II SA/Gd 484/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Skarżące A Spółka z o.o. w G. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia, którą uchylono decyzję Wójta Gminy z 18 stycznia 2008 r. i przekazano temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z akt administracyjnych i twierdzeń stron wynika, że zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy decyzją z 12 stycznia 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącego A, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego (piaski i żwiru) metodą odkrywkową z projektowanego złoża "[...]", zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...] i [...]w W. W dniu 8 lutego 2007 r. uczestniczka postępowania Z. Z., powołując się na to, że jest właścicielką działki nr [...], graniczącej z planowaną żwirownią, i w związku z tym stroną postępowań dotyczących tej inwestycji, wniosła podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z 12 stycznia 2007 r. (oznaczając ją jako decyzję z 5 stycznia 2007 r.), twierdząc, że bez swojej winy w tym postępowaniu nie brała udziału. Postanowieniem z 23 lutego 2007 r. Wójt Gminy wznowił na żądanie Z.Z. postępowanie zakończone decyzją z 12 stycznia 2007 r. (w oryginale decyzją z 5 stycznia 2007 r.). Podaniem z 13 czerwca 2007 r., złożonym 14 czerwca 2007 r., skarżące A wniosło o "korektę" decyzji Wójta Gminy z 12 stycznia 2007 r. w czterech punktach. W dniu 19 czerwca 2007 r. sporządzono zawiadomienie o wszczęciu z wniosku skarżącego A postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni kruszywa na działkach nr [...], 129/22, [...] i [...] w W., które doręczono m.in. uczestniczce postępowania Z.Z. W dniu 18 stycznia 2008 r. Wójt Gminy wydał decyzję o numerze [...] o takiej samej treści, jak decyzja z 12 stycznia 2007 r. nr [...]. Jedynie w uzasadnieniu decyzji z 18 stycznia 2008 r. dodano fragment, w którym stwierdzono, że w toku postępowania ustalono, iż jedna ze stron bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i w związku z tym Wójt postanowieniem z 23 lutego 2007 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z 5 stycznia 2007 r. nr [...]. W tym dodatkowym fragmencie uzasadnienia stwierdzono też, że zawiadomieniem z 19 czerwca 2007 r. ponownie wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni kruszywa na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w W. oraz że w trakcie postępowania strony wniosły uwagi i zastrzeżenia, które nie zostały uwzględnione. Odwołanie od decyzji z 18 stycznia 2008 r. wnieśli uczestnicy postępowania Z. Z. oraz R. P. Rozpoznając te odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 18 kwietnia 2008 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, przytaczając wskazane już istotne fakty, stwierdził, że decyzja z 18 stycznia 2008 r. została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, zdaniem SKO, naruszono przepisy dotyczące wznowienia postępowania, gdyż organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i następnie nie podjął żadnej czynności odnośnie do wznowionego postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że skoro wznowiono na skutek podania Z. Z. postępowanie, to obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy i wydanie jednej z decyzji określonych w art. 151 k.p.a. Zdaniem SKO, orzekając co do istoty sprawy organ pierwszej instancji powinien był wziąć pod uwagę wniosek skarżącego A z 13 czerwca 2007 r. o zmianę decyzji z 12 stycznia 2007 r. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznając ten wniosek organ pierwszej instancji mógł go rozpoznać jedynie w trybie art. 155 k.p.a. Tymczasem wydano decyzję identyczną z decyzją z 12 stycznia 2007 r., nie ustosunkowując się do wniosku o zmianę decyzji. SKO podkreśliło przy tym, że wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając to wszystko na uwadze organ odwoławczy uznał za konieczne uchylenie decyzji Wójta Gminy z 18 stycznia 2008 r. i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, przy czym zaznaczył, że organ pierwszej instancji będzie zobowiązany przeprowadzić wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 12 stycznia 2007 r. i zakończyć je w oparciu o art. 151 k.p.a. W skardze na decyzję SKO z 18 kwietnia 2008 r. skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie art. 146 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie przyjęło, iż miało miejsce naruszenie art. 146 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jak wywodził, nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wówczas stwierdza się jedynie wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli takie naruszenie miało miejsce oraz wskazuje okoliczności z powodu, których decyzji się nie uchyla. Dalej skarżący stwierdził, że decyzja Wójta Gminy z 18 stycznia 2008 r. spełnia wszystkie wymagania przewidziane ustawą Prawo ochrony środowiska. Podniósł też, że odwołujący się nie przedstawili przeciw tej decyzji żadnych merytorycznych zarzutów oraz że została ona podjęta po gruntownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który jednoznacznie wskazuje, że planowana inwestycja nie zagraża środowisku i nie narusza praw osób trzecich. Ponadto twierdził, że lokalna społeczność nie sprzeciwia się tej inwestycji oraz że jest ona przewidziana w założeniach planistycznych gminy, w szczególności w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Reasumując tą część wywodów skarżący stwierdził, że skoro organ pierwszej instancji nie dopatrzył się podstaw do uchylenia decyzji z 12 stycznia 2007 r., to tym samym nie można stwierdzić, że takie podstawy występują w stosunku do decyzji będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. skarżący stwierdził, że brak było podstaw do zastosowania tego przepisu, gdyż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie ma potrzeby uzupełniania tego postępowania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Uczestnicy postępowania Z. i T. Z. oraz R. P. wnieśli o oddalenie skargi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż Wójt Gminy podejmując decyzję z 18 stycznia 2008 r. naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące wznowienie postępowania. Skoro postępowanie zakończone decyzją z dnia 12 stycznia 2007 r. zostało wznowione postanowieniem z 23 lutego 2007 r. (rozbieżności w oznaczaniu decyzji, 5 stycznia 2007 r. zamiast 12 stycznia 2007 r., są oczywistą omyłką, gdyż z akt administracyjnych nie wynika, aby w tej samej sprawie podjęto jeszcze decyzję z 5 stycznia 2007 r. i poza tym konsekwentnie podaje się numer decyzji, jako [...]), to winno się ono zakończyć w jeden ze sposobów określonych w art. 151 k.p.a. albo decyzją o umorzeniu postępowania wydaną w razie zajścia okoliczności wskazanych w art. 105 k.p.a. Nie można jednak było w żadnym razie wydać ponownie takiej samej decyzji, jak decyzja z 12 stycznia 2007 r., gdyż poza tym, że narusza to art. 151 k.p.a., to powoduje to wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej sytuacji SKO, działając jako organ odwoławczy, było zobowiązane uchylić decyzję Wójta Gminy z 18 stycznia 2008 r. i przekazać temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy rozpoznający odwołanie nie jest bowiem uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji, od której wniesiono odwołanie. W razie uznania, że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności jest m.in. uprawniony do podjęcia decyzji przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a., czyli uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Może tak uczynić w szczególności wówczas, gdy mimo nieważności decyzji konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Tak zaś jest w niniejszej sprawie, gdyż Wójt Gminy, skoro wznowił postępowanie zakończone decyzją z 12 stycznia 2007 r., jest zobowiązany to wznowione postępowanie zakończyć w prawem przewidziany sposób, a więc, jeżeli nie zachodzą podstawy do jego umorzenia, poprzez wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 151 k.p.a. W tym celu musi przeprowadzić wznowione postępowanie w całości, co powoduje, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 146 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a. Trafnie też w zaskarżonej decyzji SKO zwróciło uwagę na to, że Wójt Gminy nie odniósł się do wniosku skarżącego A o zmianę jego decyzji z 12 stycznia 2007 r. W związku z tym wskazać należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania i złożenie wspomnianego wniosku spowodowało powstanie zbiegu dwóch trybów weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, mianowicie wznowienia postępowania oraz uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a. Przypomnieć więc trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż w razie takiego zbiegu pierwszeństwo należy dać trybowi wznowienia postępowania (tak SN w wyroku z 6 stycznia 1999 r. III RN 101/98, opublikowanym w OSN nr 20 z 1999 r., poz. 637). W końcu przypomnieć też trzeba, że po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W tym postępowaniu Z. i T. Z. oraz R. P. będą mogli zatem zgłaszać merytoryczne uwagi odnośnie do decyzji z 12 stycznia 2007 r. Tego rodzaju kwestie, z uwagi na to, że sprawa ze skargi skarżącego A dotyczy decyzji organu odwoławczego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano mu sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niezakończenie wznowionego postępowania, nie miały prawnego znaczenia w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że brak podstaw do uwzględnienia skargi i z tego powodu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.