V SA/Wa 2706/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska, Sędzia WSA Izabella Janson, Sędzia WSA Andrzej Kania (spr.), Protokolant Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2008 r., nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz P. K. kwotę ... zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. K. z 4 września 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2008 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezesa Zarządu PFRON) z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu postanowienia z ... kwietnia 2008 r. Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, iż przedstawiona przez stronę i będąca dowodem poniesienia wydatku dokumentacja wskazuje, że wydatek ten został pierwotnie pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Organ stwierdził również, że rekompensowanie z rachunku ZFRON wydatków sfinansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem ZFRON pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie zostało również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, które jako program pomocowy jest regulacją uzupełniającą w stosunku do ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę zażaleniem Minister Pracy i Polityki Społecznej, orzekając jako organ drugiej instancji stwierdził, że operacja zapłaty za fakturę VAT nr ... z ....06.2007 r. nie została dokonana bezpośrednio z konta ZFRON na rachunek kontrahenta. Zatem nie ma podstaw do obciążania tą kwotą rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W uznaniu organu odwoławczego rekompensowanie z rachunku ZFRON wydatków sfinansowanych wcześniej z innego konta pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Nie zostało to również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Zatem, w ocenie organu wydatkowanie środków ZFRON w taki sposób nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż pomoc, o której mowa w rozporządzeniu może być udzielona wyłącznie w przypadku ponoszenia wydatków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Z materiału dowodowego wynika, zdaniem Ministra, że w przedmiotowej sprawie wydatkowano środki z rachunku bieżącego - nie będące środkami ZFRON. Pracodawca, chcąc pokryć wydatek z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych powinien to uczynić bezpośrednio, czyli dokonując przelewu z konta ZFRON na rachunek kontrahenta. W ocenie organu wyjaśnienia strony dotyczące omyłkowego przekazania należności z konta głównego firmy nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego: • art. 33 ust. 1 i nast. oraz art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm. ) w związku z art. 66 tejże ustawy; • §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. z 2007 r. Nr 76, poz. 496); • §2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1999 r. Nr 3, poz. 22 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie, oraz wskazanych przepisów procedury administracyjnej: tj. art. 6, 7, 8, 11 i 138 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu skargi P. K. podniósł, iż organ II instancji, poza lakonicznymi odwołaniami się do ustawy o zakładowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wskazanych rozporządzeń nie odniósł się w żaden sposób do statusu środków ZFRON gromadzonych na odrębnym rachunku bankowym. Nie budzi jego zdaniem wątpliwości, iż rachunek ten pozostaje – mimo formalnego wyodrębnienia – częścią majątku skarżącego pracodawcy, jak również zakładowy fundusz – jako taki- nie jest podmiotem odrębnym w stosunku do pracodawcy. Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ II instancji nie podał podstawy prawnej uznania, według której ZFRON miałby być wydatkowany tylko poprzez dyspozycję rozchodu środków z wyodrębnionego rachunku środków tego funduszu. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie była kwestia prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Status zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych reguluje art. 31 i art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2008r. Nr 14, poz. 92) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810). Stosownie do treści art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji i rachunku bankowego środków tego funduszu. Cele, na jakie mogą być przeznaczane środki z funduszu ZFRON zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Znajduje się wśród nich finansowanie dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (zakup maszyny) - cel na który zostały przekazane środki przez skarżącego, posiadającego status zakładu pracy chronionej. Wydatek tego rodzaju jest również ujęty w przedsięwzięciach, na finansowanie których uprawnione podmioty mogą przeznaczać środki, tak aby mogło to stanowić podstawę do zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. W niniejszej sprawie poza sporem była kwestia prawidłowości celu przeznaczenia środków z funduszu ZFRON, bowiem organy nie kwestionowały faktu, że sfinansowanie zakupu maszyny jest zgodne z przepisami dotyczącymi warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Warunki udzielenia przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy de minimis określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmioty do tego upoważnione. Rozporządzenie to jednak w żaden sposób nie stanowi o trybie dysponowania środkami z funduszu ZFRON na wskazane w nim cele. Przede wszystkim nie zawiera dyspozycji, że środki z funduszu ZFRON muszą być bezpośrednio (z tego konta) wydatkowane na określony cel. Regulacji takich nie zawierają także pozostałe, wymienione powyżej akty prawne. Z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika, jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Również ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi jedynie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowaniem pieniędzy. W aktualnym stanie prawnym nie istnieje zatem regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Również wykładnia istniejących przepisów nie daje uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy stanowiska. Obowiązujące przepisy nie wskazują sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie mogą być one przeznaczone. W konsekwencji, stwierdzić należy, że skarżący, finansując zaliczkę na zakup maszyny, wydatkował środki na cel zawarty w katalogu wydatków uprawniających do objęcia pomocą de minimis, a jednocześnie środki te pochodziły z funduszu ZFRON. Wynika z tego, że skarżący posiadający status zakładu pracy chronionej spełnił warunki zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis. W ocenie Sądu, sam fakt, że początkowo środki na zakup maszyny zostały przeznaczone z bieżącego rachunku firmy, a później przekazano odpowiednią kwotę z funduszu ZFRON na rachunek bieżący, nie ma wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomoc de minimis. Przekazanie kwoty na rachunek bieżący nie oznacza w tym przypadku rekompensaty, gdyż wszystkie rachunki pozostają w posiadaniu jednego przedsiębiorcy, dysponującego ulokowanymi na nich środkami. W związku z powyższym i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.