I SA/Wa 1660/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-12
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, jeśli organem pierwszej instancji był organ tej gminy?Ratio decidendi
Gmina, jako osoba prawna, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, jeśli organem pierwszej instancji był organ tej gminy. W takim przypadku gmina występuje w roli podmiotu administrującego, a nie administrowanego, co wyłącza możliwość dochodzenia jej interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Gmina Miasta W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że gmina nie jest stroną postępowania i nie posiada legitymacji do jej wniesienia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. z udziałem H. C. - prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanej do Prokuratury Okręgowej W. sprawy ze skargi Gminy Miasta W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu postanawia: odrzucić skargę.
Gmina Miasta W. reprezentowana przez Prezydenta
W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia
[...] września 2008 r., nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania T. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. [...]
m ² oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że gmina nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, jeśli do wydania decyzji w I instancji uprawniony jest wójt, burmistrz lub prezydent tej gminy.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Rozpoznając przedmiotową sprawę, skład orzekający stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem Gmina W. nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania użytkowania wieczystego do gruntu.
Na wstępie podnieść należy, że w licznym orzecznictwie dotyczącym zagadnienia statusu prawnego gminy i innych jednostek samorządu terytorialnego oraz ich organów w sytuacji, gdy organy tych jednostek upoważnione są do orzekania w określonych sprawach administracyjnych w pierwszej instancji, podkreśla się, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą "broniły" jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego przypisać funkcję organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Będzie on wtedy "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w prawnych formach działania właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie, czy nastąpiło to z mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003 r., Nr 4, poz. 115, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, LEX nr 171164).
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych jednostek samorządu terytorialnego jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcje organu administracji publicznej nie jest on uprawniony do reprezentowania interesu prawnego tej osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Gmina nie może być sędzią we własnej sprawie
i występować jednocześnie jako pomiot administrujący i administrowany (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, LEX nr 193976, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 389/06, LEX nr 290703).
Mając na względzie stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz podzielając zaprezentowane powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło