II SA/Sz 847/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Tomasz Korpal po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie złożenia w formie depozytu zaliczek na pokrycie kosztów postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 262 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – zażądało od M. K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz od Prezydenta Miasta złożenia w Kolegium w formie depozytu zaliczek w wysokości po [...] zł każda ze stron na pokrycie kosztów postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...] położonej w S. przy ul. P. w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, że toczy się postępowanie z wniosku M. K. Sp. z o.o. o zmniejszenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] położonej w S. przy ul. P.. Każda ze stron postępowania złożyła operat szacunkowy określający w sposób odmienny wartość rynkową prawa własności tej działki. Zgodnie z art. 157 § 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego również w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dot. wartości tej samej nieruchomości dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych, na którą to ocenę strony wyraziły zgodę. Koszt oceny jednego operatu wyniesie ok. [...] zł. Z tych względów, zgodnie z art. 262 § 2 kpa który stanowi, że organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania, Kolegium orzekło jak w postanowieniu. Kolegium pouczyło strony, że stronom służy w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia prawo złożenia wniosku do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a.). Prezydent Miasta złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc m.in., że ewentualny koszt oceny prawidłowości sporządzenia operatów szacunkowych przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych obciąża Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przed którym toczy się postępowanie, ponieważ to ten organ ostatecznie rozstrzyga sprawę, dlatego ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do jego obowiązków. Stosownie do art. 262 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach. Z postanowienia z dnia [...]r. nie wynika, że zaistniał uzasadniony przypadek, dla którego zachodzi konieczność pobrania zaliczki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]., [...], na podstawie art. 262 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst : Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosków M. K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. i Prezydenta Miasta o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Kolegium z dnia [...]r. w przedmiocie złożenia zaliczek : 1. uchyliło własne postanowienie z dnia [...]r. w sprawie zażądania złożenia zaliczek po [...] zł od każdej ze stron, na pokrycie kosztów postępowania, 2. zażądało od M. K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. i Prezydenta Miasta złożenia w Kolegium w formie depozytu zaliczek w wysokości po [...] zł od każdej ze stron na pokrycie kosztów postępowania. Kolegium – jak wynika to z uzasadnienia postanowienia – wskazało, że ustalona kwota zaliczki w zaskarżonym postanowieniu była kwotą wstępną. Z oficjalnego stanowiska [...]w W. wyrażonego w piśmie z dnia [...]r. wynika, że przewidywany koszt sporządzenia opinii o prawidłowości dwóch operatów szacunkowych wyniesie [...] zł. Dlatego zaliczka zostaje ustalona w wysokości po [...] zł od każdej ze stron. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie stronami postępowania przedsądowego, jakim jest postępowanie przed Kolegium w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, jest zarówno użytkownik wieczysty jak i organ dokonujący lub odmawiający dokonania aktualizacji opłaty. Tak więc Prezydent Miasta , w tej sytuacji ponosi koszty postępowania tak jak użytkownik wieczysty, skoro jest stroną tego postępowania. Za takim stanowiskiem przemawia również przepis art. 79 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent Miasta w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na brak podstaw do żądania wpłacenia zaliczki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania "M. K." Sp. z o.o. z siedzibą w G. w piśmie z dnia [...]r. wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o umorzenie postępowania. Strona podniosła, że pismem z dnia [...] r. cofnęła stanowiące podstawę jego wszczęcia odwołanie połączone z wnioskiem o obniżenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, oraz złożyła wniosek o zwrot uiszczonej zaliczki w kwocie [...] zł. Wobec cofnięcia wniosku SKO powinno umorzyć toczące się przed nim postępowanie, ale dotychczas tego nie uczyniło. Z tych względów skarga Prezydenta Miasta stała się bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie SKO wydane w trybie art. 127 § 3 k.p.a. po rozpoznaniu wniosków M. K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. i Prezydenta Miasta o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie złożenia zaliczek na pokrycie kosztów postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane w trybie art. 127 § 3 k.p.a. dotknięte jest wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mianowicie, zgodnie z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) na mocy którego toczyło się postępowanie merytoryczne o aktualizację opłaty za użytkowanie wieczyste – do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwieniu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowań, o których mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Z przepisu tego wynika zatem, że zastosowanie odpowiednie mają m.in. przepisy art. 261 – 267 k.p.a. o opłatach i kosztach. Co do zasady zatem, organ prowadzący postępowanie o aktualizację opłaty za użytkowanie wieczyste uprawniony był do nałożenia na strony postępowania obowiązku uiszczenia zaliczki na poczet kosztów postępowania określonych w art. 262 § 1 k.p.a. i do wydania w tym przedmiocie postanowienia. Z cytowanego wyżej przepisu art. 79 ust. 7 u.g.n. wynika jednoznacznie, że do postępowania w przedmiocie tej opłaty nie mają zastosowania przepisy dotyczące odwołań i zażaleń. Konsekwencją tego wyłączenia jest niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie zaliczki, jak również niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że strona jest całkowicie pozbawiona możliwości kwestionowania postanowienia w przedmiocie zaliczki na poczet kosztów, jednakże czynić to może w sprzeciwie od orzeczenia Kolegium wniesionym w trybie art. 80 ust. 4 u.g.n. W świetle powyższego oczywiste jest, że zaskarżone postanowienie wydane po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy który był niedopuszczalny, dotknięte jest uchybieniem o którym mowa jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie wydane zostało bez podstawy prawnej. Okoliczność, że w postanowieniu z dnia [...]r. błędnie pouczono strony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w powyższej konkluzji nie czyni wyłomu, skoro pouczenie takie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W tym stanie rzeczy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzec jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.