wymienionych przesłanek warunkujących wznowienie postępowania jest to, aby okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej sprawie były nowe. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA z dnia 9 czerwca 2004 r., III SA 424/03), przy czym powinny one istnieć w dniu wydania decyzji. Ponadto nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenia prawne, a więc wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., FSK 2470/04). W toku prowadzonego postępowania organ jest zobowiązany podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art.122 Ordynacji podatkowej) oraz w sposób wyczerpujący go rozpatrzeć (art.187§1 Ordynacji). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art.191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca sprowadziła z zagranicy samochód ciężarowy marki "Fiat Punto". Z faktury nr [...] z dnia [...] r. wynika, że samochód został zakupiony w firmie B. A. B. Del G. we Włoszech. Na fakturze jest zamieszczona deklaracja następującej treści: "Eksporter tego towaru zapewnia, ze jeśli nie zaznaczono inaczej towar jest pochodzenia preferencyjnego z krajów Europy." W związku z tym organy celne zastosowały obniżoną stawkę celną. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. zwrócił się do włoskich władz celnych z prośbą o weryfikacją deklaracji pochodzenia towaru zawartej w fakturze nr [...] z dnia [...] r. W dniu [...] r. tenże organ zwrócił się ponownie do włoskich władz celnych o weryfikację deklaracji pochodzenia. Stosowna odpowiedź nie została przekazana przez włoskie władze celne w terminie 10 miesięcy (pismo Izby Celnej w T. z dnia [...] r. – k. 47 akt administracyjnych) Należy zauważyć, że w myśl art. 16 ust.1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z obniżonych stawek celnych pod warunkiem przedłożenia: a) świadectwa przewozowego EUR.1, b) deklaracji, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Zgodnie z art.32 ust.1 Protokołu nr 4 władze celne kraju importu mogą wystąpić o weryfikację dowodów pochodzenia, gdy mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Z kolei art.32 ust.6 Protokołu stanowi, że jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Podstawą wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie była negatywna weryfikacja pochodzenia samochodu, tj. brak udzielanie odpowiedzi przez włoskie władze celne w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia, co zostało uregulowane w art. 32 ust.6 Protokołu nr 4. Należy jednak podkreślić, że przepis ten ma zastosowanie, gdy w sprawie zachodzą "uzasadnione wątpliwości". Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie na pismo z dnia [...] r. Referatu Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w T., w którym stwierdza on, że otrzymał informację o negatywnej weryfikacji świadectw przewozowych wystawionych przez firmę z Włoch. Z pisma tego jak i z akt sprawy nie wynika jednak od kogo ta informacja pochodzi, jaka jest treść tej informacji. W aktach sprawy nie ma również tych świadectw oraz wystąpień o ich weryfikację. Lakoniczność informacji zawartej w zaskarżonej decyzji uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny, czy organ w sposób prawidłowy uznał, że w sprawie wystąpiły "uzasadnione wątpliwości". Narusza to art. 122, art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.