VI SA/Wa 2180/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej M. spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI S.A./Wa 2180/08 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nałożył na M. sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] maja 2008 r. zatrzymano do kontroli samochód m-ki [...] nr rej. [...] z naczepą nr rej. [...]. Pojazd należał do spółki M. i przewoził ładunek do H. Pojazdem kierował A. Z., który podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag. W toku kontroli dokonano oględzin pojazdu ustalając, że do jego przedniej szyby nie była przyklejona winieta samoprzylepna, której odcinek kontroli okazał kierowca. Kierujący pojazdem wyjaśnił, że winieta była naklejona na szybę lecz szyba uległa zbiciu. Na dowód tych stwierdzeń pokazał kawałek zbitej szyby z nalepioną winietą, do której posiadał odcinek kontrolny oraz zlecenie na wymianę przedniej szyby i fakturę za wykonaną usługę. Kierowca wyjaśnił, że spółka próbowała uzyskać duplikat winiety ale bez rezultatu. Wymienioną na wstępie decyzję organ administracji uzasadnił brakiem winiety na przedniej szybie pojazdu. W zaistniałej natomiast sytuacji, ponieważ winieta była wykupiona na długi okres, gdyż na rok, przewoźnik powinien, jak wskazywał organ, wystąpić o zwrot opłaty za okres od zbicia szyby, jako opłaty niewykorzystanej. W odwołaniu od decyzji spółka M. wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że nie były znane zasady postępowania w sytuacji zbicia szyby z naklejoną winietą. Zwracając się do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego i do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych spółka również nie uzyskała informacji jak powinna postąpić w zaistniałej sytuacji. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie d rogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej ustawa o transporcie drogowym - lp. 4.1 załącznika do tej ustawy, § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dla organu odwoławczego bezspornym był fakt, że w kontrolowanym pojeździe na przedniej szybie brak było wymaganej winiety. W związku z tym doszło do naruszenia przepisów w zakresie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Odnosząc się do faktu zbicia szyby, do której była przyklejona winieta organ administracji stwierdził, iż okoliczność ta miała miejsce na długo przed kontrolą i spółka miała wystarczająco dużo czasu by wszcząć procedurę zwrotu niewykorzystanej opłaty. Na decyzję tę M. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podkreślano, że wymagana opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona wykupioną winietą. Na dowód tego załączono fakturę potwierdzającą wykupienie winiety. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie. Jak stanowi natomiast § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, rodzaj oraz stawki opłaty uiszczanej za przejazd po drogach krajowych określa to rozporządzenie. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz z odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Zgodnie z lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych zagrożone jest karą pieniężna w wysokości 3000 zł. Wymieniony przepis doprecyzowuje również w jakich sytuacjach nie można uznać, że opłata została wniesiona - karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych. W rozpoznawanej sprawie karta roczna była zakupiona na długo przed kontrolą i znajdowała się w pojeździe (przyklejona na zbitej szybie). Powyższe przepisy ustaliły zasady wnoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych, a więc ustalono według jakich zasad należy się zachować by spełnić wymagania określone w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Należy zatem wykupić kartę opłaty, winietę i odcinek kontrolny przedziurkować, następnie winietę nalepić na przednią szybę pojazdu, a odcinek kontrolny mieć przy sobie w pojeździe. Wszystkie te wymagania zostały przez skarżącą spełnione, jednakże przednia szyba pojazdu uległa rozbiciu i koniecznym stało się jej wymienienie, co zostało przez spółkę udowodnione i nie było kwestionowane przez organ administracji. W związku z tym winieta pozostała przyklejona na kawałku zbitej przedniej szyby. W tych okolicznościach organ kontroli na podstawie § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w kwocie podanej w lp. 4.1 załącznika do ustawy. Przepis § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia brzmi: nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu przedniej jego szyby). Ten przepis rozporządzenia nie stanowi o obowiązku wniesienia opłaty i skutków jej niewniesienia, a więc nie może być podstawą do zastosowania lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, jako konsekwencji naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy, czyli nałożenia kary pieniężnej z powodu, jak to określa przepis lp. 4.1 załącznika do ustawy - wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Należy bowiem podkreślić, że § 3 ust. 4 rozporządzenia określa jedynie jakimi środkami dowodowymi nie można skutecznie się posłużyć, w celu udowodnienia, że opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona. Do takich nieskutecznych środków dowodowych rozporządzenie zalicza nieumieszczona w sposób trwały przedziurkowanej winiety w prawym dolnym rogu przedniej szyby. Jednakże właściwa winieta w taki właśnie sposób została umieszczona, a jedynie zrządzeniem przypadku było to, że szyba uległa rozbiciu, a winiety nie można odkleić i nakleić na nową szybę, gdyż ulega zniszczeniu. W tych warunkach nie powinno budzić wątpliwości, że wymagana opłata została przez spółkę uiszczona z jednoczesnym zachowaniem reguł dziurkowania i naklejania winiety oraz przechowywania odcinka kontrolnego. Istotą i celem przepisów ustawy jest to by przedsiębiorcy wykonujący przewozy wnosili wymagane opłaty. Natomiast rozporządzenie ma na celu przyjęcie takich konstrukcji postępowań z odpowiednimi dokumentami, by uniemożliwić przewoźnikom wykonywanie przewozów drogowych bez uiszczania wymaganych opłat. Jeżeli zatem, jak w rozpoznawanej sprawie, nie zachodzą wątpliwości co do tego, że spółka wniosła wymaganą opłatę i w dacie kontroli opłata ta była jeszcze ważna, to nie było uzasadnienia dla nałożenia kary pieniężnej tylko dlatego, że winieta nie była naklejona na szybie z powodów niezależnych i wykazanych przez skarżącą. Innymi słowy nie można akceptować takiego stanowiska, że skoro spółka nie skorzystała z możliwości zwrotu opłaty w trybie § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, to powinna zapłacić karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżąca spółka w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. dodatkowo wskazywała na przyczyny, dla których nie mogła skorzystać z wymienionego § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Niezależnie jednak od tych argumentów należy jeszcze raz podkreślić, iż celem ustawy jest zobowiązanie przewoźników do wnoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych i ta okoliczność decyduje o możliwości nałożenia kary pieniężnej w przypadku niedochowania tego obowiązku. Kwestie związane z udowodnieniem przez przewoźnika, czy zachował się zgodnie z tym obowiązkiem reguluje rozporządzenie w sprawie opłat za przejazdy po drogach krajowych. Celem tego rozporządzenia jest niedopuszczenie do sytuacji umożliwiających przewoźnikom oszukiwanie, dlatego ci którzy nie nakleili winiety na przedniej szybie są traktowani jako niedopełniający obowiązku wniesienia wymaganej opłaty, albowiem winieta raz naklejona nie może zostać oderwana bez jej zniszczenia. W takiej sytuacji można zasadnie przypuszczać, że chcieli wykorzystać winietę do kilku pojazdów. W rozpoznawanej sprawie przypadek taki nie zachodził. Winieta była naklejona w sposób trwały, przedziurkowano ją a także odcinek kontrolny właściwie wypełniono, okazując oba dokumenty, co jest bezsporne. W tych okolicznościach uznanie przez organy kontroli transportu drogowego, iż wymagana opłata nie została wniesiona nastąpiło z naruszeniem art. 42 ust. 1 ustawy o drogach publicznych i z przepisem lp. 4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Stwierdzając zatem naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.