I SA/Ol 536/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( spr. ) Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi F. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia Oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o wnoszeniu opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej o kierunku warzywa szklarniowe na przestrzeni lat 1981 – 1990 przez F.W. i jego żonę. Z akt administracyjnych wynika, że F.W. pismem z dnia 13 sierpnia 2008r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o wnoszeniu opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej o kierunku warzywa szklarniowe na przestrzeni lat 1981 – 1990 przez F.W. i jego żonę, a także odniesienia się do wydanego przez Urząd Gminy w Ś. nakazu i poboru opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych w okresie 1981 – 1990, podczas gdy wnioskodawca wraz z żoną posiadał gospodarstwo specjalistyczne produkcji roślinnej i był zobowiązany do wnoszenia opłat skarbowych z tytułu posiadanego gospodarstwa specjalistycznego. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnika Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nie posiada informacji o żądanej treści za lata 1981 – 1990, gdyż dokumentacja po 10-letnim okresie przechowywania została brakowana zgodnie z zarządzeniem Nr 14 Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001r. w sprawie obsługi kancelaryjnej izb i urzędów skarbowych oraz organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych i składania akt w tych organach. Ponadto organ wyjaśnił, że nie jest właściwy do rozstrzygania prawidłowości nakazu i poboru opłat wydanego wobec wnioskodawcy przez Urząd Gminy w Ś. Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył zażalenie domagając się nałożenia na Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązku wydania żądanego zaświadczenia i podania obowiązującej ustawy wraz z odniesieniem się, czy osoba posiadająca gospodarstwo specjalistyczne produkcji roślinnej gospodarstwa indywidualnego/zespołu rolników indywidualnych i podpisaną obowiązkową dwuletnią umowę na produkcję i dostawy warzyw była zobowiązana do wnoszenia opłat z tzw. działów specjalnych, czy tylko do opłat z tytułu posiadanego gospodarstwa specjalistycznego. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter. W ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem faktycznym wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej). W tym właśnie celu prowadzić można przewidziane w ramach § 2 art. 306b niezbędne postępowanie wyjaśniające. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że organ podatkowy nie prowadzi rejestrów dotyczących zarobków podatników, może natomiast wydać zaświadczenie o dochodach podatnika na podstawie deklaracji podatkowych i innych dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy pierwszej instancji nie posiadał informacji w przedmiotowej sprawie, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Skarżący nie złożył bowiem w urzędzie skarbowym deklaracji o rozmiarach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej. Natomiast z danych ewidencyjnych będących w posiadaniu Urzędu Skarbowego w S. wynika, że wnioskodawca został zarejestrowany w bazie NIP na podstawie formularza zgłoszeniowego NIP-3 z dnia 30.04.1998r. Strona od 1998r. figuruje w bazie tamtejszego urzędu skarbowego, jako osoba nie prowadząca działalności gospodarczej, nie prowadząca działów specjalnych produkcji rolnej, jak również brak jest powiązań ze spółkami (nie jest wspólnikiem żadnych spółek). Skoro zatem organ podatkowy nie posiadał żadnych danych, co do faktu prowadzenia bądź nieprowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej przez wnioskodawcę, to postanowieniem z dnia "[...]" zasadnie odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia o żądanej treści. Organ I instancji nie miał także możliwości ustosunkowania się do kwestii opłat ponoszonych przez wnioskodawcę do Urzędu Gminy w Ś. W ocenie organu II instancji, powyższe opłaty mogły stanowić podatek rolny - z tytułu działalności rolniczej, który uiszcza się na podstawie ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym. Organem podatkowym właściwym w sprawach podatku rolnego jest zgodnie z art. 6a ust.4a tejże ustawy: wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, że akta podatkowe, w tym deklaracje i zeznania, podlegają archiwizacji i przechowywane są w archiwum urzędu skarbowego przez okres określony w załączniku nr 2 do zarządzenia nr 34 Ministra Finansów z dnia 30.10.2003r., wydanego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8.08.1996r. o Radzie Ministrów (tekst jedn. z 2003r., Dz.U. Nr 24, poz. 199 ze zm.), w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14.07.1983r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jedn. z 2006r., Dz.U. Nr 97, poz. 673 ze zm.) i § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 16.09.2002r. w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i kwalifikowania oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (Dz.U. nr 167, poz. 1375). Odnośnie akt podatkowych, będących w posiadaniu naczelnika urzędu skarbowego, okres przechowywania został ustalony na 10 lat. Na powyższe postanowienie F.W. wniósł skargę domagając się sądowego ustalenia naliczania i poboru podatku z działów specjalnych i zasadności wymuszanego podatku, a także zobowiązania Skarbu Państwa – Urząd Skarbowy w S. do zwrotu pobranego podatku wraz z odsetkami za lata 1983–1992. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wydanie zaświadczenia o wnoszeniu przez skarżącego opłat w 1981–1990 roku z tytułu prowadzenia działów specjalnych oraz prawnego odniesienia się co do naliczania i przymusu wnoszenia opłat z działów specjalnych. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentów, jednakże nie odniósł się do drugiej kwestii i nie podał żadnej ustawy będącej podstawą naliczania i nakładania opłat z działów specjalnych. Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji przez organ II instancji pozbawiło skarżącego możliwości uzyskania żądanych dokumentów, ustaw, a także wyjaśnienia okoliczności naliczania i poboru opłat podatkowych z działów specjalnych. Ponadto skarżący wyjaśnił, że wraz z żoną posiadał gospodarstwo specjalistyczne, które zostało zarejestrowane przez Naczelnika Gminy Ś. 17 września 1981r. Ustawa o działach specjalnych z dnia 14 grudnia 1982r. weszła w życie od 1983r. Nie obowiązywała ona rolników indywidualnych i posiadaczy gospodarstw specjalistycznych, gdyż osoby te podlegały indywidualnemu ubezpieczeniu rolnemu i opłacie podatkowej z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego lub specjalistycznego. Natomiast Urząd Gminy Ś. od 1983r. zakwalifikował gospodarstwo specjalistyczne skarżącego do działów specjalnych i przymusił do wnoszenia opłat podatkowych, co powinno, zdaniem skarżącego, być wyjaśnione przez Urząd Skarbowy w S. przy przekazaniu pełnej dokumentacji przez Urząd Gminy Ś. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 19 grudnia 2008r. skarżący zwrócił się o dokonanie przez Sąd wykładni dotyczącej obowiązujących przepisów dla rolników posiadających indywidualne gospodarstwa specjalistyczne i wnoszenia obowiązkowych opłat podatkowych, a także dokonania wykładni, czy posiadacz gospodarstwa specjalistycznego był zobowiązany do wnoszenia opłat podatkowych z tzw. działów specjalnych o profilu warzywa szklarniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia ocenia, czy przy jego wydaniu organ nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego lub prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu zostało poddane postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Skarżący bowiem zwrócił się do organu podatkowego o wydanie zaświadczenia o wnoszeniu opłat przez niego i jego żonę z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej o kierunku warzywa szklarniowe w latach 1981 – 1990, a także odniesienia się do wydanego przez Urząd Gminy w Ś. nakazu i poboru opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych w okresie 1981 – 1990, podczas gdy skarżący posiadał wraz z żoną gospodarstwo specjalistyczne produkcji roślinnej i był zobowiązany do wnoszenia opłat skarbowych z tytułu posiadanego gospodarstwa specjalistycznego. Kwestie wydawania zaświadczeń w postępowaniu podatkowym regulują przepisy działu VIII a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005r., Dz.U nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "O.p.". Z art. 306a § 1 i § 2 O.p. wynika, że organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie jeżeli: a) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, b) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W powyższych przypadkach organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonych przez organ podatkowy ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu (art. 306b § 1 O.p.). Organ wydając zaświadczenie działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. A zatem organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu. W takiej sytuacji postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest zgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 3.11.1999r., I SA 80/99, Lex nr 48667). W ocenie Sądu, organy jednoznacznie wykazały, że nie dysponują danymi, w oparciu o które możliwe byłoby wydanie zaświadczenia o wnoszeniu opłat przez skarżącego i jego żonę z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej o kierunku warzywa szklarniowe w latach 1981 – 1990. Skarżący nie złożył bowiem w urzędzie skarbowym deklaracji o rozmiarach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej. Natomiast z danych ewidencyjnych będących w posiadaniu Urzędu Skarbowego w S. wynika jedynie, że wnioskodawca został zarejestrowany w bazie NIP na podstawie formularza zgłoszeniowego NIP-3 z dnia 30.04.1998r. Skarżący od 1998r. figuruje w bazie tamtejszego urzędu skarbowego, jako osoba nie prowadząca działalności gospodarczej, nie prowadząca działów specjalnych produkcji rolnej, jak również nie jest powiązana ze spółkami (nie jest wspólnikiem żadnych spółek). Ponadto organy wyjaśniły, że mogą wydawać zaświadczenia o dochodach podatników na podstawie deklaracji podatkowych i innych dokumentów znajdujących się w ich posiadaniu, jednakże akta podatkowe są przechowywane w archiwum urzędu skarbowego jedynie przez okres 10 lat. W związku z tym, że zaświadczenie jest jedynie oświadczeniem wiedzy organu, przy jego pomocy organ stwierdza co jest mu wiadome, należy uznać, że w tej sytuacji nie było podstaw do wydania zaświadczenia co do faktu wnoszenia opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej przez skarżącego i jego żonę. Z kolei stosunku do żądania skarżącego wydania przez organ podatkowy zaświadczenia odnoszącego się do wydanego przez Urząd Gminy w Ś. nakazu i poboru opłat z tytułu prowadzenia działów specjalnych w okresie 1981 – 1990, zdaniem Sądu należy stwierdzić, że skarżący w istocie domaga się dokonania wykładni prawa przez organ podatkowy, tj. ustalenia czy osoba posiadająca gospodarstwo specjalistyczne była zobowiązana do wnoszenia opłat z tzw. działów specjalnych. Żądanie skarżącego nie mieści się zatem w granicach określonych przepisami O.p. dla zaświadczeń i tym samym nie mogło zostać uwzględnione. Odmowa wydania zaświadczenia odnośnie powyższej kwestii była zgodna z prawem. Bowiem zaświadczenie może potwierdzać określone fakty lub stan prawny, natomiast nie może być aktem stosowania prawa. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy odnoszących się do chwili jego wydania, daje jedynie świadectwo co do istnienia bądź nie pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa (J. Borkowski, Glosa do postanowienia NSA z dnia 3.03.1993r., SA/Ka 1818/92, Mon. Prawn. 1993, nr 3, s. 81). W tym stanie rzeczy, odmawiając wydania zaświadczenia, organy nie naruszyły prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.