I SAB/Wa 213/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi I. S. i E. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku Z. S. z dnia [...] lutego 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz I. S. i E. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz po 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych dla każdej z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia 4 listopada 2008 r. I. S. i E. L. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 9 lat. Przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie organ procedował 6 lat. Przez pierwsze 5 lat ani razu, wbrew normie z art. 36 § 1 kpa, nie wyjaśnił przyczyn zwłoki z podaniem terminu załatwienia sprawy. Pierwszy raz w dacie 21 stycznia 2005 r. wskazał na niemożność rozpoznania sprawy w terminie z powołaniem się na konieczność "wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego". Dalszą przewlekłość postępowania powodowało nieuzasadnione zawieszenie postępowania do czasu uchwalenia przez Radę Miasta W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego w/w nieruchomość. Jakkolwiek, na skutek żądania wnioskodawców, po 1 roku i 5 miesiącach bezzasadnego zawieszenia, postępowanie w sprawie zostało podjęte, niemniej jednak organ nie ustrzegł się dalszej przewlekłości. Stanowi o niej na obecnym etapie przede wszystkim kierunek zainicjowanego przez organ pismem z dnia 9 lipca 2008 r. postępowania dowodowego, w przedmiocie wysokości nakładów poczynionych przez Skarb Państwa na przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżących problematyka nakładów, nie tylko nie stanowi żadnej z przesłanek uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, ale też brak jest podstawy prawnej, w oparciu o którą organ miałby orzekać w tym zakresie. Organ wskazał również w tym piśmie, że wniosek zostanie rozpoznany do końca listopada 2008 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, iż po podjęciu postępowania pismem z dnia 9 lipca 2008 r. strony zostały poinformowane o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji do końca listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W dniu 16 lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek właściciela hipotecznego o przyznanie własności czasowej do przedmiotowego gruntu w trybie art. 7 Dekretu z dnia 26 października 1945 r. o właściwości i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 19 czerwca 1999 r. spadkobiercy przedwojennego właściciela gruntu – M. T., I. S. i E. L. złożyły do Starosty Powiatu W. wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego do wywłaszczonej nieruchomości oraz wydanie znajdującego się na niej budynku. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do w/w gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji podkreślono konieczność zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia przez Radę W. i wejścia w życie obowiązującego prawa miejscowego, planu zagospodarowania przestrzennego określającego przeznaczenie w/w nieruchomości zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent W. zawiesił postępowanie w sprawie. W dniu 16 maja 2008 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W dniu 11 czerwca 2008 r. pełnomocnik stron złożył zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Prezydent W. podjął postępowanie w sprawie. Jednocześnie pismem z dnia 9 lipca 2008 r. organ wystąpił do Komendy [...] Policji o przesłanie dokumentów w sprawie nakładów poczynionych przez Skarb Państwa na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z dnia 9 lipca 2008 r. strony zostały poinformowane o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i o przewidywanym terminie wydania decyzji do końca listopada 2008r. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał, wniesione w sprawie zażalenie na bezczynność organu, za nieuzasadnione stwierdzając, iż organ nie pozostaje w zwłoce, albowiem postępowanie w sprawie zostało podjęte i wyznaczono termin jego zakończenia po uzupełnieniu materiału dowodowego. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że o bezczynności organu można mówić od czasu podjęcia postępowania w lipcu 2008 r. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent W. podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie. Jednocześnie pismem z dnia 9 lipca 2008 r. organ wystąpił do Komendy [...] Policji o przesłanie dokumentów w sprawie nakładów poczynionych przez Skarb Państwa na przedmiotowej nieruchomości. Organ poinformował również pełnomocnika wnioskodawców, iż konieczność ustalenia wysokości nakładów na nieruchomość, jak również konieczność wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego, uniemożliwia rozpoznanie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 kpa, wskazując, iż wniosek zostanie rozpoznany do końca listopada 2008 r. Jak wynika jednakże z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie w dniu [...] lutego 2009 r. – do dnia rozprawy nie została wydana decyzja w sprawie wniosku dekretowego, natomiast organ wystosował kolejne pismo (z dnia 28 listopada 2008 r.) w którym powiadomił, że przewiduje rozpatrzenie wniosku do końca kwietnia 2009 r. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Przede wszystkim wskazać należy, iż z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – wbrew podnoszonym przez organ twierdzeniom – wynika, iż w sprawie zgromadzony został pełen materiał dowodowy umożliwiający Prezydentowi W. rozpatrzenie wniosku spadkobierców przedwojennego właściciela gruntu – M. T., I. S. i E. L. z dnia 19 czerwca 1999 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego do wywłaszczonej nieruchomości znajdującej się w W. przy ul. [...]. Stosownie bowiem do art. 7 Dekretu z dnia 26 października 1945 r. o właściwości i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy warunkiem ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela nieruchomości jest: - złożenie wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, oraz - ustalenie, iż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Badanie natomiast kwestii nakładów poczynionych na przedmiotowej nieruchomości nie ma znaczenia przy badaniu wyżej wskazanych przesłanek. W takim stanie rzeczy, zaniechanie wydania merytorycznej decyzji w sprawie nie znajduje usprawiedliwienia. Wskazać co prawda należy, iż organ powołując się na art. 35 kpa informował pełnomocnika strony skarżącej o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, w związku ze skierowanym do Komendanta [...] Policji pismem w sprawie nadesłania dokumentów dotyczących nakładów poczynionych przez Skarb Państwa na przedmiotowym gruncie. Jednakże, jak już wyżej wskazano, dokumenty te nie mają znaczenia dla merytorycznego rozpoznania sprawy, a powoływanie się na nie jako usprawiedliwienie niezałatwienia sprawy należy uznać za niezasadne jej przewlekanie. Odnosząc się natomiast do kolejnego wniosku strony skarżącej w kwestii zobowiązania Prezydenta W. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie stwierdzić należy, iż Sąd nie mógł rozpoznać przedmiotowego wniosku bowiem przekracza to kompetencje Sądu. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.