VI SA/Wa 2087/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-05
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo unieważnił patent na wynalazek "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją" z powodu braku nowości i poziomu wynalazczego, w szczególności w kontekście porównania z patentami amerykańskimi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił patent, ponieważ wynalazek nie spełniał wymogów nowości i poziomu wynalazczego. Kluczowe cechy wynalazku, takie jak możliwość połączenia półpierścieni po ich obróceniu o 180 stopni oraz podwójne połączenie zatrzaskowe, nie stanowiły nowości lub nie wynikały w sposób oczywisty ze stanu techniki, a inne cechy były znane z wcześniejszych patentów lub były konieczne do spełnienia podstawowej funkcji obejmy.Stan faktyczny
Urząd Patentowy udzielił patentu na wynalazek "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją". Następnie, w wyniku sprzeciwu, Urząd Patentowy unieważnił ten patent, uznając brak nowości i poziomu wynalazczego. Skarżący, będący uprawnionymi z patentu, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi błędy w interpretacji dowodów i przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. W. i W. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr PL 192966 na wynalazek pt.: "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją" oddala skargę
VI SA/Wa 2087/08
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej – dalej Urząd Patentowy – udzielił S. W. i W. S., wspólnikom spółki cywilnej V. w G. prawa ochronnego na wynalazek pt.: "[...]" nr [...] z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2002 r.
W opisie podano, iż [...]. W opisie podano znane zgłoszenie polskie nr [...] oraz amerykańskie US nr [...].
W zastrzeżeniu patentowym 1 w części przedznamiennej podano, iż [...].
W zastrzeżeniu 2 podano, iż [...].
W zastrzeżeniu 3 podano, iż [...].
W zastrzeżeniu 4 podano, że [...].
W zastrzeżeniu 5 podano, że [...].
W dniu [...] marca 2007 r. H. I. – Z. w B., na podstawie art. 246 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. - złożył sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu patentu nr [...].
Jako podstawę sprzeciwu wskazano art. 24 p.w.p. (brak nowości) i art. 37 p.w.p. (zmiana zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres ochronny).
Uzasadniając brak nowości wskazano na zgłoszenie w Urzędzie Patentów i Znaków Towarowych Stanów Zjednoczonych za nr US [...] takiego samego wynalazku już dwadzieścia lat wcześniej. Powołując się na opisy obu patentów składający sprzeciw stwierdził, że przedmiotem obu patentów są plastikowe, okrągłe osłony, zakładane zatrzaskowo na obwód nakrętek urządzeń gazowych, co nie pozwala na ich odkręcenie. Wszystkie istotne zastrzeżenia niezależne patentu PL [...] zostały ujawnione już w 1982 r. w zgłoszeniu amerykańskim. Z rysunku patentu amerykańskiego wynika, że obejma również składa się z dwóch łamliwych półpierścieni (P) – sprzeciwiający się oznaczył literami poszczególne części – które mają kolistą zewnętrzną ścianę i dwie ściany boczne, a od środka są otwarte i zaopatrzone na obu końcach w gniazdo. Półpierścienie te są odrębnymi elementami jednakowego kształtu i wymiaru zestawione w położeniach obróconych wokół wzdłużnej osi o kąt półpełny. Każdy pierścień ma na obu końcach komorę (K) wewnątrz której znajduje się zamek z zaczepem (Z) i gniazdo (G). Na rysunku zaczep (Z) i gniazdo (G) usytuowane są prostopadle do osi podłużnej obejmy, mogą jednak być również umieszczane w innej wersji konstrukcyjnej równolegle, co wynika z opisu patentu amerykańskiego. Obrócenie w patencie polskim zatrzasków o 90 stopni w komorze gniazdowej nie jest wynalazcze, gdyż obrócenie zatrzasków o jakikolwiek kąt, zdaniem sprzeciwiającego się, jest oczywiste dla specjalisty znającego stan techniki.
Środki techniki zawarte w zastrzeżeniach zależnych patentu PL [...] wynikają w większości ze znanego stanu techniki w rozumieniu art. 25 ust. 2 p.w.p. Wymieniony w zastrzeżeniu 2 pas wzmacniający wynika z amerykańskiego patentu US [...], podobnie jak wymienione cechy w zastrzeżeniu 3 patentu polskiego -wysokości ścianek. Cechy wymienione w zastrzeżeniu 4 (przegrody oddzielające komorę od wnętrza półpierścienia) mają swój pierwowzór w patencie nr US [...]. Nadto interpretacja zastrzeżenia 1 w kontekście zastrzeżenia 4 prowadzi do konkluzji, że każda obejma z zatrzaskami, jak chociażby ujawniona w patencie US [...], stanowi o braku nowości i poziomu technicznego zastrzeżenia niezależnego 1. Zaczep z wypustkami połączonymi z przegrodą wymieniony w zastrzeżeniu 5 jest znany z patentu US [...].
Uzasadniając naruszenie art. 37 ust. 2 p.w.p. podnoszono, że zmiana zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres ochrony jest dopuszczalna do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu w Biuletynie Urzędu Patentowego, tymczasem w sprawie rozszerzenie to miało miejsce po ogłoszeniu.
W odpowiedzi na sprzeciw uprawnieni z patentu zarzucili sprzeciwowi bezzasadność.
Podkreślali, że istotą ich wynalazku było to, iż półpierścień na jednym końcu ma dwa elementy zapewniające uzyskanie podwójnego połączenia zatrzaskowego po złożeniu dwóch półpierścieni w obejmę, co odróżnia go od patentu US [...]. Co do zastrzeżeń zależnych nie zgodzono się, iż wynikają one wprost z patentów US [...]i US [...]. Z opisu zastrzeżeń oraz fig. 2 patentu US [...] nie wynika aby rozwiązanie to miało, tak jak patent uprawnionych, pas wzmacniający. Również cecha w postaci przegrody patentu uprawnionych nie występuje w rozwiązaniu US [...]. Ochrona tego wynalazku nie rozciąga się, jak twierdził sprzeciw, na inne wersje konstrukcyjne, gdyż wersji tych patent ten nie podawał w zastrzeżeniach zależnych.
Wynalazek uprawnionych posiada poziom wynalazczy, ponieważ nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki przedstawionego w patentach US [...] i US [...]. Nieoczekiwany rezultat wynalazku uprawnionych wynika z możliwości złożenia w obejmę dowolnych dwóch półpierścieni bez względu na ich położenie względem siebie. Efektu tego nie można uzyskać w rozwiązaniach amerykańskich, także wówczas gdy elementy zatrzaskowe obróci się o 90 stopni. Dodatkowo nieoczekiwanym rezultatem wynalazku uprawnionych jest podwójne połączenie zatrzaskowe na każdym półpierścieniu, co zapewnia większe bezpieczeństwo i stabilność obejmy, która zawiera cztery, a nie jak rozwiązania amerykańskie dwa, samoistne połączenia zatrzaskowe.
Uprawnieni z patentu nie zgadzali się z zarzutem naruszenia art. 37 ust. 2 p.w.p. twierdząc, że w niezależnym zastrzeżeniu patentu PL [...] (zgłoszenie [...]) nie uwzględniono cech "złączone zawiasem" z zastrzeżenia niezależnego zgłoszenia [...] na które udzielono patent [...], do którego to zgłoszenia zgłoszenie [...] było zgłoszeniem dodatkowym. Ponieważ rozwiązanie zgłoszone pod nr [...] (patent [...]) było ulepszeniem rozwiązania [...] (patent [...]) dlatego w niezależnym zastrzeżeniu zgłoszenia [...] ulepszonego rozwiązania zastrzeżono "wg zgłoszenia [...]" i słusznie bo ulepszenie polegało na odrzuceniu zawiasów zastępując go systemem zamków.
Ogłoszenie opublikowane w BUP [...] nie zawierało cechy "złączone zawiasem" bo w niezależnym zastrzeżeniu patentu [...] (zgłoszenie [...]) ta cecha nie występuje, a zatem nie nastąpiło rozszerzenie zakresu ochrony.
Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] maja 2008 r. unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "[...]".
Informacja o udzieleniu prawa ochronnego na patent [...] została opublikowana w WUP [...] grudnia 2006 nr [...]. Wynalazek został zgłoszony w dniu [...] lipca 2002 r. zatem przepis art. 24 p.w.p. miał zastosowanie do oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu.
Zdaniem Urzędu Patentowego nieoczekiwany efekt mający świadczyć o poziomie wynalazczym spornego rozwiązania technicznego, na który wskazywali uprawnieni z patentu [...]– możliwość złożenia w obejmę dwóch półpierścieni bez względu na ich położenie względem siebie oraz podwójne połączenie zatrzaskowe na każdym końcu półpierścienia – przez symetryczność półpierścieni obejmy w widoku z góry względem osi wzdłużnej nie przynosi wskazanego efektu, a tym samym nie może świadczyć o poziomie wynalazczym rozwiązania. Efekt taki, zdaniem Urzędu, byłby osiągnięty w przypadku symetrii środkowej zaczepu i gniazda obejmy względem punktu leżącego w przecięciu osi wzdłużnej i osi poprzecznej, jednakże cecha ta nie została zastrzeżona ani w zastrzeżeniu niezależnym, ani w zależnym. Nadto obejma zabezpieczająca ujawniona w opisie patentowym US [...] jest również symetryczna względem wzdłużnej osi. Drugi efekt (podwójnego połączenia zatrzaskowego na każdym końcu półpierścienia) jest znany z opisu patentowego [...]. Umieszczenie więc dwóch połączeń zatrzaskowych na końcu półpierścienia obejmy znanej z opisu [...] jest wynikiem rutynowego postępowania znawcy z dziedziny obejm zabezpieczających. Postępowanie to bowiem polega na kompilacji znanych środków technicznych, stosowanych zgodnie z przeznaczeniem, co daje oczekiwany wynik do przyjętych założeń i jest oczywiste dla tego znawcy.
W ocenie Urzędu Patentowego ze stanu techniki znane są również niektóre cechy przedstawione w zastrzeżeniach zależnych. Cecha techniczna pasa wzmacniającego (zastrzeżenie zależne 2) – [...]– nie jest wynikiem dodatkowej pracy twórczej, lecz wynika w sposób oczywisty z opisu patentu [...] Zastrzeżenie zależne 3 – [...]– nie prowadzi do jakiegokolwiek nieoczekiwanego efektu. Natomiast cecha z zastrzeżenia zależnego 4 – [...] - zdaniem organu administracji - wynika w sposób oczywisty z opisu patentu US [...] podobnie jak cecha w zastrzeżeniu zależnym 5 – [...].
W tym stanie faktycznym Urząd Patentowy uznał, iż patent PL [...] nie spełniał wymogu posiadania poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 24 i art. 26 p.w.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 37 p.w.p. stwierdził, że przepis ten dotyczy postępowania zgłoszeniowego, a nie postępowania spornego, dlatego nie mógł stanowić okoliczności uzasadniającej unieważnienie patentu.
Od decyzji tej S. W. i W. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucono nieprawidłowość zastosowania art. 33 p.w.p., niezastosowanie art. 63 ust. 2 p.w.p. oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez wadliwą interpretację materiału dowodowego i jego ocenę z nieuwzględnieniem materiału dowodowego skarżących. Nadto podniesiono wykroczenie przez organ poza ramy wniosku sprzeciwowego przez orzekanie na podstawie art. 24, 25 i 26 p.w.p., podczas gdy sprzeciw opierał się jedynie na przepisach art. 24 i art. 37 p.w.p.
Skarga zarzuciła nieodniesienie się przez organ administracji do materiału ilustracyjnego przedłożonego do zgłoszenia patentu, z naruszeniem obowiązku z art. 63 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdzając, że rozwiązanie skarżących nie przynosi wskazanego przez nich efektu, gdyż efekt taki byłby osiągnięty w przypadku symetrii środkowej zaczepu i gniazda obejmy względem punktu leżącego w przecięciu osi wzdłużnej i osi poprzecznej nie zauważył, że w materiale ilustracyjnym patentu PL 192966 symetria ta była wykazana na fig. 3, jako wzajemne przecięcie się osi (2) i osi przekroju A-A nie wymagając dodatkowego doprecyzowania.
Organ stwierdzając, że znane są niektóre cechy przedstawione w zastrzeżeniach zależnych nie wskazał, które to cechy i w jakich rozwiązaniach są znane. Nadto nie wykazał czy są to cechy istotne prowadzące do uzyskania takiego samego nieoczekiwanego efektu technicznego, jak uzyskany w rozwiązaniu skarżących. Te stwierdzenia organu administracji naruszały zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Organ wadliwie powołał, zdaniem skarżących, art. 33 p.w.p., gdyż przepis ten ma zastosowanie jedynie w postępowaniu zgłoszeniowym, podczas gdy normą prawną mogącą ewentualnie mieć zastosowanie w sprawie był art. 63 ust. 2 p.w.p. jako odnoszący się do postępowania o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego. W świetle tych wyjaśnień skarżący, jak stwierdzili, dokonali "jedynej poprawnej wykładni treści udzielonego prawa wyłącznego (patentu nr [...])".
Co do podstawy prawnej z art. 24 i art. 26 p.w.p., powołanej w decyzji, skarżący wywodzili, iż patent US [...], będący podstawą sprzeciwu i podstawą unieważnienia prawa ochronnego skarżących, był wskazywany podczas postępowania zgłoszeniowego przed Urzędem Patentowym, co nie zostało wyjaśnione ani podczas procedury sprzeciwowej, ani podczas rozprawy. Patent amerykański był wyraźnie przywołany w opisie patentowym jako znany stan techniki, a więc zdaniem skarżących, jako znany Urzędowi w dacie udzielania prawa ochronnego, nie może obecnie stanowić podstawy do unieważnienia tego prawa. Takie działanie organu narusza również normę z art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego powołania art. 33 p.w.p. poinformowano, że przepis ten został przywołany w decyzji jedynie w celu określenia co jest podstawą oceny zdolności patentowej i nie był podstawą unieważnienia patentu. Natomiast nieskorzystanie z przepisu art. 63 ust. 2 p.w.p. wynikało z tego, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wątpliwości co do zakresu ochrony określonej zastrzeżeniami patentowymi. Urząd nie miał jednak takich wątpliwości w szczególności co do symetryczności obejmy chronionej spornym patentem określonej w zastrzeżeniu 1 (2). W zastrzeżeniu tym wyraźnie wskazano, że chodzi o symetrię wzdłużną przez co zakres patentu został jednoznacznie określony. Nie było zatem powodów do poszukiwania wykładni zastrzeżenia na rysunku wg fig. 3.
Unieważnienie patentu nastąpiło na podstawie art. 24 i art. 26 p.w.p. w oparciu o trzy opisy patentowe [...]. Wskazano które cechy są znane, z których z wymienionych opisów stwierdzając, iż sporne rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki stanowiąc rutynową kompilację znanych środków technicznych.
Zarzut orzekania ponad żądanie uznano za bezzasadny w świetle stanowiska wnoszącego sprzeciw, który na rozprawie w dniu [...] maja 2008 r. rozszerzył wniosek o art. 25 i art. 26 p.w.p.
Na rozprawie uczestnik postępowania wskazywał, iż rozwiązanie mające mieć zastosowanie w spornym patencie (możliwość połączenia półpierścieni także po ich odwróceniu o kąt 180 stopni) nie jest możliwe.
W uzupełnieniu skargi skarżący twierdzili, że z zastrzeżenia niezależnego nie wynika symetryczność półpierścienia względem wzdłużnej osi lecz, że zaczep i gniazdo są rozmieszczone równolegle i naprzeciw siebie po obu stronach wzdłużnej osi, a tym samym nie można mówić o symetrii wzdłużnej półpierścienia. Zdaniem skarżących na rozprawie w dniu [...] maja 2008 r. nie doszło do rozszerzenia sprzeciwu o art. 25 i art. 26 p.w.p., gdyż wnioskodawca wskazywał jedynie, w aspekcie tych przepisów, na "różnice w średnicach".
W załączniku do protokółu rozprawy skarżący podnosili, że brak opisu w zastrzeżeniu niezależnym i w zastrzeżeniu zależnym sposobu połączenia półpierścieni umożliwiającym ich zestawienie nawet po przełożeniu o kąt 180 stopni nie czyniło zgłoszenia wadliwym, bowiem na rozprawie wykazano, iż połączenie takie jest możliwe. Nadto skarżący odwoływali się do faktu wydania prawa ochronnego wywodząc z tego wnioski o przeprowadzeniu przez Urząd Patentowy stosownych badań potwierdzających poziom wynalazczy rozwiązania technicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Wynalazek został zgłoszony w dniu [...] lipca 2002 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Zatem w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie przepisy tego aktu normatywnego. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, zatem Urząd Patentowy, stwierdzając zachowanie terminu wskazanego w ww. przepisie, nie miał obowiązku badania interesu prawnego wnioskującego o unieważnienie spornego prawa ochronnego, a skoncentrował się (zgodnie z art. 246 ust. 2 p.w.p.) na wykazywanych przez wnioskodawcę okolicznościach uzasadniających unieważnienie patentu.
Zarzut skarżących o wyjście przez Urząd Patentowy ponad wniosek nie był trafny. Jak podkreślano, na rozprawie w dniu [...] maja 2008 r., wnioskodawca sprecyzował wniosek rozszerzając zarzut o art. 26 p.w.p. zachowując zarzut naruszenia art. 24 p.w.p. – brak poziomu wynalazczego i w takim też zakresie organ administracji dokonał rozstrzygnięcia.
Podobnie zarzut oparcia rozstrzygnięcia jedynie na opisie patentu [...], ujawnionym przez zgłaszającego również należało uznać za niezasadny. Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę oraz na rozprawie podkreślał, że poza wskazanym przez skarżących w zgłoszeniu opisie patentu [...] na uwadze także opisy patentów [...] i [...]. Wystarczającym było więc porównanie dwóch tych rozwiązań w stosunku do rozwiązania spornego, by dokonać rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 24 p.w.p. patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Poziom wynalazczy posiadają wynalazki, jeżeli rozwiązanie techniczne nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki (art. 26 ust. 1 p.w.p.).
Istota wynalazku miała polegać na tym, że nieoczywistość co do zamierzonego efektu spornego rozwiązania, w zakresie znanego stanu techniki, wynikała z tego, iż półpierścień zatrzaskiwał się z drugim półpierścieniem także po obróceniu go względem osi wzdłużnej o kąt 180 stopni oraz na tym, że na obu końcach obu półpierścieni umieszczono zatrzaski, a nie jak w przeciwstawionych rozwiązaniach na jednym końcu półpierścienia znajdował się zatrzask, a na drugim zawias.
Należy zatem wskazać, iż wynalazek musi zawierać wskazówki umożliwiające fachowcowi osiągnięcie celu podanego w zastrzeżeniach patentowych. Wskazówki te muszą bowiem gwarantować uzyskanie założonego rezultatu.
Według zastrzeżenia niezależnego obejma jest znamienna tym, że półpierścień ma na obu końcach komorę, wewnątrz której jest usytuowany zamek zawierający zaczep i gniazdo, które są usytuowane równolegle i symetrycznie względem wzdłużnej osi. Zatem opis w zastrzeżeniu niezależnym powinien wykazać, iż obrócenie każdego półpierścienia względem jego osi wzdłużnej o kąt półpełny zawsze spowoduje nieoczywisty a oczekiwany skutek, według znanego stanu techniki, zatrzaśnięcia się obu półpierścieni.
Umieszczenie dwóch połączeń zatrzaskowych na każdym końcu półpierścienia jest znane z opisu patentowego [...]. W związku z tym to rozwiązanie techniczne było oczywiste jako dające oczekiwany rezultat stosownie do przyjętego założenia. Jeżeli bowiem po jednej stronie półpierścienia znajduje się zamek zawierający zaczep oraz gniazdo, tak jak po drugiej stronie drugiego półpierścienia to połączenie tych obu części spowoduje zatrzaśnięcie się obu półpierścieni.
Nie przynosi jednak oczekiwanego efektu (wskazanego w zastrzeżeniach niezależnych oraz w zastrzeżeniach zależnych) podana symetryczność półpierścieni w widoku z góry względem osi wzdłużnej, co miałoby dowodzić o poziomie wynalazczym spornego rozwiązania. Ponadto, jak wskazywał organ administracji, obejma ujawniona w opisie patentowym [...] również jest w swoich elementach symetryczna względem osi wzdłużnej. Możliwość złożenia półpierścieni w obejmę, według rozwiązania patentu [...], po przełożeniu jednego z półpierścieni o kąt półpełny względem jego osi wzdłużnej nie spowoduje zamierzonego rezultatu. Efekt taki byłby natomiast osiągnięty w przypadku symetrii środkowej zaczepu i zamka względem punktu leżącego w przecięciu osi wzdłużnej i osi poprzecznej, jednakże ani w zastrzeżeniach niezależnych, ani w zastrzeżeniach zależnych cechy tej nie zastrzeżono. Zastrzeżenia tego nie można również wyprowadzić z rysunku fig. 2 lub fig. 3 zamieszczonych w opisie patentowym. Należy natomiast wskazać, iż jako niezbędny warunek rejestracji patentu należy traktować takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję umożliwiającą osiągnięcie założonego efektu.
Składający sprzeciw omawiał na rozprawie przed Urzędem Patentowym konstrukcję obejmy wskazując na brak jej poziomu wynalazczego. Podkreślał jednocześnie, podobnie jak na rozprawie, iż ważną jej cechą jest różnica w średnicach półpierścieni. Według bowiem zastrzeżenia zależnego 3 ścianki komory usytuowane po jednej stronie wzdłużnej osi mają większą wysokość od ścianek komory położonych po drugiej stronie względem osi wzdłużnej. Oceniając tę cechę Urząd Patentowy stwierdził, że wysokość ścianki komory położonej po jednej stronie osi wzdłużnej na jednym półpierścieniu w stosunku do wysokości (mniejszej) ścianki komory położonej względem osi wzdłużnej na drugim półpierścieniu nie prowadzi do jakiegokolwiek nieoczekiwanego efektu. Różnica w średnicach półpierścieni (wysokościach omawianych ścianek) jest o tyle istotna, że ścianka większa zabezpiecza śrubunek, który obejmuje od spodu, a ścianka mniejsza od góry. Zatem trudno mówić o tym, że rozwiązanie techniczne według spornego patentu posiada poziom wynalazczy, gdyż takie same rozwiązania mają patenty przeciwstawione. Rozwiązania te są konieczne by półpierścienie po złożeniu w obejmę faktycznie zabezpieczały złącze urządzenia kontrolnego przed nieuprawnioną ingerencją.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym Urząd Patentowy trafnie stwierdził, że wskazywane w opisie dwie najistotniejsze cechy przedmiotowego wynalazku nie spełniają przesłanek z art. 24 i art. 26 ust. 1 p.w.p. Możliwość złożenia w obejmę dwóch półpierścieni po przełożeniu jednego z nich o kąt półpełny względem jego osi wzdłużnej nie doprowadzi do oczekiwanego rezultatu. Natomiast podwójne połączenie zatrzaskowe na każdym końcu półpierścieni jest znane ze stanu techniki.
Zastrzeżenia zależne (ożebrowanie półpierścienia) jest znane z opisu patentu [...], podobnie jak cechy podane w zastrzeżeniach zależnych 4 i 5 są znane z opisu patentu [...][...] nie prowadzi do nieoczekiwanego efektu, gdyż cechy te są konieczne dla spełnienia funkcji przez półpierścienie złożone w obejmę.
Co do zarzutu nieprawidłowego zastosowania przez organ administracji art. 33 p.w.p. zamiast art. 63 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy wyjaśniał, iż przepis art. 33 p.w.p. nie był podstawą rozstrzygnięcia, a został powołany jedynie dla wskazania podstawy oceny zdolności patentowej. Natomiast przepis art. 63 ust. 2 p.w.p. precyzuje co określa zakres przedmiotowy patentu (zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym). Opis i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych w przypadku ich niejasności, co nie miało miejsca w sprawie, gdyż skarżący w sposób nie budzący wątpliwości określili zasadnicze cechy swojego wynalazku.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło