I OZ 538/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2420/08 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania świadectwa homologacji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2420/08, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odmówił Syndykowi Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w J. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania świadectwa homologacji. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie pomyłka głównego księgowego skarżącego polegająca na pomyleniu kont przy dokonywaniu przelewu tytułem wpisu od skargi, nie jest okolicznością stanowiącą o braku winy określoną w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na to postanowienie zażalenie złożył Syndyk Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w J., wskazując, że wysłanie przelewu na konto Ministerstwa Infrastruktury nie było zaniedbaniem głównego księgowego, lecz wynikało z bardzo podobnych numerów kont Sądu i tegoż Ministerstwa. Podkreślono przy tym, że zarówno konto Sądu, jak i Ministerstwa Infrastruktury, są kontami budżetu państwa, zatem wpis na konto budżetu państwa został uiszczony w terminie oraz załączony do skargi. Natychmiast zaś, gdy ustała przyczyna uchybienia, kwota 500 zł - została przelana na konto Sądu. Skarżący podkreślił, że główny księgowy wykonuje dziennie dziesiątki, a nawet setki przelewów drogą elektroniczną, zatem pomyłki w numerach kont mogą się zdarzyć. Wówczas, najistotniejsze jest niezwłoczne skorygowanie własnego błędu, co też uczyniono w niniejszej sprawie. Ponadto w zażaleniu podniesiono merytoryczne kwestie związane ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., Nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl postanowień art. 87 § 1 i § 2 wskazanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Daje to sądowi możliwość wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, które uzna za istotne, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W kwestii dotyczącej zachowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu do wniesienia stosownego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym skarżący dochował ustawowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazana bowiem przez stronę przyczyna uchybienia terminu, to jest przelew dokonany na konto niewłaściwej instytucji, ustała z chwilą poinformowania telefonicznie radcę prawnego o popełnionym błędzie. Natomiast wpis na właściwe konto został dokonany w dniu uzyskania informacji o zaistniałej pomyłce, a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać w tym miejscu należy, że uchybienie obowiązkowi należytego opłacenia pisma może polegać nie tylko na uiszczeniu opłaty sądowej w niewłaściwej wysokości, czy też po upływie przewidzianego w ustawie terminu, lecz również na uiszczeniu opłaty na niewłaściwy rachunek bankowy, to jest inny niż rachunek wojewódzkiego sądu administracyjnego, który jest właściwy do rozpoznania sprawy. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 219 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany przepis jest tak jasny, że nie wymaga żadnej interpretacji. Na tej podstawie należy zatem stwierdzić, że nie jest dopuszczalne skuteczne dokonywanie opłaty w innej formie, niż przewidziana we wskazanym przepisie. Natomiast sposób uiszczenia wpisu sądowego precyzuje przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), zgodnie z którym przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. W niniejszej sprawie dokonano przelewu wpisu od skargi w wysokości 500 zł na rachunek bankowy, który nie jest rachunkiem bankowym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz Ministerstwa Infrastruktury. Zatem, w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że wpisu uiszczonego na rachunek Ministerstwa Infrastruktury, nie można uznać za skutecznie dokonany wpis od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego - który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem tego zawodu, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Dotyczy to również personelu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zaznaczyć, że przedmiotem jego rozważań mogła być tylko i wyłącznie kontrola zasadności wydania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2009 r., zatem pozostałe argumenty podnoszone w zażaleniu, związane ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], nie mogły być przedmiotem rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.