I SA/Ol 552/08
WyrokWSA w Olsztynie2009-02-11
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanego i jego rodziny?Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie dokonał wszechstronnej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, co narusza zasady prawdy obiektywnej i wyważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela. W szczególności, organ nie ocenił, czy opłacenie należności pozbawiłoby rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia w sprawie umarzania należności.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji materialnej, choroby żony i własnej niepełnosprawności. ZUS odmówił umorzenia, powołując się na uznaniowość decyzji i brak przesłanki całkowitej nieściągalności. Po utrzymaniu decyzji przez Prezesa ZUS, skarżący wniósł skargę do WSA. WSA w Warszawie uchylił poprzednią decyzję Prezesa ZUS z powodu naruszenia zasady prawdy obiektywnej i braku analizy możliwości finansowych strony. WSA w Olsztynie rozpatrując ponowną skargę, stwierdził, że organ nadal nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku i nieprawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r., sprawy ze skargi MN na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia 28 czerwca 2007 r. M. N. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy powołując się na trudną sytuację materialną, chorobę żony i swoją niepełnosprawność. Równocześnie podnosił zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej przez inspektora ZUS-u.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 2006 r. do maja 2007 r. w łącznej kwocie 3.783,19 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2001 r. do sierpnia 2005 r. i od listopada 2005 r. do maja 2007 r. w łącznej kwocie 11.563,62 zł oraz Fundusz Pracy za okres od listopada 2006 r. do maja 2007 r. w łącznej kwocie 261,79 zł.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji, nie kwestionując trudności finansowych strony oraz jej sytuacji życiowej, równocześnie powołał się na uznaniowość decyzji o umorzeniu oraz brak przesłanki całkowitej nieściągalności.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, na wniosek strony z dnia 18 października 2007 r., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając w imieniu Zakładu jako organ II instancji, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu ponownie zaakcentował, iż ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności, w których umorzenie należności byłoby obligatoryjne, a wobec tego organ odmówił umorzenia kierując się interesem Funduszu Ubezpieczeń, którego podstawowym zadaniem jest zapewnienie ciągłości wypłaty świadczeń emerytalno - rentowych, chorobowych i wypadkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008 roku uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z dnia "[...]".
W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych prawem podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej wart. 7 kpa, która obliguje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego i prowadzi do wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, albowiem nie dokonał analizy możliwości finansowych strony, stanu zdrowia skarżącego i jego żony, a także analizy kosztów utrzymania studiującej córki, czym naruszono przepis art.77 kpa.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia przedmiotowych składek.
W motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezes Zakładu podniósł, że dokonując ponownej analizy sytuacji materialnej Skarżącego stwierdził, iż wskazane przez Stronę okoliczności, argumenty nie stanowią dostatecznych przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
ZUS badając sytuację Strony ustalił, że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Strona pozostaje wraz z córką na utrzymaniu żony, która pobiera rentę inwalidzką w kwocie 492,93 zł brutto oraz zatrudniona jest w Zakładzie Pracy Chronionej "[...]" w O. z wynagrodzeniem 2.794,17 zł ogółem brutto z trzech miesięcy (czerwiec, lipiec, sierpień 2008 r.). Natomiast Strona swoje miesięczne zobowiązania określiła na około 970 zł.
Organ odwoławczy odnosząc się do wskazanej przez Stronę przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności dotyczącej trudnej sytuacji finansowej, wyjaśnił, że w kontekście obowiązujących przepisów prawa, trudna sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS nie przesądza o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. A fakt, że Zakład podejmując decyzje kieruje się "interesem społecznym" świadczy o tym, że dyrektywa ta pozwala na dokonywanie wyboru rozstrzygnięcia polegającego na przyjęciu interpretacji w stosunku do konkretnej sytuacji faktycznej w zależności od okoliczności sprawy. Zakład dokonując negatywnego rozstrzygnięcia ma na uwadze, że ostateczną granicą dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stanowi kolizja z interesem społecznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 listopada 2008 roku, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W uzasadnieniu skargi, R. N. podniósł, że jego pracodawca w okresie 1993-2005 opłacał z tytułu umowy o prace nakładczą tylko ubezpieczenie zdrowotne, nie płacąc składki ubezpieczeniowej. Podniósł tez, iż 1998 roku uległ wypadkowi, skutkiem czego był uraz nogi. Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia Skarżący otrzymał decyzje o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym na stałe.
Z powodu złego stanu zdrowia Skarżący nie mógł opłacać składek na ZUS, dlatego wystąpił o ich umorzenie, otrzymując kilkakrotnie decyzje odmowne, a komornicy sądowi prowadzili przeciwko niemu nieskuteczne egzekucje.
Skarżący zwrócił uwagę, że pozostaje na utrzymaniu żony, inwalidki III grupy zatrudnionej w Zakładzie Pracy Chronionej oraz, że utrzymują również studiująca córkę. Osiągane dochody rodziny nie pokrywają nawet bieżących wydatków rodziny skarżącego, że często brakuje na leki itp.
Skarżący podkreślił, że ZUS nie wykonał zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.08.2008 roku, mocą którego chylono poprzednią decyzję ZUS, odmawiającej umorzenia zaległości ZUS, należne od Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008 roku, uchylił zaskarżona decyzję Prezesa ZUS z "[...]", podnosząc w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a także nie podzielił stanowiska organów, że w sprawie nie znajduje zastosowania przesłanka umorzenia zaległości z tytułu składek określona w art. 28 ust 2 w związku z ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie Sąd nakazał zbadanie możliwości umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust 3a w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: Rozporządzenia).
Sąd wskazał, że organ wprawdzie powołał powyższe przepisy, jednakże nie ocenił ustalonego dochodu rodziny w kontekście możliwości zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb, zgodnie z art.77 §1 i art.80 kpa, zobowiązującego organ do wnikliwego i szczegółowego rozpatrzenia materiału dowodowego, przy jednoczesnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu Strony, w kontekście unormowań zawartych w art.28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sąd przywołał poczynione przez organ ustalenia faktyczne i wskazał, że twierdzenie organu, po analizie zgromadzonych danych, że Skarżący nie wykazał, by w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające umorzenie należności zgodnie z powołanym Rozporządzeniem pozostaje gołosłowne i nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił, dlaczego w sytuacji skarżącej nie występuje przypadek, w którym opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ przyjął za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Wiążącym wskazaniem dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy było dokonanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów postępowania.
Oceniając zgodność z prawem obecnie zaskarżonej decyzji z dnia "[...]", wydanej z uwzględnieniem powyższych wiążących wskazań zawartych w przedmiotowym wyroku sądowym, należy wskazać, że decyzja ta narusza prawo materialne tj. § 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia w związku z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zobowiązanie dla organu zawarte w powołanym wyroku nie zostało wykonane.
Na obecnym etapie postępowania nadal sporne pozostaje ustalenie, co do zasadności odmowy przez organ umorzenia powstałych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także naliczonych od tych zaległości odsetek, w uznaniu, że opłacenie wskazanych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Rozpatrując niniejszą sprawę, należało przeanalizować przepisy umożliwiające umorzenie należności składkowych na moment wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.
Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym, nieściągalność ta zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Sytuacje ujęte w powyższym przepisie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy, lecz pomimo powołania w skardze przez skarżącą naruszenia całości art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z uzasadnienia skargi, jak i wcześniejszego przebiegu postępowania wynika, że w istocie organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, celowo pomijały dowody, że wskazana w przepisie sytuacja zaistniała w ustalonym stanie faktycznym.
Takie ustalenia podzielił sąd administracyjny w cytowanym wyroku, a na moment wydawania obecnie zaskarżonej decyzji stan faktyczny w sprawie w tym zakresie nie uległ zmianie.
Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie są natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy, w którym ustawodawca stworzył możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Należy podkreślić, że powołane przepisy dają organowi uprawnienie do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet przy ustaleniu, że zachodzą przesłanki opisane we wskazanym przepisie, organ ma możliwość odmowy umorzenia należności, co jednak także musi uzasadnić. W zależności od podstawy prawnej orzekania przez organ, inaczej kształtuje się zakres kontroli sądowej wydanej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie, istota sporu dotyczy jednak przesłanki z ust 1 pkt 1 Rozporządzenia, a więc oceny czy Zobowiązany wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu zaległych składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny przez pozbawienie ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu w stanie faktycznym sprawy brak powyższych przesłanek, co musiało skutkować decyzją negatywną.
Organ zgromadził dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, niemniej wnioski, które wywiódł pozostają w kolizji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ zsumował miesięczne wydatki Skarżącego i jego rodziny uzyskując kwotę 970 złotych, bez wyżywienia i zestawił je z dochodami, wyliczonymi na kwotę brutto ok.1400 zł, to uzyskana różnica nie została oceniona przez organ, w kontekście opłacenie pozostałych bieżących kosztów rodziny, którą tworzą trzy dorosłe osoby, a także ponoszą one wydatki na wyżywienie i ubranie.
Dla oceny, czy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego zasady. W szczególności bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż organ wprawdzie zgromadził materiał dowodowy, jednakże jego ocena i wywiedzione wnioski naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest także formułowanie nielogicznych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania.
W ocenie Sądu, trudno bowiem uznać, ze ustalenie, iż kwota miesięczna rodziny Skarżącego, nie starczająca na pokrycie miesięcznych kosztów wyżywienia i ubrania, pozwala na opłacenie należności z tytułu zaległych składek.
Oznacza to, że organ widzi możliwość istnienia "wolnej" kwoty dochodów o kwoty z tytułu spłaty należności, taki bowiem warunek zawarty jest w § 3 ust 1 pkt 1) powołanego Rozporządzenia jako ustalenie, że określona w nim przesłanka nie zachodzi.
Wobec nie kwestionowania przez organ wysokości poniesionych przez Skarżącego wydatków oraz zakresu stałych miesięcznych dochodów, nie sposób uznać, że sytuacja skarżącej nie odpowiada przesłance do umorzenia zaległych składek na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Przekonywującego uzasadnienia dla podobnych wniosków w świetle zebranego materiału dowodowego domagał się już sąd administracyjny w powołanym wyroku, powołując się na naruszenie art. 107 kpa. Należy podkreślić, że nadal organ nie uzasadnił (w ocenie Sądu w świetle zaaprobowanych dowodów nie sposób uzasadnić wnioski organu), dlaczego sytuacja Skarżącego nie zasługuje na ocenę, że spełnia przesłankę ustawową do umorzenia należności. Podkreślenia wymaga jednak, że nawet ustalenie że Skarżący spełnia przesłanki do umorzenia zaległości, organ - w ramach uznania administracyjnego - ma prawo odmówić udzielenia ulgi, uzasadniając swoje stanowisko co do odmowy przyznania jej stronie.
W przypadku umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), jak i w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. ( II GSK 345/06 wyrok 2007.03.20 NSA W-wa , LEX nr 32126 ).
Przeciwko umorzeniu należności może w szczególności przemawiać, pomimo istnienia "ważnego interesu zobowiązanego", możliwość uregulowania przez skarżącego należności w przyszłości. Organ nie rozważył na gruncie ustaleń faktycznych, czy w sytuacja skarżącego jest tego rodzaju, że nie będzie ona w stanie uregulować należności w przyszłości. Nie ustosunkowały się bowiem organy podatkowe do okoliczności faktycznych, że z uwagi na przedstawioną sytuację nie jest on w stanie uregulować zaległych należności.
W świetle powyższych ustaleń organ nie rozważył w sposób prawidłowy przesłanek z art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z którego wynika, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Te warunki zostały zdefiniowane w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 lit.1a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ mając na względzie argumentację prawną Sądu, dotyczącą istnienia "ważnego interesu zobowiązanego", z uwzględnieniem okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie, rozważy w granicach uznania administracyjnego kwestię umorzenia należności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło