VI SA/Wa 2126/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-12
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji zezwalającej na przebudowę zjazdów z drogi krajowej i wykonanie dodatkowego pasa ruchu, powołując się na przepisy dotyczące warunków technicznych dróg publicznych, nawet jeśli zmiana ta mogłaby leżeć w słusznym interesie strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne sprzeciwiają się takiej zmianie, nawet jeśli przemawia za nią słuszny interes strony. W niniejszej sprawie sprzeciw taki stanowi § 113 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który nakazuje oddzielne wykonanie zjazdów dla każdego kierunku ruchu na drogach o natężeniu ruchu przekraczającym 800 P/h, a taka sytuacja występuje na rozpatrywanym odcinku drogi krajowej.Stan faktyczny
Strona wystąpiła o zmianę ostatecznej decyzji zezwalającej na przebudowę zjazdów z drogi krajowej i wykonanie dodatkowego pasa ruchu dla pojazdów skręcających w prawo, domagając się zezwolenia na wykonanie dodatkowego pasa ruchu dla pojazdów skręcających również w lewo. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, argumentując, że takie rozwiązanie naruszałoby przepisy dotyczące warunków technicznych dróg publicznych, w szczególności § 113 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, ze względu na wysokie natężenie ruchu na przedmiotowym odcinku drogi krajowej. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując sposób wyliczenia natężenia ruchu i twierdząc, że zmiana leży w jej słusznym interesie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji na przebudowę zjazdu z drogi krajowej oddala skargę
Decyzją ostateczną Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział w O. z dnia [...] lipca 2005 r., wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 91, poz. 838, z późn. zm.), art. 52 ustawy z dnia 24 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 106, poz. 668), zezwolono na przebudowę dwóch dotychczas istniejących zjazdów z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] w m. N. wraz z wykonaniem dodatkowego pasa ruchu dla pojazdów skręcających z ww. drogi w prawo na tę działkę, zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym, na warunkach określonych w tej decyzji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. p. W. K. (dalej: strona, skarżący) wystąpił o zmianę tej decyzji w ten sposób, żeby zezwalała ona na wyposażenie jednego ze zjazdów nie tylko w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z drogi krajowej nr [...] w prawo na działkę nr [...], ale również w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z w/w drogi w lewo na tę działkę.
Po rozpatrzeniu tego wniosku zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O., działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wydał – na podstawie art. 155 w zw. z art. 154 § 2 K.p.a. – po rozpatrzeniu wniosku strony, decyzję z dnia [...] marca 2008 r., na mocy której odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2005 r.
Powołaną wyżej decyzję zaskarżyła strona, składając w dniu [...] marca 2008 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który uzupełniła pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2008 r.
W wyniku powtórnie przeprowadzonego postępowania w tej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 155 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu, po przytoczeniu art. 155 K.p.a. organ stwierdził, że podstawową przesłanką stosowania tego przepisu jest zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, a dodatkową - ustalenie przez organ administracji publicznej, że za wzruszeniem tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad doszedł do przekonania, że za zmianą decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] lipca 2005 r. być może przemawia słuszny interes strony, ale z pewnością wzruszenie tej decyzji nie leży w ważnym interesie społecznym, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, ponieważ:
1) wyposażenie dotychczas istniejącego zjazdu z drogi krajowej nr [...], która została zaliczona do dróg głównych ruchu przyspieszonego (droga klasy GP), w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z tej drogi w lewo na działkę nr [...], stanowiłoby naruszenie przepisu § 113 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), który ma brzmienie: "Na drodze klasy GP i drogach niższych klas o dwóch jezdniach oraz na jednojezdniowej drodze o miarodajnym natężeniu ruchu większym niż 800 P/h, połączenie obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą powinno być wykonane oddzielnie dla każdego kierunku ruchu". Ponieważ miarodajne natężenie ruchu na omawianej drodze, wyliczone w sposób określony w załączniku do zarządzenia nr 39 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie obliczania miarodajnego ruchu godzinowego na drogach krajowych, znacznie przekracza 800 P/h, bo wynosi 1306 P/h (9 % średniego dobowego ruchu, który według generalnego pomiaru ruchu w roku 2005 na rozpatrywanym odcinku drogi krajowej nr [...] o gospodarczym charakterze ruchu wynosił 14510 P/dobę), połączenie przedmiotowej stacji paliw płynnych, która usytuowana jest na działce nr [...], z drogą krajową nr [...] powinno być wykonane tylko dla jednego kierunku ruchu (N.-O.), co wyklucza możliwość zaakceptowania rozwiązania zaproponowanego przez stronę,
2) występujący na rozpatrywanym odcinku drogi krajowej nr [...] średni dobowy ruch, który - jak podano wyżej - w 2005 r. wynosił 14510 P/dobę (wzrost o 42,6 % w stosunku do roku 2000), jest bardzo duży, a jest oczywiste i logiczne, że im większe natężenie ruchu na drodze, tym ograniczenie płynności tego ruchu i prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku lub kolizji przy skręcaniu pojazdów z drogi w lewo na zjeździe jest większe, zwłaszcza gdy - jak w niniejszej sprawie - jest to zjazd publiczny, który charakteryzuje się dużą częstotliwością użytkowania i który usytuowany jest w obszarze oddziaływania skrzyżowania ww. drogi krajowej z ul. [...],
3) zaakceptowanie rozwiązania zaproponowanego przez stronę doprowadziłoby do powstania dodatkowego punktu kolizji na drodze krajowej nr [...] w miejscu przecięcia się toru jazdy pojazdów skręcających (wjeżdżających) ze stacji paliw w lewo na w/w drogę z relacją skrętną, której wykonania domaga się strona.
Ponadto organ dodał, że zadośćuczynienie żądaniu strony postawiłoby ją w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do P. SA, którego stacja paliw, zlokalizowana po drugiej stronie drogi krajowej nr [...], posiada połączenie z tą drogą wykonane również tylko dla jednego kierunku ruchu. Istniejące rozwiązanie, które przewiduje obsługę przez każdą z tych stacji tylko jednego kierunku ruchu, należało uznać za najbardziej celowe w tej sytuacji, gdyż nie tylko zharmonizowało interesy obu podmiotów, ale przede wszystkim pozwoliło uniknąć tzw. lewoskrętów na drodze, które stwarzają bardzo duże zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. Zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało uznać za nietrafne, ponieważ:
a) obiekt handlowy, jakim jest "M.", nie zalicza się do obiektów i urządzeń obsługi uczestników ruchu, a zatem nie miał do niego zastosowania cytowany na wstępie przepis § 113 ust. 3 w/w rozporządzenia. Obowiązek wyposażenia zjazdu do tego obiektu w dodatkowe pasy ruchu, w tym w pas dla pojazdów skręcających z drogi krajowej nr [...] w lewo, podyktowany był względami bezpieczeństwa ruchu drogowego (bliskość tzw. czarnego punktu) i wysokim miarodajnym natężeniem ruchu przekraczającym 400 P/d, a wynikał z przepisu § 78 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia,
b) zgoda na wykonanie zjazdu z drogi krajowej nr [...] (obecnie nr [...]) do stacji paliw "T." Sp. z o.o. w N., wyposażonego m.in. w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z drogi w lewo i przebudowanego w 2005 r. w ramach przebudowy drogi, została udzielona dawno temu, kiedy średni dobowy ruch na rozpatrywanym odcinku w/w drogi był bez porównania mniejszy niż obecnie, a cytowane wielokrotnie rozporządzenie z dnia 2 marca 1999 r. jeszcze nie obowiązywało,
3) mimo że w ostatnich latach nastąpił spadek średniego dobowego ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej nr [...], nie był on na tyle duży, ażeby wyliczone na jego podstawie miarodajne natężenie ruchu było mniejsze niż 800 P/h,
4) zatwierdzona w 2005 r. organizacja ruchu, która w 2007 r. utraciła ważność, w części obejmującej obszar przedmiotowej stacji paliw zawierała rozwiązanie zagrażające bezpieczeństwu ruchu drogowego i dlatego w tym zakresie nie została wprowadzona.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wnosząc o uchylenie w całości, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O., działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O.
W uzasadnieniu stwierdzono, że interes prawny wnoszącego skargę przejawia się w tym, że działa ona bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia.
Na wstępie uzasadnienia skarżący wskazał, iż ostatnia decyzja wydana w niniejszej sprawie w dniu [...] lipca 2008 r. zawiera błędne przytoczenie przepisu. Z uwagi na to, iż skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika organ administracji powinien mieć szczególnie na względzie dyrektywy określone art. 9 K.p.a.
W ocenie skarżącego, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad dokonał błędnej wykładni przepisu art. 155 K.p.a. Powyższy artykuł stanowi, iż możliwa jest zmiana ostatecznej decyzji w przypadku, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z uzasadnienie wydanej przez GDDKiA decyzji wynika, iż według organu konieczne jest spełnienie dwóch tych przesłanek jednocześnie. GDDKiA wskazał, iż za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony, ale nie leży w ważnym interesie społecznym.
Ponadto skarżący ma uzasadnione wątpliwości, co do sposobu wyliczenia miarodajnego natężenia w ruchu przy uwzględnieniu wyników Generalnego Pomiaru Ruchu. W decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję został wskazany pomiar ruchu dokonany w 2005 r. Skarżącemu nie zostało wskazane, w których miejscach drogi krajowej nr [...] pomiar ów był wykonywany. Dodatkowo wskazano, że dane z 2005 r. są przeliczane zgodnie z rozporządzeniem z 2007 r. Znaczna odległość czasowa pomiędzy tymi danymi skłania do wniosku, iż nie stanowią one odwzorowania aktualnie panujących warunków drogowych. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, wskazywaną przez skarżącego we wniosku z dn. [...] marca 2008 r., okoliczność ukończenia robót drogowych na autostradzie [...], która w dużym stopniu odciążyła ruch na drodze nr [...]. Sytuacja ta sprawia, że przyjęta przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wartość miarodajnego natężenia ruchu jest nieaktualna. Dalszą konsekwencją błędnego założenia jest zastosowanie niewłaściwego przepisu prawa określającego warunki techniczne, jakiej powinny podlegać drogi publiczne.
Ponadto, przedmiotowa działka, na której będzie zlokalizowana stacja obsługi, leży na terenie zabudowanym i organizacja ruchu winna mieć na uwadze zarówno bezpieczeństwo na drogach, jak i słuszne interesy społeczności lokalnej.
Uniemożliwienie inwestorowi (skarżącemu) uzyskania zezwolenia na wykonanie dodatkowego pasa dla samochodów skręcających w lewo stanowi ogromną przeszkodę w realizacji zamierzonego celu. Brak zgody na usytuowanie skrętu w lewo będzie stanowił dodatkowe utrudnienie dla dostawców zaopatrujących stację, poruszających się w znaczącej większości od strony O. Najbliższe miejsce, gdzie istnieje możliwość zawrócenia do stacji [...], jest oddalone o kilka kilometrów, generować to będzie próby omijania zakazów, co w dalszej konsekwencji będzie stwarzało w istocie większe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu.
Organ w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. wskazał, iż zadośćuczynienie żądaniu strony postawiłoby ją w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do P. SA. Taka interpretacja jest błędna; organ przemilczał fakt, iż stacja ta posiada ponadto dodatkowy dojazd do stacji od drogi w kierunku miejscowości G., a więc faktycznie ma możliwość obsługi dwóch kierunków ruchu. I, wbrew twierdzeniom zwartym w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., interesy obu stron nie zostały zharmonizowane. Na marginesie niniejszej skargi należy wskazać, że szerokość drogi w miejscu proponowanego przez stronę skrętu z drogi krajowej nr [...] w lewo jest wystarczająca do dokonania proponowanych zmian, z uwagi na to, iż teren, na którym mieści się przebudowana stacja "O." o 6 metrów wkracza w obszar jezdni a w tym momencie znajduje się tam trawnik.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając w uzasadnieniu, że miarodajne natężenie ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej nr [...] zostało obliczone na podstawie wyników generalnego pomiaru ruchu w 2005 r. na sieci dróg krajowych, który od kilkudziesięciu lat przeprowadzany jest co 5 lat.
Punkt pomiarowy ruchu na odcinku drogi krajowej [...] od km [...] do km [...] (stacja paliw skarżącego zlokalizowana jest w km [...]) posiadał numer [...] i znajdował się w m. S. (km [...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ popełnił błąd przy obliczaniu miarodajnego natężenia ruchu. Zamiast podać, że wynosi ono 1233 P/h (14510 P/dobęx8,5%), podał, że wynosi ono 1306 P/h (14510 P/dobę x 9 %), gdyż obliczeń dokonał przy omyłkowo przyjętym założeniu, że średni dobowy ruch jest mniejszy od 10 000 P/dobę, podczas gdy jest on większy od 10 000 P/dobę, bo - jak podano wyżej - w 2005 r. wynosił 14510 P/dobę. Nie zmienia to jednak faktu, że miarodajne natężenie ruchu jest większe od 800 P/h, a to oznacza, że połączenie omawianej stacji powinno być wykonane tylko dla jednego kierunku ruchu (tak jak obecnie), co wyklucza możliwość zaakceptowania rozwiązania zaproponowanego przez skarżącego, czyli zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. w trybie art. 155 k.p.a.
Mimo że w związku z oddaniem do użytkowania fragmentu autostrady [...] nastąpił spadek średniego dobowego ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej nr [...] (wg nieoficjalnych danych wynosił on 38%), nie był on na tyle duży, ażeby wyliczone na jego podstawie miarodajne natężenie ruchu było mniejsze od granicznych 800 P/h.
Okoliczność, że stacja paliw "O." SA "faktycznie ma możliwość obsługi dwóch kierunków ruchu" wynika z faktu, że w przeciwieństwie do przedmiotowej stacji zlokalizowana jest ona w rejonie skrzyżowania drogi krajowej nr [...] z drogą powiatową nr [...], z której również posiada zjazd. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie wydawał jednak zezwolenia na lokalizację zjazdu z tej drogi, bo nie jest jej zarządcą. Również zarzuty, że zaskarżona decyzja zawiera błędne przytoczenie przepisu (chyba skarżącemu chodziło o przepis art. 155 K.p.a.) oraz że organ dokonał w niej błędnej wykładni tego przepisu są nietrafne, ponieważ: 1) treść przepisu art. 155 K.p.a. została przytoczona dokładnie, 2) organ wykazał, że zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2005 r. nie jest możliwa, bo być może za taką zmianą przemawia słuszny interes skarżącego, ale z całą pewnością stoi ona w kolizji z interesem społecznym, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, a to jest przesłanka negatywna zmiany w/w decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O., działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, odmawiającą zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2005 r.
Decyzja ostateczna, której zmiany odmówiono, zezwalała na przebudowę dwóch dotychczas istniejących zjazdów z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] w m. N. wraz z wykonaniem dodatkowego pasa ruchu dla pojazdów skręcających z w/w drogi w prawo na tę działkę, zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym, na warunkach określonych w tej decyzji; na przedmiotowej działce jest zlokalizowana stacja paliw.
Strona wystąpiła – w trybie art. 155 K.p.a. - o zmianę tej decyzji w ten sposób, żeby zezwalała ona na wyposażenie jednego ze zjazdów nie tylko w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z drogi krajowej nr [...] w prawo na działkę nr [...], ale również w dodatkowy pas ruchu dla pojazdów skręcających z w/w drogi w lewo na tę działkę. W ten sposób stacja paliw strony miałaby dostęp z dwóch kierunków ruchu z drogi krajowej nr [...].
Zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że rozstrzygnięcie sprawy następuje w drodze decyzji właściwego organu w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
Oceniając możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06, LEX nr 320845, stwierdził, co następuje:
"1. Konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
2. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych.
3. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem."
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/06, LEX nr 338215, podniósł, że: "Art. 155 k.p.a. pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, ale powinien dokonać oceny czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany albo uchyleniu decyzji."
Rozpatrując wniosek strony z uwzględnieniem powyższych wskazań należy podkreślić, że art. 155 K.p.a. dopuszcza zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo (a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie), gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, ale owe dopuszczenie ma w przypadku każdego rodzaju interesu charakter koniunktatywny, tzn. jeżeli jeszcze przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Inaczej mówiąc, zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadku tego ostatniego interesu idzie o interes kwalifikowany – ma to być nie tylko interes strony, ale też interes słuszny. Ocena jest w tym przypadku pozostawiona uznaniu organu administracji.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji podniosły, że zamierzonej zmianie decyzji ostatecznej stoi na przeszkodzie (sprzeciwia się) treść § 113 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), według którego: "Na drodze klasy GP i drogach niższych klas o dwóch jezdniach oraz na jednojezdniowej drodze o miarodajnym natężeniu ruchu większym niż 800 P/h, połączenie obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą powinno być wykonane oddzielnie dla każdego kierunku ruchu". Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, i to zarówno w trakcie projektowania drogi, jak i jej budowy, remontu czy modernizacji. Organ administracji drogowej nie może wydać decyzji sprzecznej z tym przepisem; nie może również, poprzez wydanie decyzji w trybie art. 155 K.p.a., dopuścić do powstania sytuacji sprzecznej z tym normatywem.
Przepis, o którym wyżej mowa, nakazujący połączenie obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą publiczną oddzielnie dla każdego kierunku ruchu, dotyczy określonej klasy drogi (GP oraz dróg niższych klas o dwóch jezdniach oraz dróg jednojezdniowych), dla których określono minimalne miarodajne natężenie ruchu (większe niż 800 P/h). W istocie normatyw ten dotyczy wszystkich dróg klasy GP – głównych ruchu przyspieszonego i niższych klas, o ile stwierdzone na nich natężenie ruch przekracza określoną wielkość.
Jak należy rozumieć, miarodajne natężenie ruchu na drodze klasy GP i niższej mniejsze niż 800 P/h w zasadzie powinno być równoznaczne z dopuszczeniem możliwości połączenie obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą publiczną z każdego ( z obu) kierunku ruchu. W związku z tym skarżący zakwestionował sposób wyliczenia miarodajnego natężenia w ruchu, zgłaszając w tym zakresie stosowne wątpliwości. W ocenie Sądu wątpliwości te nie zostały należycie uzasadnione, a błędy jakie popełnił organ przy obliczaniu miarodajnego natężenia ruchu, które sam uznał w odpowiedzi na skargę, nie mają dla sprawy istotnego znaczenia (1306 P/h zamiast 1233 P/h), gdyż natężenie ruchu, nawet po uwzględnieniu jego spadku na przedmiotowym odcinku drogi krajowej nr [...] w związku z oddaniem do użytkowania fragmentu autostrady [...], jest bez wątpienia większe niż 800 P/h. Wynika to m.in. w sposób jednoznaczny z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy.
Reasumując, oznacza to, że połączenie stacji paliw strony powinno być wykonane tylko dla jednego kierunku ruchu (tak jak obecnie), co wyklucza możliwość zaakceptowania rozwiązania zaproponowanego przez skarżącego, czyli zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. w trybie art. 155 K.p.a. Jak już bowiem wskazano, takiej zmianie decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, którymi w rozpatrywanej sprawie są przepisy § 113 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Ponadto należy podkreślić, że w § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia w celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego określono warunki połączeń dróg, dopuszczalne odstępy między węzłami lub skrzyżowaniami oraz warunki stosowania zjazdów. W odniesieniu do drogi klasy GP ustalono, że powinna mieć ona powiązania z drogami klasy Z (wyjątkowo klasy L) i drogami wyższych klas, a odstępy między skrzyżowaniami (węzłami) poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 2000 m oraz nie mniejsze niż 1000 m na terenie zabudowy; dopuszcza się wyjątkowo pojedyncze odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 1000 m, a na terenie zabudowy - nie mniejsze niż 600 m, jeżeli potrzeby funkcjonalno-ruchowe lub ukształtowanie istniejącej sieci drogowej takie odstępy uzasadniają, przy czym stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości.
Przy takim brzmieniu powołanego przepisu twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie skrętu na teren stacji z drugiego, przeciwnego kierunku ruchu sprzyjać będzie zarówno bezpieczeństwu na drogach, jak i zagwarantuje spełnienie słusznych interesów społeczności lokalnej, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach.
Jak zauważono na wstępie, decyzja wydawana w trybie art. 155 K.p.a. ma charakter uznaniowy, a organ ma prawo ocenić interes strony – z punktu widzenia jego "słuszności". Ocena ta, jeśli ma nie narazić się na zarzut dowolności, powinna opierać się na określonych przez organ kryteriach. Według Sądu, ocena dokonana przez organ, bazująca przede wszystkim na konkretnie określonych wymogach bezpieczeństwa ruchu drogowego, spełnia te wymagania. Sąd jest również przekonany, że w rozpatrywanej sprawie, gdzie w grę wchodzi bezpieczeństwo ruchu drogowego, interes strony nie może być sprzeczny z interesem społecznym.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło