VII SA/Wa 1815/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-06

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, może wydać decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania, jeśli wcześniej wszczął to postępowanie z urzędu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, nie może jednocześnie wydać decyzji odmawiającej wszczęcia tego postępowania na wniosek strony. Wszczęcie postępowania z urzędu skutkuje brakiem możliwości rozpoznania wniosku strony poprzez wydanie odrębnej decyzji odmawiającej wszczęcia. Kwestia przymiotu strony powinna być rozstrzygnięta w decyzji kończącej postępowanie wszczęte z urzędu.
Stan faktyczny
Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu i odmowy wszczęcia na wniosek strony. Sąd podzielił jednak stanowisko organów co do braku legitymacji strony po stronie skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Asesor WSA Paweł Groński Protokolant Agnieszka Ciszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" kwotę 660 zł (sześćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygnatura akt VII SA/Wa 1815/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2007r. – na podstawie art. 157§1 i 3 kpa - - po rozpoznaniu wniosku G. S. oraz osób występujących w imieniu Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2007r. Prezydenta W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją nr [...] z dnia [...].03.07 Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami i usługami oraz infrastrukturą na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] w W. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W.. Dnia 18.06.07r. Pani G. S. wraz z osobami występującymi w imieniu Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. złożyła wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Wojewoda [...] po przeanalizowaniu sprawy zważył, co następuje: Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady stabilności decyzji i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy badana decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną z wad określonych wart. 156 § 1 k.p.a, z tym że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie nadzorcze w trybie art. 156 k.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W przedmiotowym postępowaniu rozważenia i ustalenia wymaga przede wszystkim czy wnioskodawczyni posiada legitymację do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. Organ – w dalszej części podkreślił, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest strona postępowania zwykłego, ale stroną może być też każdy czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym przypadku decyzji pozwolenia na budowę nr [...]. Warunkiem w obu przypadkach jest powołanie, przy żądaniu stwierdzenia nieważności, konkretnej normy prawa materialnego będącej podstawą takiego wystąpienia. Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a co oznacza, że cytowany przepis k.p.a. nie będzie miał zastosowania w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdzie stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane wskazuje, że obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Szczegółowe zaś określenie, który z podmiotów poza inwestorem posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Jak wynika z analizy dokumentów dołączonych do akt przedmiotowej sprawy planowana inwestycja obejmuje teren w granicach ABCDNOPRSTUWXYZA, w tym m.in. część działki nr ewid. [...], co do której inwestor-Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]"- posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikający z prawa wieczystego użytkowania. Obszar oddziaływania projektowanego obiektu ustalono w chwili wszczęcia postępowania na działkach własnych inwestora, w tym m.in. na działce nr ewid.[...], co do której inwestor posiada tytuł prawny wynikający z prawa wieczystego użytkowania. Zatem G. S. oraz Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] nie mogli posiadać przymiotu strony w postępowaniu zwykłym prowadzonym przez organ I instancji zakończonym ostateczną decyzją z dnia 23.03.2007r., gdyż nie byli ani inwestorem, ani właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak wynika również z analizy akt sprawy budynki [...] [...], [...], [...], dla których utworzona została Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" położone są na działce nr ewid. [...], której pozostała część znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym to właśnie inwestor będąc dysponentem powyższej nieruchomości nabył prawa strony w myśl zapisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie G. S. ani Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Przyjmując nawet, że G. S. jest posiadaczem prawa do lokalu w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr ewid, [...] w ustalonym obszarze oddziaływania obiektu, to sam ten fakt nie przesądza o posiadaniu legitymacji do bycia stroną w niniejszym postępowaniu, nie posiada bowiem współudziału w wieczystym użytkowaniu tejże działki. Skoro skarżąca nie jest inwestorem, ani właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, oraz nie wykazała interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, nie posiada legitymacji strony postępowania i nie może domagać się od organu skutecznego wszczęcia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Reasumując organ stwierdził, że G. S. wraz z osobami występującymi w imieniu Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zgodnie z art. 28 kpa, nie są stroną w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...] na ich wniosek, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę. Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2007r. W wyniku jego rozpoznania – decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...].11.2007r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Stosownie do art. 157 § 2 Kpa, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu. Zanim zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji należy ustalić, czy żądanie zostało wniesione przez podmiot posiadający przymiot strony postępowania. O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art. 28 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ stwierdził, że interes prawny to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zawęża krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora, właściciela, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wyznaczony przepisami prawa, obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji zamyka się w granicach działek [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; obręb 1-11-05, położonych przy ul. [...] w W.. Organ wskazał, że Wojewoda [...] pismem z dnia 03.09.2007 r., znak: [...], wezwał Komisję Organizacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do wykazania interesu prawnego jako strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta W.. W odpowiedzi z dnia 08.09.2007 r. Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wskazała, iż w rozumieniu przepisów Kpa nie jest zwykłym uczestnikiem postępowania, lecz występuje na zasadzie osób trzecich, których interes prawny został naruszony, w wyniku rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta W. z dnia 23.03.2007 r., Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie była stroną i tym samym nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.), organami spółdzielni są: walne zgromadzenie, rada nadzorcza, zarząd lub zebrania grup członkowskich w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli. Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków(art. 35 § 3 ww. ustawy). Jak wynika z akt sprawy, powołaną uchwałą z dnia 11.01.2003 r. członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w sprawie żądania podziału S.M. "[...]" i utworzenia nowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" upoważniona jest do reprezentowania członków i podejmowania decyzji w sprawach związanych z zakładaniem Spółdzielni. Oznacza to, że w sprawach nie związanych z zakładaniem Spółdzielni Komisja Organizacyjna Spółdzielnia Mieszkaniowej "[...]" nie posiada prawa do reprezentowania innych osób. Jednocześnie nie posiada osobowości prawnej, a zatem w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie może być uznana za stronę niniejszego postępowania. Z uwagi na zakres prowadzonego postępowania odwoławczego, obejmujący tylko ustalenie czy zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. organ nie odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania. Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja, której żądają stwierdzenia nieważności: - ingeruje w obowiązujący plan realizacyjny Osiedla "[...]" przy [...] (dla budynków przy ul. [...] [...], [...] i [...]) zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...].06.1 986r., co narusza art. 6 Prawa budowlanego; - narusza obowiązujące regulacje dotyczące bilansu miejsc postojowych na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (likwidacja parkingu na ok. 90 stanowisk przy ul. [...]); - ingeruje w toczące się od stycznia 2003 roku na mocy art. 108a Prawa spółdzielczego postępowanie o podział S.M. "[...]" i utworzenie nowej S.M. "[...]" na podstawie uchwały z dnia 11.O1.2003r. członków zamieszkałych w budynkach przy ul. [...] [...], [...] i [...] (Sąd Okręgowy w W., sygn. akt [...]); pozbawia nową S.M. "[...]" znacznej powierzchni terenów biologicznie czynnych i parkingu przy ul [...], co de facto likwiduje samodzielność funkcjonalną tego osiedla i uniemożliwia jego wydzielenie; - ingeruje w toczące się postępowanie o ustanowienie odrębnej własności lokali (Sąd Okręgowy w W., sygn. akt [...]), ponieważ budynek ma być zrealizowany na parkingu i terenach biologicznie czynnych osiedla [...], które wchodzą w skład nieruchomości wspólnej zawiązanej z odrębną własnością każdego lokalu w budynkach przy ul. [...] [...], [...] i [...]; roszczeniem o ustanowienie odrębnej własności lokali objęta jest cała nieruchomość gruntowa dotychczasowa działka nr [...], za wyjątkiem działek nr [...] — "trafo" i [...] —hydrofornia (pozostających mieniem spółdzielni zgodnie z Art. 40 USM); - narusza nabyte prawo własności członków spółdzielni z budynków przy ul. [...] [...], [...] i [...] do majątku sfinansowanego przez nich, w ramach rozliczonego zadania inwestycyjnego (Osiedle "[...]" przy [...]), poprzez pozbawienie ich parkingu przy ul. [...] i terenów zielonych, na których ma być wybudowana nowa inwestycja. Dodatkowo skarżąca uzasadniała swój interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji treścią art. 108a Prawa spółdzielczego oraz art. 6 tej ustawy. Skarżąca nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu administracji odnoszącym się do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i co do braku osobowości prawnej Komisji jako przyczyn braku przymiotu strony wskazując przy tym, że przywołany przez organ art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie nakłada żadnych ograniczeń co do statusu strony (np co do osobowości prawnej ) a jedynie wskazuje na wymóg posiadania interesu prawnego. NSA dopuszcza przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym nawet samemu członkowi spółdzielni. Skarżąca kwestionowała także treść decyzji z dnia [...].03.2007r. w części dotyczącej wyznaczonego w tej decyzji obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Na rozprawie dnia 23 stycznia 2009r. dodatkowo skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1220 zł składając – na potwierdzenie uiszczenia tej kwoty fakturę wystawioną przez pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2008r. WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżącej Komisji wskazując, że Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie istnieje jako podmiot prawny uprawniony do działania w niniejszej sprawie a tym samym nie ma legitymacji do wniesienia skargi. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 29 lipca 2008r. Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2008r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Postępowanie zakończone wydaniem kontrolowanej przez Sąd decyzji zostało zainicjowane pismem z dnia 18 czerwca 2007r. podpisanym przez G. S., B. B., E. M., W. T. i H. Z. działających w imieniu Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: Komisja Organizacyjna) Pismo to zawierało wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...].03.2007r. -. Jak trafnie wskazały organy administracji ( I i II instancji ) postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. § 2 tego artykułu wskazuje, że postępowanie takie wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Zasada skargowości nakazuje organowi – zbadać – w każdej sytuacji czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie a zatem czy powołuje się na własny interes prawny. W przypadku gdy podmiot żądający wszczęcia postępowania nie posiada przymiotu strony wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności może nastąpić jedynie z urzędu, z tym że ustawodawca wyposażył organy administracji w szerokie kompetencje w omawianym zakresie przyznając im prawo wszczęcia postępowania z urzędu nawet w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony – ze względu na szczególnie ważny interes strony. W takim wypadku jednak, gdy brak zgody - organ zobowiązany jest umorzyć postępowanie (§2 art. 61kpa). Wszczęcie postępowania z urzędu rodzi po stronie organu obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o jego wszczęciu, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, załatwienia jej co do istoty. Obowiązkiem organu jest zatem stwierdzić nieważność kontrolowanej przez siebie decyzji (jeśli uzna, że istnieją przesłanki określone w art. 156§1 kpa) lub też umorzyć postępowanie w tym zakresie (jeżeli brak takich przesłanek). Jednocześnie w prowadzonym postępowaniu powinien wyjaśnić, które podmioty posiadają przymiot strony, a którym takiego statusu przyznać nie można – mimo złożonego wniosku z wyjaśnieniem – w uzasadnieniu – przyjętego stanowiska. Podmiot, któremu odmówiono przyznania statusu strony, a który domaga się "dopuszczenia go do udziału w sprawie" ma możliwość wniesienia odwołania i weryfikacji stanowiska organu I instancji przez organ odwoławczy (a następnie w konsekwencji przez sąd). Dodatkowo podnieść należy, że wszczęcie postępowania z urzędu uniemożliwia jednoczesne rozstrzygnięcie wniosku podmiotu o wszczęcie takiego postępowania zarówno poprzez jego uwzględnienie (i kolejne wszczęcie takiego postępowania) jak i jego odmowę. Innymi słowy – wszczęcie takiego postępowania z urzędu powoduje, że w danej sprawie nie może być wydana jednocześnie decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania na wniosek podmiotu, któremu organ nie przyznaje przymiotu strony. Analiza akt postępowania w niniejszej sprawie wskazuje – co przyznaje organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].03.2007r. zostało wszczęte przez Wojewodę [...] z urzędu dnia 12 września 2007r. (pismo k.12 akt adm.). Pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania – co wynika z jego rozdzielnika nie zostało wprawdzie doręczone Komisji Organizacyjnej co jednakże – w okolicznościach niniejszej sprawy - pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia a może mieć jedynie znaczenie dla organu przy wydawaniu decyzji kończącej tak wszczęte postępowanie. W świetle powyższych rozważań należy zatem zauważyć, że wszczęcie postępowania z urzędu dnia 12.09.2007r. skutkowało brakiem możliwości rozpoznania wniosku Komisji Organizacyjnej z dnia 18 czerwca 2007r. poprzez wydanie w tym zakresie odrębnej decyzji na podstawie art. 157§3 kpa. Kwestia przymiotu strony tego podmiotu winna być rozstrzygnięta w decyzji kończącej wszczęte z urzędu postępowanie. Jedynie na marginesie wskazać należy, że przepisy prawa dopuszczają sytuacje gdy organ – w rozpoznaniu wniosku niepochodzącego od strony o stwierdzenie nieważności decyzji – najpierw odmawiają wszczęcia takiego postępowania, a następnie wszczynają to postępowanie z urzędu. Taka sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wobec powyższego w ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 157§1 i 61 kpa, które to naruszenie nie tylko mogło ale i miało wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od wskazanych wyżej uchybień wskazać należy, że decyzje obu instancji nie są tożsame pod względem podmiotowym. Podkreślenia wszak wymaga, że – Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].11.2007r. rozpoznał wniosek "G. S. i osób występujących w imieniu Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że organ oceniał przymiot strony tak sprecyzowanych podmiotów. Nie budzi wątpliwości, ze wniosek nie został złożony przez osoby pod nim podpisane w imieniu własnym lecz w imieniu Komisji Organizacyjnej. Jedynie fragment jednego zdania na stronie 3 uzasadnia (wiersz 11 od góry) mógłby wskazywać, że organ rozważał przymiot strony Komisji. Okoliczności tej jednak – biorąc pod uwagę treść uzasadnienia można się jedynie "domyślać". Tymczasem organ II instancji – po rozpoznaniu odwołania Komisji Organizacyjnej – uznał, że to ten podmiot nie posiada przymiotu strony. Rozstrzygnięcie zatem – mimo, że niewątpliwie prawidłowo określa podmiot, któremu odmówiono wszczęcia postępowania nie pokrywa się podmiotowo z rozstrzygnięciem organu I instancji, które odmawia takiego uprawnienia G. S. i innym osobom (nota bene nie wskazanym z imienia i nazwiska). Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego również nie wynika ażeby uchybienie to zostało przez niego zauważone. Powyższe – w ocenie Sądu wskazuje, że zaskarżona decyzja zostawała wydana z naruszeniem art. 138§1pkt. 1 oraz art. 107§3 kpa w zw. z art. 61§1 kpa, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast Sąd podzielił argumentację organu co do tego, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w skardze. Jak trafnie wskazał organ – stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28kpa). W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się też pogląd, że aby być uznanym jako strona postępowania należy mieć nie jakikolwiek interes lecz musi to być interes prawny. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie zadąć czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu-strony postępowania. Obok tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ (tak m.in. wyrok NSA z dnia 27.09.1999r. IVSA 1285/98 lex 47898). Jednocześnie ustawodawca – w art. 29 kpa określił, jakie podmioty mogą być stronami w postępowaniu i są to: osoby fizyczne i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Komisja Organizacyjna nie należy do żadnej kategorii z w/w podmiotów. Przepisy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, mimo że nie zawierają expressis verbis takiego wyliczenia nie mogą być czytane w oderwaniu od ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Przymiotu strony w niniejszej sprawie Komisja Organizacyjna nie może także opierać o treść przepisów ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze( Dz. z 2003r. nr 188, poz. 1848 ze zm.) W szczególności przymiot taki nie wynika z art. 108a w zw. z art. 6 tego prawa. Zgodnie z treścią art. 108a§1 § Członkowie spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku spółdzielni, która nadaje się do takiego wyodrębnienia, mogą na podstawie uchwały podjętej większością głosów tych członków wystąpić do zarządu spółdzielni z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia uchwały o podziale spółdzielni w ten sposób, że z tej jednostki organizacyjnej albo części majątku zostanie utworzona nowa spółdzielnia. W zakresie reprezentacji tych członków stosuje się odpowiednio przepisy o zakładaniu spółdzielni. Art. 6 Prawa Spółdzielczego określa natomiast czynności, do dokonania których uprawnione są osoby zamierzające założyć spółdzielnię i są to czynności takie jak: uchwalanie statutu wyborów organów nowej spółdzielni itp. Jednocześnie uchwała członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 11 stycznia 2003r. w sprawie żądania podziału Spółdzielni i utworzenia nowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" upoważnia Komisję Organizacyjną jest do reprezentowania członków i podejmowania decyzji w sprawach związanych z zakładaniem Spółdzielni. A contario ani wskazana wyżej uchwała, ani też przepisy Prawa Spółdzielczego nie dają Komisji Organizacyjnej prawa do działania w innych sprawach aniżeli dotyczących zakładania spółdzielni. Prawidłowo zatem organ odwoławczy przyjął, że podmiot ten nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzanie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...].03.2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Reasumując Sąd uznał, że kontrolowana decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza prawo co skutkowało wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając wszczętą z urzędu sprawę o stwierdzenie nieważności organ weźmie pod uwagę wskazane wyżej okoliczności i przedstawioną ocenę prawną. Z tych względów – w oparciu o treść art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w pkt. I i II wyroku. Jednocześnie Sąd, w oparciu o treść art. 200 i 205 w/w ustawy orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Art. 205 tej ustawy wskazuje, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Sąd uznał, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie zaliczyć trzeba wpis od skargi (200 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (360 zł). Zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5, opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna. W niniejszej sprawie, w myśl § 18 ust. 1 pkt 1 stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł, zgodnie zaś z pkt 2 - w drugiej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 (a więc 120 zł). Zauważyć należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia opłaty za czynności ustanowionego przez stronę skarżącą adwokata w kwocie wyższej, aniżeli określone w rozporządzeniu stawki minimalne. Ani charakter sprawy, ani nakład pracy adwokata, który, jak wynika z akt sprawy, sporządził jedynie skargę kasacyjną, a w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji ograniczył się do złożenia wniosku o zmianę terminu rozprawy, nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów wynagrodzenia adwokata w kwocie wyższej aniżeli minimalna. Również strona skarżąca nie wykazała zwiększonego nakładu pracy swego pełnomocnika (warto też zauważyć, że strona skarżąca odwołała pełnomocnictwo na kilka dni przed terminem rozprawy). Z tych wszystkich względów orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło