I OZ 241/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 744/08 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie Na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. skarżący R. S. złożył pisemny wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. W. od prowadzenia sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2008 r., w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę żądania złożonego wniosku podał: "naruszenie podstawowej zasady konstytucyjnej do uczciwego i sprawiedliwego procesu przez popieranie faktyczne przez sędziego Pana A. W. oszukańczych zachowań adwokata Pana L. M. L. na moją szkodę". W dniu 11 lutego 2011 r. sędzia A. W. złożył oświadczenie w którym oświadczył, że ze skarżącym R. S. nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 p.p.s.a. z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w sprawie. W szczególności nie istnieją pomiędzy nim a adwokatem L. M. L. żadne stosunki rodzinne lub osobiste (emocjonalne) o jakich mowa we wniosku o wyłączenie. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Jak wskazał Sąd, Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sędzia podlega wyłączeniu albo z mocy ustawy w przypadkach wymienionych w art. 18, albo na wniosek ( sędziego lub strony ), jeżeli między nim, a jedną ze stron zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19). W przedmiotowej sprawie stosownie do oświadczenia sędziego nie występują okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Wnioskodawca zresztą takich okoliczności nawet nie wskazał. Fakt osobistych animozji R. S. w stosunku do ustanowionego na zasadzie prawa pomocy adwokata, działającego w innej sprawie w której orzekał sędzia A. W. nie dowodzą istnienia jakiegokolwiek negatywnego stosunku tego sędziego do skarżącego. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego w żaden sposób nie podważyła wiarygodności oświadczenia złożonego przez sędziego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie powtarzając argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. W. w dniu 11 lutego 2011 r.. wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie. Skarżący zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie. Podstawą wyłączenia nie może być natomiast powoływanie się przez skarżącego na "popieranie faktyczne przez sędziego Pana A. W. oszukańczych zachowań adwokata Pana L. M. L. na moją szkodę" tym bardziej, że Sędzia A. W. wyjaśnił, że nie istnieją pomiędzy nim a adwokatem L. M. L. żadne stosunki rodzinne lub osobiste (emocjonalne) o jakich mowa we wniosku o wyłączenie. W takiej sytuacji, ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie ze skargi R. S. zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego WSA A. W. z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 r. oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.