VII SA/Wa 1018/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-27

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, oparta na zarzucie rażącego naruszenia prawa, została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących oceny tego naruszenia i uzasadnienia rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organ nie ocenił właściwie naruszenia prawa i nie uzasadnił należycie swojego rozstrzygnięcia. Wskazano, że postępowanie o stwierdzenie nieważności wymaga nie tylko stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa, ale także oceny jego skutków społeczno-gospodarczych, a organ nie wykazał tych elementów. Ponadto, organ naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 kpa) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody i Starosty udzielających pozwolenia na rozbudowę. Organ uznał, że pozwolenie na budowę rażąco naruszało przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy proceduralne. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych. WSA uchylił decyzję GINB.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg P. P. i R. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. H. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] kwietnia 2008r. na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2006r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z [...] maja 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę Zakładu W. na działce nr ew. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie kontrolowane decyzje są obarczone kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa tj. art. 64 w zw. z art. 55 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zatwierdzały projekt budowlany magazynu opakowań o powierzchni 97,33 m, magazynu jaj - 335, 3 m2, wiaty parkingowej - 106,14 m2 i budynku biurowego o powierzchni 234,43 m2 - w sytuacji gdy, wydana dla tej inwestycji przez Burmistrza [...] dnia [...] czerwca 2004r. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalała powierzchnię zabudowy dla wskazanych obiektów odpowiednio: 53 m2, 350 m2, 100 m2 i 220 m2. Poza tym, organ podniósł, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2005r. została wydana bez podjęcia zawieszonego postanowieniem z [...] października 2004r. postępowania - a więc z rażącym naruszeniem art. 97 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli R. H. i P. P.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego R. H. zarzucił organowi naruszenie art. 64 w związku z art. 55 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 156 § 1, art. 156 § 2, art. 7, 8, 9, 77, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, zaś skarżący P. P., naruszenie art. 8 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny stosownie do przysługujących mu uprawnień określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy co wynika z zapisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględnienie skargi następuje tylko wtedy gdy doszło do naruszenia prawa przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w postępowaniu nieważnościowym. Art. 16 § 1 ustawy - kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wśród przesłanek wskazanych w w/w przepisie w pkt - 2 - im wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa ani też nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakter przepisu który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno - gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia II SA 737/84). Tak więc, o rażącym naruszeniu prawa co do zasady można mówić wówczas gdy pozostawienie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji nie jest do pogodzenia z porządkiem prawnym, a wobec tego musi być ona wyeliminowana w takim celu, ażeby możliwe było przywrócenie porządku publicznego zakończonego tą decyzją, przy czym nie chodzi tylko o pozbawienie kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji bytu prawnego, lecz o podjęcie po jej wyeliminowaniu koniecznych czynności lub aktów prawnych naprawczych. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził jedynie że kontrolowane decyzje Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r. i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydana w przedmiocie pozwolenia na budowę rażąco naruszają przepis art. 97 § 2 kpa i art. 64 oraz 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dokonał jednak oceny naruszenia prawa i nie uzasadnił właściwie rozstrzygnięcia naruszając w ten sposób zasady postępowania określone w art. 7, 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o stwierdzeniu nieważności organ oceni kwestionowane decyzje biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu, mając również na względzie - przy ocenie zgodności decyzji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu to, że organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego (w. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2007r. II OSK 200/06). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło