III SA/Kr 578/08

WyrokWSA w Krakowie2009-01-29

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie policjanta o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego ulega przedawnieniu, a jeśli tak, to od kiedy biegnie termin przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie utożsamiły pojęcia 'roszczenie' i 'prawo podmiotowe'. Prawo do pomocy finansowej na cele mieszkaniowe jest prawem podmiotowym powstającym na podstawie decyzji administracyjnej, a dopiero wydanie takiej decyzji konstytuuje roszczenie o wypłatę środków. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie taka decyzja nie została wydana, rozważanie przedawnienia roszczenia było przedwczesne. Ponadto, ustawa o Policji ani przepisy wykonawcze nie określają terminu, w którym policjant powinien złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej, co oznacza, że wniosek można złożyć do czasu istnienia merytorycznych przesłanek uzasadniających przyznanie tego prawa.
Stan faktyczny
Sierżant sztabowy R. C. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ wniosek został złożony ponad 3 lata od daty uzyskania pozwolenia na budowę. Policjant odwołał się, argumentując, że przepisy prawa cywilnego o przedawnieniu nie powinny być stosowane w tej sprawie, a ponadto przepisy wykonawcze weszły w życie po terminie, który organy uznały za początek biegu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2008r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie : WSA Bożenna Blitek spr. AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 marca 2008 r. Nr : [...] przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji W dniu [...] 2007r. sierżant sztabowy R. C. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej. Oświadczył w nim, że uzyska dom w miejscowości W., w którym zamieszka w 2009r. wraz z żoną i synem. Wyjaśnił, że nie korzystał z innych źródeł pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe i nie zajmował mieszkania będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów albo inne mieszkanie lub dom. Do wniosku dołączył kserokopię decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 15 grudnia 1999r. oraz odpis z księgi wieczystej Kw. [...]. Decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania R. C. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uznając, że prawo to uległo przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku R. C. termin przedawnienia biegł od momentu, kiedy policjant mógł najwcześniej wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, a więc od dnia w którym zaczął spełniać wszelkie przesłanki ustawowe oraz wynikające z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Tym dniem była data uzyskania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, tj.15 grudzień 1999r., natomiast zainteresowany złożył wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia w dniu 28 września 2007r., a więc ponad 3 lata od daty uzyskania wymienionego pozwolenia. Od powyższej decyzji R. C. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji nieuzasadnione i błędne przyjęcie, że nastąpiło przedawnienie jego roszczenia w zakresie ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Odwołujący się wyjaśnił, iż od momentu uzyskania pozwolenia na budowę w 1999r. buduje dom systemem gospodarczym, co jest trudne z uwagi na to, że jest jedynym żywicielem rodziny. R. C. podniósł również, iż mimo tego, że na budowę domu zaciągnął kredyt bankowy, nie jest on jeszcze gotowy i nie nadaje się do zamieszkania. Odnosząc się do argumentów organu I instancji odwołujący się stwierdził, że prezentowana w uzasadnieniu decyzji zasada co do interpretacji przedawnienia tego uprawnienia wydaje się być niesłuszna – albowiem z treści samego uzasadnienia wynika, że w przepisach ustawy nie została jednoznacznie określona instytucja wymagalności. Stosownie w tym zakresie instytucji wymagalności roszczenia określonej w przepisach Kodeksu cywilnego – zwłaszcza w sytuacji, gdy uzyskanie przez niego zezwolenia na budowę miało miejsce znacznie wcześniej niż wydanie w tym zakresie przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów - wydaje się być w jego przypadku niesłuszne. Decyzją z dnia 10 marca 2008r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 94 ust. 1, art. 97 ust. 5 w związku z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.) Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2008r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że pomoc finansowa jako świadczenie zastępcze służące zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych policjanta, przysługuje wszystkim funkcjonariuszom spełniającym warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego. Nie oznacza to jednak, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej policjant może złożyć w każdym czasie. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Pomoc finansowa jest niewątpliwie świadczeniem pieniężnym i jako takie, zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Ani ustawa o Policji ani przepisy wykonawcze nie określają jednak kwestii wymagalności roszczenia. Stąd też należy zastosować przepis art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym uprawniony mógł podjąć czynność w najwcześniej możliwym terminie. Tak więc uznać należy, iż bieg przedawnienia prawa do przyznania pomocy finansowej rozpoczyna się od dnia, w którym policjant mógł najwcześniej wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej składając wniosek (tj. spełniał wszystkie przesłanki ustawowe jak i te wynikające z rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r.). Decyzja o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego stała się prawomocna z dniem 6 stycznia 2000r., tak więc termin przedawnienia biegł do dnia 6 stycznia 2003r. Jednocześnie, zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, organ może nie uwzględniać przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Skarżący złożenie wniosku po upływie prawie ośmiu lat od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uzasadnił prowadzeniem budowy systemem gospodarczym i trudną sytuacją materialną spowodowaną utrzymywania samodzielnie całej rodziny. Organ I instancji uznał, iż te okoliczności nie są wyjątkowe i stwierdził przedawnienie roszczenia do otrzymania pomocy finansowej. Z powyższą decyzją nie zgodził się R. C. i wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że jego uprawnienie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych z tego tytułu uległo przedawnieniu w związku z postanowieniami art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego – podczas gdy w rzeczywistości obowiązujące w tej mierze przepisy nie dają podstaw do przyjęcia wystąpienia przedawnienia do uzyskania tego uprawnienia. Zdaniem skarżącego stanowisko wyrażone w decyzji tak Komendanta Wojewódzkiego Policji, jak i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji oparte zostało na błędnym założeniu i niewłaściwym zastosowaniu postanowień art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego. Na podstawie tego przepisu przyjęto, że wymagalność roszczenia o przyznanie pomocy finansowej następuje z dniem, w którym skarżący mógł podjąć czynność tj. złożyć stosowny wniosek w najwcześniej możliwym terminie. Organy obu instancji przyjęły, że tym terminem jest data uprawomocnienia się decyzji o zezwoleniu na budowę. Skarżący podniósł, że przepisy regulujące kwestie pomocy finansowej należą do kategorii i dziedziny prawa administracyjnego i brak jest przesłanek do stosowania w tej mierze instytucji prawa cywilnego w postaci i formie niekorzystnej dla zainteresowanego. Przeciwko takiemu stosowaniu tych przepisów przemawia również i to, że będące podstawą do uzyskania wnioskowanej przez skarżącego pomocy finansowej przepisy wykonawcze do ustawy o Policji – tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów – weszły w życie i zaczęły obowiązywać po blisko 2 latach od okresu jaki przyjmuje się jako termin wymagalności tego roszczenia. Nie pozostaje to w zgodności z ogólnymi zasadami stosowania prawa, gdyż powoduje to w przypadku skarżącego utratę tego okresu do skutecznego złożenia wniosku, a nadto pozostaje w sprzeczności z zasadą nie działania prawa wstecz. Zdaniem skarżącego jako moment wymagalności uprawnienia rozpoczynający bieg przedawnienia należałoby przyjąć zakończenie budowy i zasiedlenie budynku – co pozostawałoby w zgodności z sensem i celem przepisów dających funkcjonariuszom uprawnienia z tego tytułu. Natomiast zastosowana interpretacja tych przepisów z niewłaściwym i bezpodstawnym zastosowaniem instytucji prawa cywilnego wskazuje na naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ II instancji wyjaśnił, iż skarżący spełnia wprawdzie przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia, ale wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej złożył po upływie 7 lat od uzyskania prawomocnego pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Zdaniem organu, każdy policjant, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale i spełniałby warunki do otrzymania takiego lokalu ma prawo do uzyskania pomocy finansowej. W tym znaczeniu prawo to nie jest ograniczone żadną cezurą czasową. Ulega ono jednakże konkretyzacji przekształcając się w roszczenie w momencie, gdy funkcjonariusz zacznie spełniać wszystkie warunki do uzyskania pomocy finansowej określone w ustawie o Policji i rozporządzeniu wykonawczym, oraz ma możliwość złożyć wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, w tym potwierdzającymi własność nieruchomości i posiadanie pozwolenia na budowę. Dopiero w tym momencie powstaje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w postaci pomocy finansowej. Ustawa o Policji w art. 107 stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne oraz określa sytuacje, w których następuje przerwanie biegu przedawnienia. Ani ten przepis, ani żaden inny z ustawy o Policji nie definiuje stanu wymagalności roszczenia. Pozwala to tym samym na zastosowanie przepisu art. 120 § 1 zd. 2 Kc, który uzależnia rozpoczęcie biegu przedawnienia od podjęcia przez uprawnionego czynności w możliwie najkrótszym terminie. Skoro w przedmiotowej sprawie przyznanie pomocy finansowej uzależnione jest od złożenia wniosku to przedawnienie rozpoczęło swój bieg z datą, kiedy skarżący mógł najwcześniej ten wniosek złożyć, czyli w chwili uzyskania klauzuli prawomocności przez pozwolenie na budowę, bowiem już wówczas spełniał pozostałe warunki do otrzymania tego świadczenia. Bez znaczenia w tej sprawie jest niezakończenie budowy. Przepisy "mieszkaniowe" o Policji, jak również rozporządzenia wykonawczego nie przewidują przesłanki podjęcia użytkowania domu jednorodzinnego w kontekście uzyskania pomocy finansowej. Zdaniem organu roszczenie o świadczenie w postaci pomocy finansowej na budowę domu ulega przedawnieniu w terminie 3 lat, a nie w terminie lat 10 na podstawie art. 118 Kc. Co prawda art. 107 ustawy o Policji został umieszczony w rozdziale 9 ustawy o Policji, jednakże celem tego przepisu jest stworzenie czasowych ram dla dochodzenia wszelkich roszczeń majątkowych z ustawy. Nieuprawnione byłoby twierdzenie, że samo umieszczenie przepisu w odrębnym rozdziale tej ustawy powoduje, że nie znajduje on zastosowania w przypadku innych świadczeń określonych w przepisach pragmatycznych. Według tego organu, intencją ustawodawcy nie mogło być ograniczenie stosowania art. 107 ustawy wyłącznie do przypadków świadczeń określonych w rozdziale 9, tym bardziej, że w przepisie zostało użyte sformułowanie "inne świadczenia". Argumentem uzasadniającym takie stanowisko są także przypadki z art. 107 ust. 3 dotyczące przerwania biegu przedawnienia. Są one praktycznie tożsame z tymi wymienionymi w art. 123 § 1 Kc, a jedyna różnica wynika z drogi dochodzenia roszczeń. Świadczenia z ustawy o Policji są przyznawane w ramach postępowania administracyjnego i generalnie kończą się bądź wydaniem decyzji administracyjnej bądź czynnością materialno-techniczną. Ponadto przepis art. 107 ustawy o Policji dopuszcza możliwość nieuwzględnienia w szczególnie uzasadnionych przypadkach przedawnienia. W ocenie organów I i II instancji, skarżący nie przedstawił takich okoliczności. Zdaniem organu, nietrudno wyobrazić sobie sytuację, w której budowa domu trwa kilka lat – wówczas przyjęcie, że wniosek o pomoc finansową można złożyć w każdym czasie prowadziłoby do realnie rażącej nierówności świadczeń otrzymywanych przez policjantów znajdującej się w takiej samej sytuacji faktycznej, albowiem policjant, który złoży wniosek niezwłocznie po spełnieniu przesłanek do uzyskania pomocy uzyska tylko to świadczenie, natomiast policjant, który złoży wniosek po kilku latach otrzymywałby przez ten okres równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, a dodatkowo samą pomoc finansową. W przypadku drugim otrzymywany przez policjanta równoważnik za brak lokalu mieszkalnego stałby się narzędziem kredytowania inwestycji mieszkaniowych pełniąc funkcję pomocy finansowej. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżący od wielu lat pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w tym także od 1999r. w wysokości ok. 3500 zł rocznie, za lata 2003–2007 (po przedawnieniu roszczenia) uzyskał więc kwotę ok. 17000 zł, czyli kwotę przewyższającą wysokość ewentualnej pomocy finansowej, która wynosiłaby ok. 13000 zł. Także ze skargi wynika, że skarżący zwlekał ze złożeniem wniosku o przyznanie pomocy ze względów ściśle finansowych. W tym stanie rzeczy racjonalnym rozwiązaniem odpowiadającym także intencji ustawodawcy jest przyjęcie, że roszczenie o przyznanie pomocy finansowej przedawnia się w terminie 3 lat, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji było zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest w pełni uzasadniona i z tego względu podlega uwzględnieniu. Zasady przyznawania mieszkań funkcjonariuszom Policji zostały uregulowane w rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 tej ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. W przypadku, gdy funkcjonariusz (lub członkowie jego rodziny) nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, może mu zostać przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji). Funkcjonariusz może również ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji). Z tą ostatnią właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, jednak organy obu instancji odmówiły mu tej pomocy uznając, że jego roszczenie uległo przedawnieniu. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast ustalenie, czy do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, która przysługuje policjantowi, a która uregulowana jest w art. 94 ustawy o Policji ma zastosowanie art. 107 ust. 1 tej ustawy stanowiący, że: "Art. 107. 1. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne." Zdaniem Sądu, podstawowym zagadnieniem, które wymaga rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, kiedy powstaje roszczenie policjanta z tytułu prawa do pomocy finansowej, a dopiero następną kwestią, kwestia przedawnienia roszczenia. Według Sądu, zarówno organ I jak i II instancji błędnie przyjęły tożsamość pojęć "roszczenie" i "prawo podmiotowe". Roszczenie stanowi wypływające z prawa podmiotowego uprawnienie domagania się od innego podmiotu prawa określonego działania lub zaniechania. Natomiast prawo podmiotowe może powstać bezpośrednio z mocy samego prawa, lub z czynności prawnych, albo decyzji administracyjnych, lub tzw. zdarzeń w ścisłym tego słowa znaczeniu (np. zasiedzenie, otwarcie spadku). Przysługujące funkcjonariuszom Policji prawa podmiotowe powstają na podstawie ustawy lub decyzji administracyjnej. Prawem podmiotowym powstającym na podstawie ustawy jest prawo do uposażenia i odpowiednich dodatków do uposażenia, tym samym policjantowi przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych. Wszystkie "inne świadczenia" wymienione są także w rozdziale 9 ustawy, a precyzuje je i wymienia art. 108 ustawy o Policji zamieszczony w tymże rozdziale. Natomiast będące przedmiotem niniejszej sprawy prawo policjanta do pomocy finansowej na cele mieszkaniowe jest prawem podmiotowym, które powstaje na podstawie decyzji administracyjnej uregulowanym w rozdziale 8 ustawy o Policji zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Sąd zwraca uwagę na to, iż nie każdy funkcjonariusz może się ubiegać o pomoc finansową. Przysługuje ona jedynie tym funkcjonariuszom w służbie stałej, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Aby móc ubiegać się o pomoc finansową funkcjonariusz musi złożyć stosowny wniosek oraz spełniać wymogi określone w ustawie o Policji. O przyznaniu pomocy finansowej rozstrzygają właściwe organy administracyjne określone w § 3a Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.). Dopiero z chwilą wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej powstaje po stronie funkcjonariusza roszczenie z tytułu pomocy finansowej o wypłatę stosownej kwoty i odpowiadający temu roszczeniu obowiązek organu. Gdyby organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z decyzji o przyznaniu prawa pomocy, a policjant nie występował z roszczeniem o wypłatę stosownej kwoty, wówczas należałoby rozważać, czy nie doszło do przedawnienia roszczenia majątkowego. O konieczności wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do pomocy finansowej mówi zresztą art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym załatwienie sprawy, o której mowa m.in. w art. 94 ustawy (czyli w przedmiocie przyznania pomocy finansowej) następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzja ta ma konstytutywny charakter. Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one (konstytuują) nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź ustaje istniejący stosunek prawny. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja o przyznaniu prawa do pomocy finansowej, tym samym nie powstało prawo podmiotowe, ani wynikające z prawa podmiotowego roszczenie o wypłatę kwoty pomocy finansowej. Stąd też – zdaniem Sądu – rozważanie kwestii przedawnienia roszczenia w niniejszej sprawie było przedwczesne. W rozpoznawanej sprawie można natomiast rozważyć, czy przepisy przewidują określony termin, w ciągu którego policjant powinien wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, a jeżeli można taki termin określić, to jaki jest jego charakter, czy jest to termin materialnoprawny, czy procesowy, a tym samym, jakie skutki następowałyby w przypadku jego uchybienia. Zarówno ustawa o Policji jak i rozporządzenie wykonawcze nie określają terminu, w ciągu którego policjant może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. Takiego terminu nie ma również w przypadku występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przydziału lokalu, czy też w sprawie przyznania równoważnika. Stąd też, zdaniem Sądu, w świetle obowiązującego stanu prawnego brak podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej powinien być złożony w określonym czasie liczonym np. od daty uzyskania pozwolenia na budowę. Podobnie możliwość złożenia wniosku o przydział lokalu, czy też wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego nie została ograniczona żadnym terminem. Natomiast we wszystkich tych przypadkach możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej, prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek jakimi są, najogólniej ujmując, niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Tym samym do czasu, gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka uzasadniająca przyznanie określonego prawa w ramach zaspakajania potrzeb mieszkaniowych tak długo może być złożony wniosek o przyznanie tego prawa. Stąd też przyjęcie w przedmiotowej sprawie przez organy l i II instancji wykładni – zgodnie, z którą wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej może być złożony w terminie trzech lat od wydania decyzji stanowiącej pozwolenie na budowę – nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło