VI SA/Wa 1880/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skarg I. T. na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] oraz z dnia[...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie opłaty za udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej oddala skargi Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz nr [...]Prezes Głównego Urzędu Miar utrzymał w mocy swoje decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. określające dla I. T., prowadzącego działalność pod nazwą A., skarżącego w niniejszej sprawie zaległą opłatę w kwocie 12.000 zł i odsetki za zwłokę od zaległej opłaty na [...] listopada 2005 r. w kwocie 288,00 zł oraz zaległą opłatę w kwocie 12.000 zł i odsetki za zwłokę od zaległej opłaty na [...] listopada 2005 r. w kwocie 59,20 zł. Decyzje zostały podjęte w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Z akt administracyjnych przesłanych Sądowi wynika, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar udzielił skarżącemu zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych. W dniu [...] listopada 2005 r. Prezes Głównego Urzędu Miar podjął decyzje nr [...] oraz nr [...] na podstawie art. 21 § 4 w zw. z § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60) w zw. z art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.), mocą każdej z nich określił zaległą opłatę w wysokości 12.000 zł, którą za udzielenie ww. zezwoleń skarżący powinien uiścić oraz określił odsetki za zwłokę od nieterminowych wpłaty we wskazanej wyżej kwocie. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o miarach za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wskazanym w decyzjach organ administracji pobiera opłatę, zaś z mocy art. 24a ust. 2 tej ustawy wysokość należnych opłat z tego tytułu określa wnioskodawca. Termin płatności określony został w art. 24a ust. 3 cyt. ustawy na 14 dni od daty doręczenia decyzji, co oznacza, iż wobec doręczenia pierwszej decyzji stronie w dniu [...] sierpnia 2005 r. termin płatności upłynął z dniem [...] września 2005 r., drugiej decyzji w dniu [...] września 2005 r. termin płatności upłynął z dniem [...] października 2005 r. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. Nr 229, poz. 2309) opłata za wydanie zezwolenia na wykonywanie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych na okres 1 roku wynosi 12.000 zł. Na mocy art. 53 § 1 i § 4 ordynacji podatkowej, od dnia następującego po dacie upływu terminu płatności są naliczane odsetki za zwłokę. Skarżący nie kwestionował ww. decyzji. W dniu [...] marca 2008 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z [...] listopada 2005 r. nr [...] oraz nr [...]. Zdaniem strony art. 24a ust. 4 ustawy Prawo o miarach w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zezwoleń nie przewidywała opłaty za sprawdzanie przyrządów pomiarowych. Ustalenie wysokości opłaty przez Prezesa Głównego Urzędu Miar nastąpiło na podstawie rozporządzenia, który to przepis został wydany bez upoważnienia ustawowego. Tym samym decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Zdaniem organu stosując § 9 powołanego rozporządzenia obowiązującego w dacie udzielenia zezwolenia działał on w granicach prawa i na podstawie prawa. Nie została podważona w przewidzianym trybie konstytucyjność cyt. przepisu, a organ nie jest upoważniony do badania konstytucyjności przepisów ani też do kwestionowania ich zgodności z ustawą, na podstawie której zostały one wydane. W tym stanie rzeczy organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy, które skarżący wniósł od powyższych decyzji, podtrzymując wcześniejsze stanowisko podniósł, że nie można wydawać rozstrzygnięć na podstawie przepisów sprzecznych z przepisami ustawy i Konstytucją. Rozstrzygnięcie takie narusza zasadę praworządności. Decyzjami z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla zastosowania powołanego przepisu rozporządzenia Ministra Finansów nie miała znaczenia jego niespójność z art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o miarach w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zezwolenia dla strony, bo organ jest zobowiązany stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji i nie może badać konstytucyjności, jak i zgodności z ustawą, na podstawie której zostały wydane. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, iż sprawy związane z obowiązkiem ponoszenia przez stronę opłat za wydanie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w powyższym zakresie, w sytuacji zbieżnej ze stanem faktycznym, były przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w tych (wskazanych w decyzji) sprawach Sąd uznał, że organ nie mógł § 9 powołanego rozporządzenia nie zastosować. Brak jest zatem podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji określających zaległą opłatę za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej – doszło do rażącego naruszenia prawa. W skargach na powyższe decyzje (w sprawie VI SA/Wa 1881/08 błędnie wskazano datę decyzji [...] czerwca 2008 r. zamiast [...] czerwca 2008 r.), skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] oraz nr [...] i decyzji je poprzedzających, ew. o ich uchylenie. Zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym art. 8 i 217 Konstytucji RP, art. 8 k.p.a. oraz art. 120 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarg podniesiono, iż nałożona opłata jest daniną publiczną, której nakładanie może nastąpić w drodze ustawy. Opłata za wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej została nałożona na podstawie rozporządzenia bez upoważnienia ustawowego, co oznacza, iż przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji. Prezes Głównego Urzędu Miar w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, iż organ administracji publicznej nie może odmówić stosowania przepisu aktu wykonawczego nawet w sytuacji, gdy jest niezgodny z ustawą. Na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. Sąd zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VI SA/WA 1880/08 i sygn. akt VI SA/WA 1881/08 i prowadzenie ich dalej pod sygn. akt VI SA/WA 1880/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Kontrolując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skargi na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] lipca 2008 r. nie zasługują ona na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem obowiązującego prawa. Zaskarżone decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, wszczętym po złożeniu przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, które określiły jego zobowiązanie podatkowe. Istotą postępowania nadzorczego jest wyłącznie badanie i w konsekwencji ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji. W postępowaniu tym organ winien bezspornie ustalić, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie. Rozstrzygające przy tym dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności jest stan prawny obowiązujący w dacie podjęcia decyzji. Organ obowiązany jest stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej i nie jest upoważniony do badania ich konstytucyjności ani też do analizy ich zgodności z ustawą. Nawet gdyby ustalenia w powyższym zakresie poczynił to i tak nie byłby w żadnym razie do odstąpienia od zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia w sytuacji, gdy stan rzeczy wskazywałby na istnienie, jak w tym przypadku, przesłanek do ich zastosowania. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania przepisów aktów wykonawczych nawet jeżeli stosowany przepis został wprowadzony z naruszeniem delegacji ustawowej. Jak wskazywał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2002 r., sygn. akt P7/00, organy państwowe nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów przed wejściem w życie wyroku Trybunału orzekającego o ich niekonstytucyjności, gdyż przeciwne postępowanie oznaczałoby podważenie porządku prawnego w państwie. Pogląd ten odnosi się nie tylko do przepisów rangi ustawowej, lecz także i przepisów zawartych w aktach wykonawczych. Jeżeli zatem rozporządzenie określało stosowne opłaty, to organ nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować. W dacie wydania decyzji, o nieważność których skarżący występował, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym skarżący uiścił opłatę za zezwolenie, opłata za wydanie zezwolenia na wykonywanie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych na okres 1 roku wynosiła 12.000 zł. Taką też opłatę wraz z odsetkami wskazał organ w decyzjach. Podnieść przy tym należy, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Takiej sprzeczności w tym przypadku nie ma. W tej sytuacji, brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ wydając decyzję działał z rażącym naruszeniem prawa. Organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, które miał prawo i obowiązek stosowania. Zasadnie zatem organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uznając, iż do rażącego naruszenia prawa nie doszło. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżonym decyzjom nie można zarzucić naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a skutkować winno uwzględnieniem skarg. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu co na podstawie art. 151 p.p.s.a skutkuje oddaleniem skarg.