III SA/Gl 1471/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-02-06

Skład orzekający: Henryk Wach, Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i nie dopełniła czynności procesowej (nie dołączyła odwołania do wniosku o przywrócenie terminu)?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Celnej nie dokonał wyczerpującej analizy przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Skoncentrował się jedynie na braku uprawdopodobnienia winy i niedopełnieniu czynności procesowej, pomijając ocenę, czy strona zachowała ustawowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (7 dni od ustania przyczyny uchybienia). Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 162) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona W.P. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z opóźnieniem. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu. W.P. złożył wniosek o przywrócenie terminu, podając jako przyczynę chorobę. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy i nie dołączyła odwołania do wniosku. Strona skarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, zarzucając nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji oraz nieuwzględnienie choroby jako przyczyny uniemożliwiającej terminowe złożenie odwołania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2009 r. przy udziale – sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] w oparciu o art. 162 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005r. Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił W. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...] . W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy . W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wydał decyzję nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] zł, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...], która została doręczona W. P. w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej w dniu [...] r. Na decyzje tę strona pismem datowanym na dzień [...] r. - nadanym w placówce pocztowej dnia [...] r. złożyła odwołanie . Wobec okoliczności, iż strona odwołanie złożyła w dniu [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, które to zostało doręczone stronie w dniu [...] r. Pismem z dnia [...]r. W. P. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Izby Celnej w K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji wyjaśniając, że niedochowanie terminu spowodowane było chorobą. Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu wniosku strony, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...]r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] zł, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu organ wskazał iż zgodnie z art. 162 § 1Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wskazał też , iż przywrócenie terminu do złożenia podania jest niedopuszczalne. Dalej podał , iż organ przywraca termin pod warunkiem spełnienia przesłanek łącznie w danej sprawie w postaci : - uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną barku winy , - wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, - dokonania czynności wraz z wnioskiem dla której termin był przewidziany , - dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu . Organ stwierdził , iż strona złożyła wniosek w dniu [...]r , jednakże nie złożyła wraz z wnioskiem odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R.· zatem nie dopełniła czynności dla której był określony termin . Ponadto nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej samo twierdzenie strony niemożności wniesienia odwołania spowodowane chorobą nie stanowi dostatecznej przesłanki uzasadniającej żądanie strony . Istnienie choroby nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania braku winy zainteresowanego. Strona nie uwiarygodniła podnoszonych okoliczności stosowną argumentacją jak i nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych twierdzeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła nieprawidłowe przyjęcie, iż decyzję wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w R. odebrała B.G. będąca pełnoletnim domownikiem , podczas gdy jest to osoba zupełnie obca mieszkająca wprawdzie w tym samym budynku co i strona jak też "na tej samej klatce" , ale na innym piętrze co też spowodowało, iż strona otrzymała decyzję ze znacznym opóźnieniem. Zarzuciła też niezasadne nieuznanie faktu choroby za okoliczność uniemożliwiająca terminowe złożenie odwołania. W załączeniu skargi strona przedłożyła zaświadczenie lekarskie. Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w spornym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi . Odnosząc się jednocześnie do przedłożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. sporządzonego na druku "recepta" z którego wynikało że W. P. wymagał leczenia specjalistycznego w okresie od [...] do [...] r. stwierdził, iż nie stanowi ono dowodu potwierdzającego niemożność złożenia odwołania w ustawowym terminie. Strona nie przedstawiła bowiem żadnych argumentów uzasadniających w jaki sposób specjalistyczne zabiegi miały wpływ na niemożność podjęcia czynności procesowych. Podkreślił, iż posiadanie zwolnienia nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę osobiście lub przez domownika. W kwestii zaś doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. B. G. podkreślił, iż z zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji wynikało, że została ona doręczona w dniu [...] dorosłemu domownikowi – kuzynce B. G. zatem w ocenie organu istniały wszelkie podstawy do stwierdzenia ze decyzja została doręczona stronie skutecznie w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia norm postępowania podatkowego związanych z zasadami przywracania terminu a także z nałożonym na organy podatkowe obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia W. P. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...]. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia tego przepisu wynika jasno, że aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, najpierw taki termin musi być przez wnioskodawcę uchybiony. Skoro natomiast, ocenie podlega postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął 14 - dniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Kwestią pierwszoplanową było zatem dla organu rozstrzygającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Analizując tę okoliczność wskazać należy, iż Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem ostatecznym z dnia [...]nr [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania W. P. W treści tego postanowienia wskazał, iż odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...]r. nr [...] złożone zostało za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...]r. Tymczasem wskazana decyzja została doręczona w dniu [...]r pełnoletniemu domownikowi skarżącego, a zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r. W sytuacji zatem gdy bezsporną jest kwestia uchybienia terminu rozważyć należy czy prawidłowym było postanowienie odmawiające przywrócenia terminu wydane po analizie okoliczności faktycznych jakie miały miejsce w sprawie w kontekście unormowania wynikającego z art. 162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). Powołana regulacja ściśle zatem normuje warunki przywrócenia uchybionego terminu . Organ II instancji odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących okolicznościach: stwierdził mianowicie iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jak też, iż nie dokonała czynności dla której uchybiła terminowi gdyż nie dołączyła do wniosku o przywrócenie terminu odwołania od decyzji . W ocenie Sądu wydane orzeczenie jest nieprawidłowe albowiem Dyrektor Izby Celnej w K. nie dokonał wyczerpującej analizy przesłanek warunkujących przywrócenie terminu . Z treści art. 162 Ordynacji podatkowej wprost wynika, iż oprócz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu koniecznym dla jego przywrócenia jest także : złożenie przez zainteresowanego w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi wniosku o jego przywrócenie. W dalszej zaś części przepisu ustawodawca wskazał, iż koniecznym warunkiem przywrócenia terminu obok wniosku jest także wymóg dopełnienia czynności dla której uchybiono terminowi . Z treści kontrolowanego postanowienia nie wynika jednak by organ tę przesłankę rozważał. Brak jest oceny organu jaką datę należało przyjąć jako datę początkową biegu terminu dla strony do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i następnie brak jest oceny czy strona zachowała ustawowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu, a zatem czy złożyła wniosek w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Podkreślić przy tym należy, iż dopełnienie czynności dla której był określony termin jakkolwiek jest warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu, to jednak jest to warunek podlegający ocenie prawnej dopiero wówczas gdy bezspornie oceniona zostanie przesłanka warunek ten poprzedzająca w zakresie - jak już nadmieniono- zachowania ustawowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu . Organ wydając sporne orzeczenie skoncentrował się jednakże jedynie na okoliczności braku uprawdopodobnienia winy strony w uchybieniu terminu i okoliczności nie dopełnienia przez nią czynności dla której termin był określony. W przedstawionej sytuacji Sąd uznał, iż wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył przepisy postępowania art. 122, 162 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu nadmienić należy, iż przez możliwość wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz T Woś, H. Knysiak – Molczyk , M. Romańska Lexis Nexis W-wa 2005 str. 458). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło