I OZ 357/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-20
Skład orzekający: Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne, gdy strona nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezastosowanie się do wezwania sądu do złożenia wniosku na właściwym formularzu, nawet jeśli strona uważa, że jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie od czasu złożenia podobnego wniosku w innej sprawie, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Sąd nie jest zobowiązany do interpretowania intencji wnioskodawcy.Stan faktyczny
K. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) wezwał go do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, czego skarżący nie uczynił, składając jedynie pismo wyjaśniające. WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania. K. C. złożył zażalenie, argumentując m.in. niewystarczalność formularza i brak należytej staranności urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1013/08 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki decyzji dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1013/08, pozostawił bez rozpoznania wniosek K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki decyzji dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że K. C. - pomimo stosownego wezwania i pouczenia o konsekwencjach niezastosowania się do niego - nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Sąd podkreślił przy tym, że fakt zastosowania się skarżącego do takiego zarządzenia w odrębnej sprawie nie zwalnia obowiązanego z wykonania takiego samego, czy zbliżonego obowiązku w drugiej sprawie.
Na to postanowienie K. C. złożył zażalenie podnosząc, że "formularz, którego domaga się urząd leży tam niewykorzystany od 13 października 2008 r.", bowiem okazał się on niewystarczający i wezwano skarżącego do jego uzupełnienia. Zdaniem skarżącego "brak należytej staranności w opracowaniu formularza, nie może wpłynąć na utrudnienia oraz przewlekłość postępowania". K. C. podniósł ponadto, że "inny urząd na tym samym formularzu i w tym samym czasie przychylił się do wniosku, bez prób naciągania treści tego samego przepisu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i wymagane jest jego złożenie na urzędowym formularzu, a wypełnienie takiego formularza powinno być jasne i wyczerpujące, bowiem Sąd nie jest uprawniony do interpretowania intencji wnioskodawcy
W niniejszej sprawie, jak wynika z lektury jej akt, K. C. był wzywany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, który to formularz załączono do tegoż wezwania. Jednak skarżący, pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do tego wezwania, nie odesłał wypełnionego formularza w zakreślonym przez Sąd terminie, nadesłał jedynie pismo, w którym wyjaśnił, iż urzędowy formularz nadesłał do sprawy o sygn. akt II SA/Gl 925/08, a jego sytuacja finansowa od dnia złożenia tamtego wniosku nie uległa zmianie.
W związku z tym, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2008 r., pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, które to stanowisko, po rozpoznaniu sprzeciwu, podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem.
Ze stanowiskiem tym w pełni zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny, który raz jeszcze pragnie podtrzymać zajęte już wcześniej przez Sąd pierwszej instancji stanowisko, że fakt zastosowania się skarżącego do zarządzenia w odrębnej sprawie nie zwalnia go z wykonania takiego samego, czy zbliżonego obowiązku w drugiej sprawie.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania i wniosek taki jest wolny od opłat sądowych. Brzmienie tego przepisu oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowoadministracyjnego, aż do czasu jego zakończenia. Także wydanie postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie stoi na przeszkodzie wystąpienia z kolejnym wnioskiem o przyznanie tego prawa, jeśli zmianie ulegną okoliczności uzasadniające jego przyznanie. Wynika z tego, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest określone żadnym ustawowym terminem, zatem wszelkie terminy w tej kwestii traktować należy jako terminy instrukcyjne. W związku z tym oraz mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że fakt niezłożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym przez Sąd terminie nie spowodował dla niego negatywnych skutków procesowych, bowiem ustawowo nie została mu zamknięta droga do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło