VI SA/Wa 2302/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. V. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. V. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. V., skarżącego w niniejszej sprawie, od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. o nałożeniu na ww. kary pieniężnej w wysokości 15000 zł utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2008 r. w B. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego zatrzymali pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą. Pojazdem tym wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Austrii w imieniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą S. V. W czasie kontroli stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczenie maksymalnego i dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. V. karę pieniężną w kwocie 15000 zł w tym za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy kary w wysokości: 150 zł, 600 zł, 150 zł, 200 zł, 150 zł, 200 zł, 150 zł, 400 zł, 150 zł, 200 zł, 150 zł, 200 zł, 150 zł, 1400 zł, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego kary w wysokości 100 zł, 600 zł, 100 zł, 200 zł, 50 zł, 1200 zł, 100 zł, 800 zł, 100 zł, 100 zł, 200 zł, 100 zł, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego kary w wysokości 150 zł, 200 zł, 150 zł, 150 zł, 800 zł, 150 zł, 2000 zł, za wykonywanie przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych kara w wysokości 3000 zł i za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – 500 zł. W odwołaniu od tej decyzji S. V. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że kara pieniężna za nieokazanie przez kierowcę tachografu, wykresówki lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu [...] czerwca 2008 r. jest niezasadna, bo w tym dniu kierowca J. Q. nie prowadził pojazdu. Uczestniczył bowiem w tym dniu w rozprawie przed sądem niemieckim, a fakt ten został potwierdzony przez adw. O. H. Nie doszło również do naruszenia przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia opłat za przejazd. Nastąpiło z przyczyn technicznych opóźnienie załadunku pojazdu co spowodowało przesunięcie daty opuszczenia granic Polski. Po opuszczeniu miejsca załadunku kierowca nie poruszał się po drogach krajowych. Został zatrzymany do kontroli przed dojechaniem do pierwszej stacji benzynowej, na której możliwy byłby zakup karty opłaty drogowej. Strona podważyła nadto prawidłowość i sposób dokonanych przez inspektorów odczytów kart tachografów i dokonanych na ich podstawie ustaleń w zakresie naruszeń kierowcy podnosząc przy tym, że kierowca nie miał możliwości bieżącego zgłaszania zastrzeżeń co do przeprowadzonej kontroli jak i co do treści protokołu kontroli. Kierowca nie włada bowiem językiem polskim. Uzyskanie przez osoby kontrolujące podpisu kierowcy na protokole w rubryce dot. zgłaszania ew. zastrzeżeń do protokołu stanowi, zdaniem strony swojego rodzaju "nadużycie". Strona zwróciła przy tym uwagę, że przy podpisie kierowcy na protokole kontroli widnieje zapisek "unter Vorbehalt", co oznacza "z zastrzeżeniem". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), lp. 1.7, lp. 4.1, lp. 10.2, lp. 10.3, lp. 10.4 załącznika do tej ustawy, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. 06. 102. 1), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 15 ust. 7a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. 2006 r., Nr 151, poz. 1089 ze zm.) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ww. decyzję w mocy. Organ II instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji analizę kart pracy kierowcy i stwierdził, iż doszło do naruszeń skutkujących nałożeniem kar z tytułu przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu i skrócenia czasu prowadzenia bez przerwy. Nadto podniesiono, że poddany kontroli zespół pojazdów został zatrzymany w B. na drodze krajowej nr [...] i strona była zobligowana do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Problemy techniczne, które spowodowały opóźnienie załadunku nie usprawiedliwiają jazdy po drogach krajowych bez wymaganej opłaty. Brak uiszczenia tej opłaty skutkuje karą w kwocie 3000 zł. Należna jest również, zdaniem organu kara w kwocie 500 zł. Kontrolowany kierowca nie okazał zapisu z tachografu, wykresówki lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za dzień [...] czerwca 2008 r. Wyjaśnienia strony, iż kontrolowany kierowca był w tym czasie w Niemczech na rozprawie sądowej nie mogą, zdaniem organu, stanowić podstawy do zmiany decyzji w tym zakresie. W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez zaniechanie przez organ zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym i wniósł o uchylenie ww. decyzji, dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Skarżący podtrzymał zarzut błędnych ustaleń organu dokonanych na podstawie kart pracy kierowcy podnosząc, iż błędy te były już wskazywane przez kierowcę w dniu kontroli ale z uwagi na nieznajomość języka polskiego zastrzeżenia te nie mogły zostać prawidłowo zawarte w protokole kontroli. Jedynym śladem ich zgłaszania jest dopisek "unter Vorbehalt". Na dowód błędnych ustaleń organu skarżący złożył wydruki kart z okresu, jak podał, objętego decyzją. Ich analiza wskazuje, zdaniem skarżącego, na rozbieżność między wydrukami a ustaleniami organu. Co do okoliczności nieuiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych skarżący ponowił wyjaśnienia przedstawione w odwołaniu, podtrzymując zarzut wadliwości decyzji w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Każdy z organów był związany w prowadzonym postępowaniu rygorami procedury administracyjnej, co oznacza obowiązek uwzględnienia zasad ogólnych postępowania administracyjnego jak i reguł procesowych statuowanych przepisami k.p.a. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy wyjaśniając w sposób pełny wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Ocena materiału dowodowego i poczynione przez organ ustalenia tak co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy winny znaleźć pełny, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. wyraz w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie, będące częścią decyzji jest źródłem informacji dotyczącej rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Informacja ta jest niezbędna dla strony ale również dla sądu kontrolującego prawidłowość przeprowadzonego postępowania i jego wynik w postaci decyzji. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. tym wymogom w pełni nie odpowiadają. Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym z przeprowadzonej kontroli sporządzany jest protokół, w którym powinien być przedstawiony przebieg kontroli, a więc i okoliczności, w jakich do tej kontroli doszło. Jeżeli zatem kontrolowanym jest osoba nie władająca językiem polskim, to ta okoliczność winna być odnotowana w protokole. Ta informacja jest bowiem niezbędna dla oceny, czy osoba ta miała możliwość zapoznania się z protokołem i ew. złożenia zastrzeżeń. Sam fakt, że przedsiębiorcą, wykonującym transport drogowy w dniu kontroli jest przedsiębiorca zamieszkały w Niemczech, a kierowcą jest obywatel niemiecki nie jest w tym zakresie wystarczający. Takiej informacji w protokole jednak nie zamieszczono, a z wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu wynika, iż kierowca zatrzymanego do kontroli pojazdu nie znał języka polskiego. Organ odwoławczy nie odniósł się do tego twierdzenia strony. Jeżeli jednak kierowca nie posługiwał się językiem polskim to wyjaśnienia wymaga sposób porozumiewania się z nim na okoliczność treści sporządzonego bardzo obszernego i szczegółowego protokołu, który to protokół jak i załącznik zostały przez kierowcę podpisane. Zwrócić należy przy tym uwagę na to, że w rubryce uwagi osoby kontrolującej wpisano "protokół odczytano", a takie stwierdzenie bez powyższego wyjaśnienia budzi wątpliwości co do jego zgodności z zaistniałym stanem rzeczy. Taka czynność może być bowiem skutecznie wykonana tylko w sytuacji, gdy osoba w obecności, której protokół został odczytany może zapoznać się z jego treścią. Na trudności w tym zakresie ze strony kierowcy wskazuje fakt, iż w rubryce podpis osoby kontrolowanej (zarówno w protokole, jak i załączniku) znajduje się podpis z adnotacją "unter Vorbehalt", co, jak podaje strona oznacza "z zastrzeżeniem" zaś w rubryce "oświadczenie strony kontrolowanej" znajduje się adnotacja "kontrolowana osoba nie zgłosiła zastrzeżeń do protokołu". Przy tej adnotacji, jak się wydaje znajduje się podpis kierowcy. Żaden z organów do tych sprzeczności protokołu się nie odniósł, ani też nie zwrócił uwagi na adnotację "unter Vorbehalt" nie dokonując jej tłumaczenia na język polski. Z powyższego wynika, że nie ma jasności co do przebiegu przeprowadzonej kontroli, a protokół będący dowodem w sprawie i stanowiący podstawę poczynionych przez organ ustaleń budzi wątpliwości co do zgodności w powyższym zakresie z rzeczywistym stanem rzeczy. Podnieść przy tym należy, iż załącznikami do protokołu kontroli są dokumenty sporządzone w języku niemieckim, które nie zostały, co przyznał pełnomocnik organu na rozprawie w dniu [...] lutego 2008 r., przetłumaczone przez biegłego tłumacza na język polski. Zgodnie z ustawą o języku polskim, język polski jest językiem urzędowym. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie winien być w tym języku sporządzony, dokumenty sporządzone w innym języku winny być przedstawione wraz z tłumaczeniem dokonanym przez biegłego tłumacza. Tłumaczenie dokumentów przez Sąd na użytek toczącego się przed sądem postępowania jest niedopuszczalne. Powyższe uchybienie uniemożliwia zatem pełną sądową kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie jest ona możliwa także z tego powodu, że w aktach administracyjnych, co również przyznał pełnomocnik na rozprawie, brak jest wydruków kart pracy kierowców, jak i wydruków z tachografu tj. dowodów stanowiących podstawę ustaleń organu dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i z akt administracyjnych nie wynika, że zostały jako załączniki dołączone do protokołu, zaś strona konsekwentnie ustalenia organów co do czasu pracy i naruszeń w tym zakresie stwierdzonych przez organ podważa twierdząc, że są one błędne. Z powyższego wynika, że postępowanie zarówno przed Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego, jak i organem odwoławczym zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uwzględnieniem skargi. Rzeczą organu I instancji będzie zatem przeprowadzenie postępowania zgodnie z regułami procedury administracyjnej, w tym zgromadzenie w sposób prawidłowy materiału dowodowego z pełnym odniesieniem się do niego w uzasadnieniu decyzji i uprzednim wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy, które dla rozstrzygnięcia okażą się niezbędne. W tym stanie rzeczy Sąd nie wdawał się w ocenę zarzutów skargi co do wadliwości ustaleń organów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, jak i twierdzeń strony co do bezzasadności rozstrzygnięcia także w zakresie kary za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.