I OSK 591/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Anna Pośpiech -Kłak po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Chojnickiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 455/08 w sprawie ze skargi S.C. na czynność Starosty Chojnickiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 455/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi S.C., stwierdził bezskuteczność czynności Starosty Chojnickiego z dnia [...] września 2008 r. i uznał uprawnienie S.C. do otrzymania zwrotu wypłaty za kartę pojazdu, pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd następująco przedstawił stan sprawy: Wnioskiem z [...] maja 2006 r. S.C. wystąpił do Starosty Chojnickiego o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2005 r., powołując się na utratę mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W wyniku tego wniosku organ wznowił postępowanie, postanowieniem z [...] czerwca 2006 r., a następnie odmówił uchylenia decyzji w sprawie rejestracji i zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dnia [...] sierpnia 2008 r. S.C. złożył wniosek do tegoż Starosty o zwrot opłaty za kartę pojazdu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i podnosząc, iż została ona pobrana w zawyżonej wysokości. Starosta Chojnicki, pismem z [...] września 2008 r., zwrócił ten wniosek wskazując, iż w sprawie już odmówiono zwrotu opłaty we wznowionym postępowaniu. S.C., pismem z [...] września 2008 r., wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa, który odpowiadając na to wezwanie [...] października 2008 r. podtrzymał swoje stanowisko. S.C. wniósł dnia [...] listopada 2008 r. skargę na czynność materialno-techniczną, argumentując jak dotychczas. Organ domagał się jej oddalenia. Przechodząc do rozważań Wojewódzki Sąd stwierdził: Nietrafne jest stanowisko organu, że o wniosku o zwrot rozstrzygnął już decyzją ostateczną z dnia [...] września 2006 r., wydaną w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie to dotyczyło rejestracji pojazdu, co nie uniemożliwia stronie wystąpienia z wnioskiem o dokonanie bądź odmowę zwrotu opłaty w części bezprawnie zawyżonej. Sprawa zwrotu jest sprawą administracyjną, o czym przesądza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07, załatwianą poprzez czynność materialno-techniczną, na którą służy skarga do sądu administracyjnego. W sprawie nie ulega wątpliwości, że rejestrując pojazd strona miała obowiązek uiszczenia opłaty wynikającej z przepisu prawa, zatem żądanie zwrotu powoduje konieczność odniesienia się do niego w formie czynności podlegającej kontroli Sądu, pod warunkiem uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przesłanki formalne zostały w sprawie spełnione, wbrew stanowisku organu, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę. Również zarzut organu, że ponosi on w całości negatywne skutki błędu ustawodawcy nie może determinować oceny prawnej żądania strony. Opłata została uiszczona na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat, obowiązującego w dacie jej uiszczenia, który to przepis, wyrokiem Trybunału z dnia 17 stycznia 2006 r. U 6/04, został uznany za niezgodny z Konstytucją i Prawem o ruchu drogowym, zatem ustalona tym przepisem opłata była zbyt wysoka. Skarga zarzucająca odmowie zwrotu nadwyżki opłaty niezgodność z prawem jest zasadna. Reprezentowany przez adwokata, Starosta Chojnicki wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że skarga spełniała wymogi formalne uzasadniające jej przyjęcie oraz art. 146 § 2 tej ustawy przez niemające oparcia w przepisach orzeczenie o uprawnieniu skarżącego do otrzymania zwrotu opłaty za kartę pojazdu. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że termin do wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczął bieg od 13 września 2006 r., bowiem pkt 2 decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu w dniu [...] września 2006 r., a doręczonej S.C. 13 września 2006 r. przesądzał o odmowie zwrotu opłaty. Nieuznanie tego zarzutu podniesionego przez Starostę przez Sąd doprowadziło do naruszenia art. 52 § 3 ww. ustawy. Nadto orzeczenie o uznaniu uprawnienia S.C. do zwrotu opłaty narusza art. 146 § 2 tej ustawy, gdyż to uprawnienie nie wynika z przepisów prawa i Sąd żadnego przepisu nie wskazał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. Nie ma racji skarżący Starosta Chojnicki, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając dopuszczalność skargi S.C., naruszył art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Starosta uważa, że termin do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zakreślony tym przepisem, rozpoczął bieg w dniu doręczenia S.C. decyzji wydanej dnia [...] września 2006 r. w trybie wznowienia postępowania. Jednak, jak to zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd, decyzja z dnia [...] września 2006 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym, którego przedmiotem była ostateczna decyzja o rejestracji pojazdu. Tylko w tej sprawie, tj. rejestracji, została przez Starostę wydana decyzja i tylko co do decyzji wydanej w takim przedmiocie mogło się toczyć i toczyło postępowanie wznowieniowe. Natomiast w sprawie opłaty za wydanie karty pojazdu Starosta nie wydał żadnej decyzji, zatem co do tej sprawy nie mógł wznowić postępowania. Jak z akt sprawy wynika nie miało to też miejsca, bowiem postępowanie zostało wznowione w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., o rejestracji pojazdu (postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. Zasadnie zatem Sąd uznał, iż argument co do początku biegu terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 jest niesłuszny. Z akt sprawy wynika, iż S.C. odpowiedź Starosty na swój wniosek w przedmiocie zwrotu opłaty otrzymał dnia [...] września 2008 r., zaś jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] września 2008 r. organ otrzymał [...] października 2008 r., zatem w terminie wskazanym w art. 52 § 3 P.p.s.a. Jego skargę Sąd słusznie zatem uznał za dopuszczalną, gdyż wniesioną w sprawie, której przedmiotem była czynność materialno-techniczna organu, na którą z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. służy skarga, także złożona przy zachowaniu trybu wskazanego w art. 52 § 3 tej ustawy. Odmowę zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji pojazdu, tj. [...] kwietnia 2005 r., Wojewódzki Sąd uznał za naruszającą prawo. Przepis ten niezgodnie z Konstytucją i Prawem o ruchu drogowym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. U 6/04) ustalał wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu, zawyżając ją w sposób nieuzasadniony, zatem odmowa zwrotu "nadpłaty" była bezskuteczna w rozumieniu art. 146 § 1 P.p.s.a., co też Wojewódzki Sąd stwierdził. Niewątpliwe jest, że za wydanie karty pojazdu istnieje z jednej strony obowiązek jej uiszczenia przez rejestrującego pojazd, z drugiej uprawnienie organu dokonującego rejestracji do pobrania opłaty. Stwierdzając bezskuteczność odmowy zwrotu "nadwyżki" opłaty, Wojewódzki Sąd jednocześnie orzekł, że wysokość opłaty nie powinna być wyższa aniżeli kwota wynikające z przepisu ustawy – Prawo o ruchu drogowym, powołanego w sentencji wyroku, co oznacza, iż organ może ją pobrać w takiej tylko wysokości, gdyż do tego ma uprawnienia, a S.C. – obowiązek ją w takiej wysokości uiścić. Ponieważ opłata została uiszczona w kwocie zawyżonej, S.C. ma prawo do zwrotu różnicy. O takim uprawnieniu orzekł Wojewódzki Sąd, na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a. Wobec tego, iż Wojewódzki Sąd nie naruszył przepisów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej należało ja oddalić, na podstawie art. 184 P.p.s.a.