II OSK 176/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.K. i K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 998/08 w sprawie ze skargi W.K. i K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W.K. i K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Burmistrz Bochni decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku H.K., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń automyjni na warsztat samochodowy, wulkanizacyjny na działkach nr [...] przy ul. P. w B. Przed wydaniem tej decyzji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., organ I instancji ustalił obowiązek opracowania raportu dla przedsięwzięcia, które planowane jest na działkach nr [...] przy ul. P. w B. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli skarżący podnosząc, że zostali pominięci w prowadzonym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 30 kwietnia 2008 r. skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Bochni z dnia [...] listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Burmistrz Bochni wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2007 r. Po uzyskaniu stosownych opinii, (wyrażonych postanowieniami Starosty Powiatu w Bochni z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bochni z dnia [...] czerwca 2008 r.) Burmistrz Miasta Bochni postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., ustalił obowiązek opracowania raportu dla wskazanego wyżej przedsięwzięcia. Zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r., wnieśli skarżący wskazując, iż prowadzenie postępowania dotyczącego wykonania inwestycji w nielegalnie użytkowanym obiekcie jest niezgodne z prawem. Na poparcie swoich twierdzeń powołano się stanowisko Wojewody Małopolskiego zawarte w piśmie z dnia 28 kwietnia 2008 r., zgodnie z którym nie ma w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ponieważ wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/WA 327/06 nie jest prawomocny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ponowne rozstrzygnięcie o obowiązku opracowania raportu bez uprzedniego wzruszenia poprzednio wydanego postanowienia z [...] sierpnia 2007 r. jest niedopuszczalne. Ponadto organ odwoławczy zarzucił, że z ustaleń dokonanych przez ten organ wynika, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie, a organ I instnacji nie przeanalizował istnienia wszystkich przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli skarżący. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że uchylenie zaskarżonego postanowienia Burmistrza Bochni było zasadne, bowiem organ ten rozstrzygnął ponownie o obowiązku opracowania raportu bez wzruszenia poprzednio wydanego postanowienia w tym przedmiocie. Sąd I instancji przedstawił szczegółowe rozważania w zakresie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i skutków jego uchybienia. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy zasadnie wskazał, że materiał dowodowy (w tym ustalenie obowiązku opracowania raportu, uzgodnienia) w przedmiotowej sprawie został już zebrany, a żadne ustalenia w tej mierze np. postanowienie Burmistrza Bochni z [...] sierpnia 2007 r., nie zostały uchylone. W konsekwencji brak było podstaw do ponownego zwracania się do współdziałających organów o wyrażenie opinii. Wobec zarzutów skargi co do bezprzedmiotowości postępowania Sąd stwierdził, że postępowanie toczy się na wniosek, który nie został cofnięty i brak jest podstaw do zaniechania prawadzenia postępowania. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucili naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że organ prowadząc ponowne postępowanie co do istoty sprawy na skutek wznowienia postępowania jest zobowiązany uwzględnić zapadłe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do stwierdzenia, że skoro organ administracji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, to niejako automatycznie przechodzi do ponownego badania sprawy co do istoty i jest zobowiązany wydać w tym przedmiocie rozstrzygnięcie. Stanowisko to jest błędne. Stosownie do treści art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania co do zasady może dojść do jego zakończenia na dwa sposoby. Po pierwsze organ może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Po drugie natomiast, organ może uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Żadnego z takich rozstrzygnięć organ I instnacji w rozpoznawanej sprawie nie wydał. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że samo wznowienie postępowania nie prowadzi jeszcze do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji czy też postanowienia wydanych we wznawianym postępowaniu. Wynika to nie tylko z literalnej wykładni cytowanych przepisów, ale również z zasady trwałości decyzji ostatecznej i wynikającego z tego nadzwyczajnego charakteru postępowania w przedmiocie wznowienia. Natomiast w niniejszej sprawie organ administracji ponownie rozstrzygnął sprawę co do istoty, nie uchylając uprzednio wydanego rozstrzygnięcia, a zatem doprowadził do sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonują dwa rozstrzygnięcia skierowane do tego samego podmiotu, wydane w tym samym przedmiocie, na skutek tego samego wniosku i na podstawie tej samej podstawy prawnej. Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na konieczność zbadania tej okoliczności wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Uchybienie terminu do złożenia wniosku powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. Zaznaczenie przy tym wymaga, że Sąd nie przesądza tu w żaden sposób o tym czy do uchybienia terminu rzeczywiście doszło, wskazując jedynie, że konieczność wyjaśnienia tej kwestii dostrzegł organ odwoławczy (i jak należy domniemywać również Sąd I instancji, choć poprzestał on jedynie na rozważaniach ogólnych w tym przedmiocie). Ma ona o tyle istotne znaczenie, że wpływać może na treść rozstrzygnięcia organu I instancji wydanego na skutek wniosku o wznowienie postępowania. Innymi słowy, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza, że jedyną formą zakończenia wznowionego postępowania może być ponowne rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.