VII SA/Wa 1661/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. i P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. W. i P. W. kwotę 517 zł (pięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Właściciele nieruchomości sąsiedniej L. i T. M. pismem z dnia [...].06.2007r. zwrócili się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie kontroli robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. W dniu [...].10.2007r. organ powiatowy przeprowadził wizję w terenie. Z protokólarnych ustaleń wynika, że inwestorzy A. W. i P. W. bez pozwolenia na budowę wykonali w 2006r. nadbudowę budynku, zmienili konstrukcję dachu ze stropodachu na dwuspadowy drewniany, w kalenicy h=3,80m i wydzielili ściankami pomieszczenia na poddaszu. Postanowieniem z dnia [...].02.2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek : przedstawienia w terminie dwóch miesięcy zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, projektu budowlanego nadbudowy budynku oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym, że inwestorzy nie złożyli wymaganych postanowieniem dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją NR [...] z dnia [...].06.2008r. nakazał A. i P. W. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego. Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dn. [...].08.2008r. utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową. Powołując art. 28 Prawa budowlanego z 1994r i wskazując iż w omawianej sprawie miała miejsce nadbudowa budynku mieszkalnego nie zaś remont, a także podkreślając podjęte przez organ działania w celu legalizacji samowoli i niewykonanie nałożonych obowiązków przez inwestora, organ odwoławczy stwierdził prawidłowość orzeczenia nakazującego rozbiórkę nadbudowanej części obiektu. Odpowiadając na zarzuty odwołania WINB stwierdził iż argumentacja inwestorów nie wnosi do sprawy istotnych elementów, które w świetle Prawa budowlanego mogłyby skutkować uchyleniem decyzji rozbiórkowej. Organ podkreślił przy tym, że ustawodawca nie przewidział w przepisach możliwości odstąpienia od trybu postępowania przewidzianego art. 48 Prawa budowlanego który po bezskutecznym upływie terminu w postanowieniu o wstrzymaniu robót, zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli inwestorzy domagając się jej uchylenia. Zarzucili organowi nieuwzględnienie argumentacji o istotnych brakach w ustaleniu stanu faktycznego, powstałych wskutek choroby pełnomocnika (nienależyta reprezentacja) oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa. Zdaniem skarżących nieuwzględnienie argumentacji odwołania, uznanej przez organ za nic nie wnoszącą do sprawy stanowiło o naruszeniu interesu prawnego inwestorów zwłaszcza, że ich pełnomocnik zrządzeniem losu miał ograniczoną zdolność sprawnego działania. W ocenie skarżących prawo budowlane nie określa terminu w jakim inwestor ma obowiązek przedstawić dokumentację potrzebną do legalizacji, a zatem pozostawiono to uznaniu organu, ten zaś powinien umożliwić inwestorowi wykonanie tego obowiązku. Ponadto organy nie wzięły pod uwagę decyzji umarzającej postępowanie w sprawie warunków zabudowy wszczęte wnioskiem z [...].03.2008r. jako świadczącej o rozpoczęciu wykonywania nałożonego na inwestora obowiązku. Według skarżących oba organy przyjęły zgodnie ustalony stan faktyczny sprawy co do samowoli, a tymczasem inwestorzy wskazywali, że remont dachu przeprowadzono w 2006r, zaś gdy były przeprowadzone wizje lokalne żadnych robót już nie prowadzono. Co prawda wykonana została wymiana stropodachu na dach dwuspadowy ale nie wykonano podziału powierzchni poddasza ścianami działowymi. Ogólnikowe stwierdzenia w zakresie stanu faktycznego, pominiecie okoliczności kiedy roboty zostały wykonane i jak dokładnie i brak rozważań czy rzeczywiście nie mieszczą się pod pojęciem remontu, stanowią o naruszeniu art. 107 kpa. Zdaniem skarżących organ odwoławczy powinien był uchylić nakaz rozbiórki z uwagi na wskazane naruszenia a także dlatego, że wskutek ciężkiej choroby pełnomocnika inwestorzy nie byli należycie reprezentowani co miało wpływ na przebieg postępowania. W odpowiedzi na skargę organu wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżona decyzja Nr [...] [...]WINB z dn. [...].08.2008r. dotyczy nakazu całkowitej rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy części budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] przez właścicieli nieruchomości, którzy mimo nałożonego wcześniej obowiązku (postanowienie PINB [...] z [...].02.2008r.) nie przedłożyli w wyznaczonym terminie dokumentacji niezbędnej dla przeprowadzenia przewidzianej przepisami legalizacji samowoli budowlanej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów stanowił art. 48 ust.1 w zw. z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego z 1994r. Zgodnie z brzmieniem ust.1 tego przepisu właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2 jeżeli budowa o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym organ nakłada też obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli brak obowiązującego planu zagospodarowania (ust. 3). W przypadku niespełnienia tych obowiązków w wyznaczonym terminie stosuje się przepis ust. 1. W przedmiotowej sprawie organ wydał wyżej wskazane postanowienie w dniu 26.02.2008r. , po czym zapadła decyzji rozbiórkowa. Prowadząc powyższe postępowanie organy obu instancji nie wzięły jednak pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn. 20.12. 2007r. sygn. P37/06 (Dz. U. z 29.12.2007r. Nr 247, poz. 1844), w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wobec stwierdzenia niekonstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez Trybunał Konstytucyjny powinnością Sądu było uchylenie kontrolowanych decyzji, a także postanowienia organu, gdyż ich podstawę stanowił przepis niekonstytucyjny, którego organy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie mogły zastosować. W związku z powyższym ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z zastosowaniem art. 48 w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku TK. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b ustawy ppsa orzekł jak w sentencji. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powyższej ustawy.