I SA/Wa 1108/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "[...]" z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni "[...]" w W. (dalej skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1994 r. nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Ministra Budownictwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny: Minister Budownictwa po rozpatrzeniu wniosku skarżącej decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1994 r. nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Ministra Budownictwa. Minister wskazał, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić dopiero po zbadaniu przez organ, że zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania z wniosku skarżącego. Na podstawie art. 157 § 3 Kpa orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Do przyczyn podmiotowych zalicza się w szczególności zgłoszenie żądania przez podmiot nie będący stroną. Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, przez co nie można jej traktować jako stronę, która może żądać wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. O tym czy jest się stroną nie decyduje wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, lecz posiadanie "interesu prawnego". Interes prawny winien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji. Do chwili obecnej Spółdzielnia "[...]" nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego prawa do przedmiotowej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Tym samym wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, a jego zainteresowanie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego. Dysponowanie sporną nieruchomością bez tytułu prawnego nie może być utożsamiane z interesem prawnym, koniecznym do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej. Tym samym Spółdzielnia "[...]" nie jest legitymowana do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony skoro uzasadnia swój interes prawnym zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jej zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2006r. sygn. akt II GSK 163/06, publ. Lex nr 274855). Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 1 i art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz art. 10 i art. 28 Kpa. Zdaniem skarżącej ma ona bezsporny interes prawny i tym samym prawo domagania się unieważnienia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1994 r., ponieważ wystąpiła do sądu powszechnego z wnioskiem o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. Posiadanie jest objęte ochroną prawną (art. 336-352 Kc), daje skarżącej prawo do samodzielnego władania nieruchomością. Ta ochrona posiadacza jest źródłem interesu prawnego skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Ministra Gospodarski Przestrzennej i Budownictwa jest prawidłowe. 2. Należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu /art. 157 § 2 Kpa/. Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 Kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 Kpa /"odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji"/ wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu, jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, str. 829. 3. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości bez uzyskania przez skarżącą potwierdzającego ten fakt orzeczenia Sądu nie daje podstaw do przyjęcia, iż jest ona stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nieważności orzeczenie wydanego w trybie dekretu warszawskiego. Również okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z nieruchomości nie mają znaczenia dla oceny czy stronie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa czy też nie. 4. Do czasu udowodnienia przez skarżącą nabycia praw do przedmiotowej nieruchomości w drodze orzeczenia sądu stwierdzającego zasiedzenie brak jest przy tym podstaw do traktowania skarżącej jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego tej nieruchomości w rozumieniu art. 28 kpa jako podmiotu, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. 5. Dlatego Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o braku przymiotu strony przez skarżącą i konieczności odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego. 6. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżącą nie wykazał się interesem prawem do przedmiotowej działki. Skoro zatem skarżąca nie wykazała, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego jest prawidłowa. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.