VII SA/Wa 1790/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-28

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji, na które przepisy prawa materialnego nie przewidują zażalenia, może być zaskarżone zażaleniem, a w konsekwencji, czy organ odwoławczy może stwierdzić niedopuszczalność takiego zażalenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdza niedopuszczalność zażalenia, jeśli przepisy prawa materialnego wyłączają możliwość jego wniesienia od postanowienia organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji, postanowienie organu pierwszej instancji może być kwestionowane jedynie łącznie z odwołaniem od decyzji kończącej postępowanie przed tym organem.
Stan faktyczny
Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W. złożył skargę do WSA w Warszawie na postanowienie WINB stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy błędnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a postanowienie PINB powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, gdyż obowiązek nałożono na niewłaściwy podmiot. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...], nakładające na Prezydenta W. obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] [...] w W. - stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego użytkowanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] w W. wskazując m.in., że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] nałożył na Prezydenta W. obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w/w budynku. Zażalenie na to postanowienie złożył Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W. Organ II instancji wskazał również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. działając na podstawie art. 132 w zw. z art. 144 kpa tj. w trybie autokontroli, postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] uchylił swoje postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. Na postanowienie to, zażalenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] [...]. Po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2005 r. i stwierdził m.in., że brak możliwości złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] wydanego w trybie art. 62 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uniemożliwiał zastosowanie trybu weryfikacji z art. 132 k.p.a. Argumentując swe rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] spowodowało konieczność zapoznania się z zażaleniem Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. złożonego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...]. Organ zaznaczył, iż w ustawie Prawo budowlane wymienione zostały enumeratywnie przypadki, kiedy stronie przysługuje prawo złożenia zażalenia na wydane w toku postępowania postanowienia. Zaznaczył również, że w pozostałych przypadkach postanowienia wydane przez organ pierwszej instancji są ostateczne, tzn. nie przysługuje od nich zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał treść art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że właściwy organ może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. Nałożenie tego obowiązku na właściciela lub zarządcę obiektu następuje w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Rozstrzygnięcie wydane w tym trybie ma charakter dowodowy i pozwala na podjęcie stosownej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2005 r. błędnie pouczył strony, że na wydane przez niego postanowienie przysługuje zażalenie. W przypadku złożenia przez stronę zażalenia i wobec wyłączenia przez przepisy prawa materialnego możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005 r. należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej jego uzasadnienia. Strona skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Natomiast błędne jest zawarte w jego uzasadnieniu stwierdzenie, że "podejmowanie jakichkolwiek czynności przewidzianych w przepisach prawa procesowego w stosunku do przedmiotowego postanowienia będzie możliwe jedynie łącznie z odwołaniem od decyzji kończącej sprawę w postępowaniu przed organem pierwszej instancji", gdyż stanowisko takie nie uwzględnia brzmienia art. 77 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Zdaniem strony skarżącej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy na Prezydenta W. powinno zostać wyeliminowane z obrotu, ponieważ obowiązek wynikający z art. 63 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane dotyczy właściciela lub zarządcy budynku, nie zaś członka wspólnoty mieszkaniowej jakim jest strona skarżąca. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną, wydania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. był art. 134 k.p.a. - w związku z art. 144 k.p.a. - zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia). Stosownie do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 k.p.a. (dotyczącym zażaleń) mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Wskazać trzeba, iż postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, wydane w trybie art. 134 k.p.a., ma charakter wyłącznie procesowy. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Zauważyć należy, iż postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności, której treścią jest dopuszczalność dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Od tej zasady przepisy prawa wprowadzają wyjątki na rzecz jednoinstancyjnego postępowania, w którym wydane postanowienia nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji. Zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. Nałożenie tego obowiązku na właściciela lub zarządcę obiektu następuje w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Rozstrzygnięcie wydane w tym trybie ma charakter dowodowy i pozwala na podjęcie stosownej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W przedmiotowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...], działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na Prezydenta W. obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego przy ul. [...] [...] w W. W postanowieniu tym organ błędnie pouczył strony, że na wydane przez niego postanowienie przysługuje zażalenie. Stwierdzić należy, iż w sytuacji złożenia przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W. zażalenia na w/w postanowienie i wobec wyłączenia przez przepisy prawa materialnego tj. art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane możliwości zaskarżenia tego postanowienia należało - tak jak uczynił to [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - stwierdzić niedopuszczalność złożonego zażalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ obowiązek wynikający z art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane może być nałożony jedynie na właściciela lub zarządcę budynku, nie zaś członka wspólnoty mieszkaniowej jakim jest strona skarżąca, wskazać trzeba, iż kontrola przez sąd administracyjny legalności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia (art. 134 k.p.a.) nie daje podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a. w stosunku do postanowienia objętego tym zażaleniem. Sąd w niniejszym postępowaniu mógł kontrolować zgodność z prawem jedynie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia i które ma charakter procesowy. Natomiast postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. - tak jak słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - będzie mogło być kwestionowane jedynie łącznie z odwołaniem od decyzji kończącej sprawę w postępowaniu przed organem I instancji. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło