I SA/Wr 1117/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-02-13
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Maria Tkacz-Rutkowska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić postanowienie organu drugiej instancji z powodu niekompletności akt sprawy, nawet jeśli zarzuty strony skarżącej dotyczą innych kwestii?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 134 § 1 PPSA, ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, nie będąc związany zarzutami skargi. W przypadku stwierdzenia istotnych wad postępowania, takich jak niekompletność akt sprawy, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, nawet jeśli podstawy uchylenia są inne niż te wskazane przez stronę skarżącą.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania. Strona skarżąca zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym wadliwość tytułu wykonawczego i jego doręczenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z powodu niekompletności akt sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
r.Sygn. akt I SA/Wr 1117/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.
Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej), po rozpoznaniu zażalenia B. Ł. (dalej: zobowiązana/ strona/ skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego) z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o datowany na [...] tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. małżonków B. i A. Ł.. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Pismem z dnia [...], działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 3, 4, 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: u.p.e.a.), strona wniosła
o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Uznał bowiem, że w sprawie nie zaistniała żadna
z określonych w art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. przesłanek nakazujących umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zauważył organ poza tym, iż tytuł wykonawczy został zobowiązanej prawidłowo doręczony [...]. Dodał, że w wyniku odmowy przyjęcia przez stronę tytułu wykonawczego za datę doręczenia uznano dzień odmowy przyjęcia tytułu, co znajduje podstawę w normie art. 47 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ). Organ drugiej instancji stwierdził, iż zarzuty zobowiązanej dotyczące nieprawidłowości związanych z samym tytułem wykonawczym są spóźnione.
W skardze, strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej
i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła, że postanowienie to narusza przepisy prawa. Dowodziła, iż sporny w sprawie tytuł wykonawczy nigdy nie został jej doręczony. Skarżąca zauważyła, że tytuł wykonawczy wystawiony był tylko na imię jej męża, a dopiero później dopisano także ją. Podniosła, iż w tytule tym wadliwie wskazano podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji. Podkreśliła, że [...] ustała między małżonkami wspólność majątkowa, co nieprawidłowym - według niej - czyniło wystawienie jednego tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych
w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (np. postanowienia), ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, lecz mające wpływ na tę ocenę. W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy procesowe w stopniu nakazującym jego uchylenie. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie Sąd oparł się jednakże na podstawach innych, niż wskazane przez stronę skarżącą. Treść art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (podkreślenie Sądu), chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Powyższe stanowi jednoznacznie, że - co do zasady - aby wydać wyrok, Sąd musi dysponować kompletem akt sprawy, które zobowiązany jest przesłać do Sądu organ wydający skarżony akt.
Podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy obu instancji w toku całego postępowania administracyjnego. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację obrazującą cały przebieg postępowania administracyjnego, m. in. pisma (wnioski, zastrzeżenia, inne) i dowody składane przez strony, pisma, których autorem jest organ administracji. Kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w danej sprawie przez organy administracji, ocenę zarzutów zawartych w skardze a w rezultacie także ocenę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia umożliwiają bowiem tylko akta kompletne. W sprawie, kontrolując zaskarżone postanowienie, Sąd stwierdził zasadniczą przeszkodę uniemożliwiającą podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Przeszkodę tę stanowi brak kompletnych akt sprawy zakończonej tym postanowieniem. Przesłane do Sądu wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akta administracyjne są niekompletne
a znajdujące się w aktach sprawy spisy akt nie potwierdzają faktycznej zawartości materiału aktowego.
Zauważyć należy, że dokonując wstępnej weryfikacji akt sprawy Sąd wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do przesłania postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...]., które pomimo, iż umieszczono w spisie to jednak nie zostało załączone do akt sprawy (w aktach znajdowało się postanowienie wydane w tożsamym przedmiocie lecz datowane na [...]). Dalsza analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdziła, iż akta niniejszej sprawy pozbawione są także i innych pozycji, w tym inicjującego postępowanie wniosku strony z [...].
Brak kompletnych akt sprawy uniemożliwił sądową kontrolę postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Na podstawie przesłanych do Sądu akt nie można bowiem stwierdzić, czy zaskarżone rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie znajdują oparcie
w materiale dowodowym oraz na podstawie jakiego materiału aktowego rozstrzygnięto zawisłą przed sądem sprawę. Mając to na uwadze Sąd uznał, iż w zaistniałej sytuacji niewskazane jest ponowne wzywanie organu do uzupełnienia akt sprawy. Z uwagi na to, że wykazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone postanowienie Sąd uchylił.
Prowadząc ponownie postępowanie instancyjne Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany jest ustalić, w oparciu o jaki materiał aktowy rozstrzygał organ pierwszej instancji oraz czy wydane przez ten organ postanowienie znajduje podstawy
w materiale dowodowym. Abstrahując od powyższego Sąd stwierdza, że akta każdej sprawy administracyjnej powinny zawierać kompletny materiał dowodowy dotyczący danej sprawy. Dowody zaś należy spiąć, uporządkować chronologicznie, ponumerować
i opatrzyć spisem odzwierciedlającym rzeczywistą zawartość akt. Akta sprawy winny stanowić oryginały dokumentów (ewentualnie czytelne - potwierdzone za zgodność
z oryginałem - kopie).
Mając na względzie powyższe Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie co do kosztów postępowania sądowego uzasadnione jest treścią art. 200 tego prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło