II SA/Lu 847/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J.P. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekającej o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem W. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający przytoczył treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie takie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, a więc kwoty 583 zł (art. 17 ust.2 ustawy). Jednakże zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się także do podnoszonej przez skarżącą kwestii wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 (Dz.u. Nr 138, poz. 872). Trybunał stwierdził, iż art. 17 ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrokiem tym rozszerzony został krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego o osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się wprost w kwestii prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnym małżonkiem. Ponadto, Kolegium podkreśliło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczył art. 17 ust .2 lit.a/ ustawy. Przepis ten pozostaje w obrocie prawnym, a zatem stanowi podstawę do orzekania o uprawnieniu do świadczenia pielęgnacyjnego i ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca J.P. szeroko opisuje swoją sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową. W jej ocenie "wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być bardziej jasny, prosty i rzeczowy". Skarżąca podnosi, iż związek małżeński nie powinien być przeszkodą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Do skargi skarżąca dołącza publikacje z internetu dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. , sygn. akt P 27/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Przywołane przesłanki to przesłanki pozytywne, od wystąpienia których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie niniejszej bezsporny jest fakt, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe, a także kryterium rezygnacji i zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jednakże art. 17 ust. 5 ustawy zawiera także katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/). Skoro zatem skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jej. Odnosząc się do podniesionych w skardze kwestii związanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. , sygn. akt P 27/07, podkreślić należy, że orzekł on o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 ustawy tylko w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a/, wyłączającego z grona podmiotów uprawnionych, osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi pozostającymi w związku małżeńskim. Inny wyrok Trybunału Konstytucyjnego, którego dotyczy załączona do skargi publikacja internetowa, tj. wyrok z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt OP 41/07 (Dz.U. Nr 138, poz. 875) również nie wyjaśnił kwestii możliwości przyznania świadczenia małżonkom, bowiem odnosi się do innych kategorii osób, a mianowicie osób stanowiących wobec dziecka spokrewnioną rodzinę zastępczą. Mając zatem na względzie wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.