IV SA/Wa 1758/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.),, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. B. i J. C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania działalności zakładu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych oraz na rzecz skarżącego J. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmawiającą wstrzymania działalności "F." Sp. z o.o. w Z. przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. C. w grudniu 2000 r., który wniósł o wydanie w trybie art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, nakazu zamknięcia ruchu pojazdów mechanicznych na działce nr [...]- w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. w Z. Na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w styczniu i lutym 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt IVSA 2620-2624/03 uchylił zaskarżoną decyzję, jak również w/w decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 16 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1467/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku, wniesioną przez G. Sp. z o.o. Organ odwoławczy wskazał, iż w latach 2003-2006 [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził sześć kontroli oraz dwie wizje w zakładzie G. w trakcie których stwierdzono liczne naruszenia wymagań ochrony środowiska, jednakże nie wydał decyzji kończącej postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał [...] Inspektora Ochrony Środowiska do rozstrzygnięcia sprawy, w terminie do 30 czerwca 2007 r. W kwietniu i maju 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kolejną kontrolę w przedmiotowym zakładzie, podczas której stwierdzono, iż zakład nie przesyłał zbiorowego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, sposobach gospodarowania nimi, o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2006 r. oraz że nie prowadził ewidencji powstających odpadów, za wyjątkiem odpadów o kodzie [...], w związku z czym nie jest możliwe określenie rzeczywistej ilości powstających odpadów. Natomiast z jedynej prowadzonej ewidencji odpadów ( kod [...]) wynika, że wytwarzana ilość tych odpadów jest przekroczona. Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie ochrony przed hałasem stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska porze nocnej o 10 dB ( z hali produkcyjnej) w stosunku do warunków określonych w pozwoleniu Starosty [...] z dnia 27 kwietnia 2005 r. na emitowanie hałasu do środowiska z instalacji zakładu zlokalizowanego na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w Z., ul. [...] i ul. [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmówił wstrzymania działalności związanej z ruchem pojazdów w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. Sp. z o.o., podnosząc, że kontrole wraz z pomiarami przeprowadzane w latach 2003-2007 nie wykazały ruchu pojazdów w porze nocnej w tej części zakładu, a przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu wystąpiły od strony południowej zakładu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. uchylił w/w decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na konieczność zbadania oddziaływania całego zakładu na środowisko i w razie stwierdzenia przekroczenia wartości dopuszczalnych zalecił ustalenie, czy przekroczenie to może powodować pogorszenie stanu środowiska i czy zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, organ pierwszej instancji przeprowadził w okresie od 26 lutego do 14 marca 2008. kompleksową kontrolę Zakładu "F." Sp. z o.o. w Z., która wykazała przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej o 10, 2 dB, natomiast nie stwierdzono ruchu pojazdów mechanicznych w porze nocnej, zarówno na terenie zakładu, jak i w jego otoczeniu. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej ilości pojazdów obsługujących magazyn przyprodukcyjny, a także nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej i naruszenia w zakresie zanieczyszczenia powietrza polegające na niezgłoszeniu instalacji kotłowni. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia, nie wyczerpywały przesłanek określonych w art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wstrzymania działalności "F." Sp. z o.o. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik A. B., J. C., P. K. i M. T. podnosząc, iż kontrola zakładu była przeprowadzona w sposób pobieżny, a jej ustalenia w przedmiocie liczby samochodów- tirów wjeżdżających na teren zakładu pozostają w sprzeczności z rzeczywistym stanem, jak również z licznymi wyrokami Sądu Rejonowego dla K. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do naruszenia warunku dopuszczalnej liczby pojazdów obsługujących magazyn przyprodukcyjny, Główny Inspektor podniósł, iż ruch pojazdów odbywa się cyklicznie, a nie w sposób ciągły i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, że przemieszczające się samochody mogłyby powodować zagrożenie wskazane w art. 83 w/w ustawie o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zdaniem organu odwoławczego również nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej, polegające na naruszeniu obowiązku wykonania okresowych badań jakości odprowadzanych ścieków opadowych, nie stanowią zagrożenia zdrowia bądź życia człowieka lub zagrożenia dla środowiska. Podobnie naruszenia w zakresie powietrza, polegające na niezgłoszeniu instalacji kotłowni, nie spełniają przesłanki art. 83 w/w ustawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podkreślił, iż nie każde naruszenie przepisów w zakresie ochrony środowiska powoduje zagrożenia, o których mowa w art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Wstrzymanie działalności jest najbardziej rygorystycznym środkiem działania organu administracji w celu ochrony środowiska, do którego można sięgnąć wówczas, gdy inne środki nie są skuteczne, a naruszenie tak znaczne, że występują przesłanki do wstrzymania. W ocenie organu taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zaistniała. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.B. i J. C., domagając się jej uchylenia, jak również decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili błędne ustalenia stanu faktycznego w zakresie przekroczeń limitu samochodów, które mogą wjeżdżać na teren zakładu, jak i w zakresie wpływu ruchu samochodów na emisje hałasu. Podnieśli, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska stworzył konstrukcję ruchu cyklicznego i ruchu ciągłego, nie wyjaśniając, z jakich powodów przekroczenie dozwolonej liczby pojazdów w ruchu ciągłym mogłoby powodować zagrożenie wskazane w art. 83 w/w ustawy, zaś w ruchu cyklicznym brak podstaw do takiego stwierdzenia. Zdaniem skarżących udzielenie zezwolenia na wjazd dziesięciu samochodów typu TIR oznacza, że wjazd każdego kolejnego samochodu stanowi niedozwoloną i podwyższoną emisję do środowiska, a rzeczą organów jest ustalenie emisji hałasu przy przekroczeniu tej normy i wpływu ciągłego przekroczenia poziomu emisji dozwolonej na zdrowie ludzkie. W tym zakresie organy nie poczyniły żadnych ustaleń. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, która toczy się na skutek wniosku J. C. z dnia 12 grudnia 2000 r. dotyczącym wydania, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, nakazu zamknięcia ruchu pojazdów mechanicznych na działce nr [...] w północnej części Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] G. w Z., a obecnie ,,F." Sp. z.o.o. w Z., orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., wydanym w sprawie sygn. akt IVSA 2620-2624/03. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie na podstawie art. 83 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w przedmiocie wstrzymania działalności związanej z ruchem pojazdów mechanicznych wymagało wszechstronnego wyjaśnienia, czy funkcjonowanie zakładu pogarsza stan środowiska, a w szczególności czy zagraża zdrowiu lub życiu ludzi. Sąd ten zarzucił organowi, iż w ogóle nie przeprowadził analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, jak również zwrócił uwagę, iż organy w sposób arbitralny stwierdziły, iż ujawnione w trakcie kontroli nieprawidłowości, które spowodowały wydanie zarządzeń pokontrolnych, nie stanowiły podstawy do wstrzymania działalności zakładu, gdyż nie zostały spełnione przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Ponadto w przywołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę, iż organ drugiej instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że działalność związana z ruchem pojazdów, mimo, że nie odpowiada warunkom określonym w ocenie oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na adaptacji byłej piekarni G. na zespół produkcyjno- magazynowy firmy G. W wyroku tym podkreślono, iż ze wskazanej opinii wynika, iż zakład ma pracować na jedną zmianę przy udziale 6 samochodów dostawczych typu Transporter, Transit, gdy tymczasem ruch samochodów dostawczych odbywa się w różnych godzinach, z udziałem samochodów innej klasy. Organy nie wyjaśniły także, czy i jaki wpływ na stan środowiska mają powyższe nieprawidłowości. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do danego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie postanowień art. 153 cyt. ustawy przez organy administracyjne w postaci nieuwzględnienia przez nie przy ponownym rozpoznaniu sprawy wiążących je elementów orzeczenia sądu administracyjnego uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy wydając zaskarżone decyzje nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2004 r., w szczególności nie dokonały analizy oceny oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na adaptacji byłej piekarni na zespół produkcyjno- magazynowy firmy G. w kontekście zachowania przez zakład warunków wynikających z tej oceny w zakresie ochrony środowiska. W tym miejscu należy podkreślić, iż z treści znajdującej się w aktach ,, Oceny oddziaływania na środowisko" ( zaznaczyć należy, iż nie jest ona kompletna) wynika, iż inwestycja polegająca na adaptacji i rozbudowie budynków byłej piekarni w Z.- z przeznaczeniem na cele produkcyjno- magazynowe nie pogorszy jakości środowiska w żadnym z jego komponentów. Stwierdzono w tej opinii, że w porównaniu do stanu poprzedniego nastąpi poprawa klimatu akustycznego, polegająca na wyeliminowaniu emisji hałasu w porze nocnej oraz ograniczeniu emisji hałasu w porze dziennej ,,do wartości nierozróżnialnych z tłem". Wskazano również, że powinna nastąpić poprawa jakości powietrza w związku z likwidacją kotłowni węglowej oraz węglowych pieców piekarniczych i oparciem gospodarki cieplnej zakładu o paliwo gazowe. W opinii tej zwrócono uwagę, iż dokonanie rozeznania geologicznego rejonu ujawniło, że wody gruntowe terenu lokalizacji zakładu posiadają bezpośredni kontakt hydrauliczny z rzeką R.stanowiącą ujęcie wody pitnej dla K. Ponadto należy podkreślić, iż dla dokonania prawidłowej oceny wpływu stwierdzanych naruszeń w zakresie przekroczenia ustalonych norm hałasu, na pogorszenie środowiska ma również znaczenie położenie terenu, na którym prowadzona jest działalność produkcyjna Spółki. Jak wynika bowiem z przywołanej wyżej ,, oceny oddziaływania na środowisko" zakład znajduje się na obszarze miasta Z., który to obszar należy do kategorii obszarów chronionych w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem. W odległości ok. 80 m od miejsca lokalizacji emitorów kotłowni zakładu przebiega granica obszaru specjalnie chronionego- [...] Parku Krajobrazowego. Organy istnienia takiej oceny oddziaływania w ogóle nie dostrzegły, co spowodowało, iż nie dokonały jej analizy do czego były zobowiązane zaleceniami wskazanymi w powyższym wyroku. Już samo to uchybienie wskazuje na rażące naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec stwierdzenia naruszenia postanowień art. 153 powołanej ustawy, przy wydaniu zarówno pierwszej, jak również utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji, Sąd uchylił obydwie decyzje jako wadliwe. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.