III SA/Kr 95/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie kontrolnego badania inwalidy postanawia: odrzucić skargę W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 listopada 2008 r. Nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2008 r. W odwołaniu od orzeczenia organu I instancji skarżący domagał się uznania związku schorzenia ze służba wojskową powstałego w następstwie szczególnych właściwości i warunków służby wojskowej, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze i powodują inwalidztwo, które daje podstawę do dodatkowego świadczenia rentowego. TWKL w przedmiotowym orzeczeniu rozpoznała u skarżącego- emeryta wojskowego- szereg schorzeń dokonując ich stosownej kwalifikacji orzeczniczej, określając kategorie zdrowia N-niezdolny do zasadniczej służby wojskowej oraz, że niektóre ze schorzeń pozostają i niektóre nie pozostają w związku ze służba wojskową. Ponadto dokonano określenia inwalidztwa skarżącego wskazując, że inwalidztwo powstało w czasie pełnienia służby wojskowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia TWKL wskazało ustawę z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U.z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach(Dz. U. z 2006 r., nr 72, poz. 75). Z treści skargi wynika, że przyczyną jej wniesienia było obniżenie świadczenia rentowego skarżącego ze 100% na 80% i brak uznania związku schorzeń skarżącego ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę WKL wnosząc o jej odrzucenie podniosła, iż przedmiotowe obniżenie świadczenia rentowego nie wynika ze zmiany treści orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2008 r., które WKL utrzymała w mocy. Bowiem już w 1990 r. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 1990 r. mjr rez. W. W. został zakwalifikowany do I grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową i niezdolności do samodzielnej egzystencji. W obecnym postępowaniu TWKL wydała, a WKL utrzymała w mocy orzeczenie, gdzie również zakwalifikowano orzekanego do I grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Natomiast nie zakwalifikowano orzekanego do żadnej grupy inwalidów w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, (o które wnosi skarżący - praca w zakładzie mikrobiologii w przeszłości), gdyż nie stwierdzono żadnego schorzenia, powstałego w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby. WKL podniosła, iż w czasie postępowania w przedmiotowej sprawie skarżący został szczegółowo poinformowany o zasadach orzekania związku schorzeń ze służbą wojskową i kwalifikacji do poszczególnych grup inwalidzkich. WKL przedstawiła również swoje stanowisko w uzasadnieniu orzeczenia nr [...] z dnia 17.11.2008 r. Ponadto podniosła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 6.11.2000 r. sygn. akt OSA 1/00, postanowienie z dnia 31.05.2001 r. sygn. akt II S.A./Kr 387/01) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz wynikającej z tego wysokości świadczeń rentowych, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 2005.03.09 sygn. OSK 1203/04 (niepubl.) wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn.zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. Nr 83, poz. 760 z późn.zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn.zm.). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27.10.1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 2000.11.06 OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 2005.03.09 OSK 1203/04. Na tle akt sprawy nie może budzić wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004r., Nr 8, poz. 66) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej jako emeryta wojskowego ubiegającego się o zmianę grupy inwalidzkiej nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne a więc organ rentowy. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego maja charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sprawa w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza zawodowego chorób ze służbą wojskową, a w tym zdarzeń uznanych za równorzędne ze służbą wojskową, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).