IV SA/Wa 1734/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-17

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o odmowie wpisania do rejestru odmiany genetycznie zmodyfikowanej, prawidłowo zastosował przepisy krajowe, uwzględniając jednocześnie zasady i dyrektywy prawa wspólnotowego, w szczególności w kontekście wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego wiążącego organ?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przez organy art. 153 PPSA, ponieważ nie zastosowały się one do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA z dnia 9 stycznia 2007 r. Organy nie dokonały wymaganej oceny ryzyka ekologicznego zgodnie z dyrektywami UE i nie wykazały w sposób przekonujący, że późne dojrzewanie odmiany kukurydzy dyskwalifikuje ją z powodu niezadowalającej wartości gospodarczej, mimo jej większej odporności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wpisanie do krajowego rejestru kukurydzy odmiany PR38F71 (genetycznie zmodyfikowanej). Organy administracji dwukrotnie odmówiły wpisu, powołując się na art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie, który zakazuje rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych. Skarżący zarzucił niezgodność tego przepisu z prawem wspólnotowym oraz dowolność w ocenie wartości gospodarczej odmiany. Sąd rozpatrywał skargę na drugą decyzję odmowną, wskazując na naruszenie art. 153 PPSA z uwagi na niezastosowanie się do wcześniejszego wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Roślin Uprawnych z dnia [...] maja 2008 r. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Roślin Uprawnych z dnia [...] maja 2008 r. sygn. [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2005 r. P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. zwrócił się do Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z wnioskiem o wpis do krajowego rejestru kukurydzy odmiany PR38F71 (genetycznie zmodyfikowanej - MON 810). Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] organ umorzył postępowanie w sprawie wpisania przedmiotowej odmiany do krajowego rejestru uzasadniając to obowiązującym od dnia 2 lipca 2006 r. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (Dz. U. nr 137, poz. 1299 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o nasiennictwie", zgodnie z którym odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru. Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawca wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że źródłem prawa wspólnotowego zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 ze zm.), zwanego dalej "Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską", są m. in. dyrektywy. Zgodnie z art. 189 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dyrektywy wiążą, gdy chodzi o zamierzony ich skutek; każde Państwo Członkowskie, do którego są skierowane, zostawiając jednak władzom państwa wybór formy i metod wdrażania dyrektywy. Każda dyrektywa zakreśla ostateczny termin, w czasie którego musi zostać dokończone wdrożenie i wykonanie w ramach krajowego porządku prawnego. Wybór formy i metod odnosi się do sposobu wdrożenia w systemie wewnętrznym, ale nie do treści lub zakresu zobowiązania. Będąc instrumentem harmonizacji, dyrektywy zakreślają jednolity cel, który ma być osiągnięty, podczas, gdy Państwa Członkowskie są zobowiązane do poczynienia niezbędnych modyfikacji czy uzupełnień w swoim systemie. Państwo, które nie wykonało transpozycji lub zobowiązania nałożonego przez dyrektywę, naraża się na zarzut, że nie wypełniło ciążących na nim obowiązków. W ocenie Trybunału Sprawiedliwości jeśli przepisy dyrektywy wydają się być, odnośnie ich treści, bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, jednostka może polegać na treści takich przepisów względem Państwa, gdy Państwo to nie wprowadziło tych przepisów do prawa wewnętrznego w terminie przewidzianym w dyrektywie lub też wprowadziło dyrektywę nieprawidłowo. W tym drugim przypadku konflikt między prawem krajowym a prawem Wspólnoty powinien zostać rozwiązany zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego. Sąd stwierdził, iż stosownie do art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE (Dz. U. L 193 z 20.07.2002, str. 1-11; Polskie wydanie specjalne Rozdział 3 Tom 36 P. 281-291 ze zm.), zwanej dalej "dyrektywą Rady 2002/53/WE", w przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie, w znaczeniu dyrektywy 90/220/EWG art. 2 ust. 1 i 2, zatwierdza się celowe uwolnienie do środowiska danej odmiany tylko po podjęciu wszystkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska. Zgodnie z art. 7 ust. 4 w przypadku odmiany zmodyfikowanej genetycznie należy przeprowadzić wymienioną w art. 4 ust. 4 ocenę ryzyka ekologicznego równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Tymczasem art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie stanowi, że odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wprowadza się do krajowego rejestru. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż mamy do czynienia z jednej strony z zakazem rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych, z drugiej zaś normę wspólnotową zezwalającą na rejestrację takiej odmiany po uprzednim przeprowadzeniu oceny ryzyka ekologicznego. Ustanowiony w ustawie o nasiennictwie zakaz rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych, stoi w sprzeczności z głównymi celami i założeniami dyrektywy Rady 2002/53/EWG. Na uwagę zasługuje również art. 16 dyrektywy Rady 2002/53/EWG, zgodnie z którym Państwa Członkowskie zapewniają by, począwszy od publikacji, o której mowa w art. 17, materiał siewny odmian zatwierdzonych zgodnie z niniejszą dyrektywą lub zgodnie z zasadami odpowiadającymi zasadom niniejszej dyrektywy nie był przedmiotem żadnych ograniczeń rynkowych w odniesieniu do odmiany. Ust. 2 tego przepisu wskazuje, iż Państwo Członkowskie jest uprawnione po zgłoszeniu, które zostanie rozpatrzone zgodnie ze wskazaną procedurą, do wprowadzenia zakazu stosowania danej odmiany na całym terytorium swojego kraju, zgodnie z warunkami stosowania produktów będących wynikiem takiej uprawy. Wykonując powyższe postanowienia dyrektywy Państwo Polskie zwróciło się do Komisji Europejskiej o zezwolenie na wprowadzenie zakazu stosowania szesnastu genetycznie zmodyfikowanych odmian kukurydzy o modyfikacji genetycznej MON 810 wymienionych we Wspólnym katalogu odmian gatunków roślin rolniczych, zgodnie z dyrektywą Rady 2002/53/WE. Komisja Europejska decyzją z dnia 8 maja 2006 r. zezwoliła Rzeczypospolitej Polskiej na wprowadzenie takiego zakazu, a odmiany kukurydzy, której taki zakaz dotyczy zostały wymienione w załączniku do decyzji. Wśród zakazanych odmian nie została wymieniona kukurydza, która stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Powyższa regulacja potwierdza, iż w sytuacji gdy dana odmiana została wprowadzona do obrotu i objęta Wspólnym katalogiem odmian gatunków roślin rolniczych, jest możliwe wprowadzenie zakazu jej stosowania na terenie państwa członkowskiego, ale po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej. W konsekwencji nie istnieje generalny zakaz obrotu na terytorium Wspólnoty odmianami zmodyfikowanymi genetycznie. Wprowadzenie zakazu rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych w prawie krajowym jako zasady generalnej, stoi jednoznacznie w sprzeczności z celami dyrektyw w tym przedmiocie. W ocenie Sądu przywołane dyrektywy, biorąc pod uwagę ich cele, nie zostały prawidłowo implementowane do prawa krajowego Członka Wspólnoty, jakim jest od 1 maja 2004 r. Rzeczypospolita Polska. Wniosek Ministra, iż przepisy dyrektyw nie są dostatecznie precyzyjne i bezwarunkowe, a tym samym nie jest możliwe ich bezpośrednie zastosowanie przez instytucje krajowe, został poczyniony bez wszechstronnego ustalenia zakresu i celu ich treści. Kwestia "oceny ryzyka ekologicznego" w przypadku odmian genetycznie zmodyfikowanych, została uregulowana w Załączniku nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz. U. L 106 z 17.04.2001, str. 1-39; Polskie wydanie specjalne Rozdział 15 Tom 06 P. 77-114 ze zm.), zwanej dalej "dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE", stanowiącym integralną część tego aktu. Załącznik ten zawiera ogólny opis celów, koniecznych elementów oraz ogólnych zasad i metodologii, których należy przestrzegać podczas dokonywania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego określonej w art. 4 i 13 tej dyrektywy. Uwarunkowania te podyktowane są zasadą ostrożnościową, która niewątpliwie winna być zastosowana ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Organy administracji publicznej mogły dokonać prawidłowej oceny przepisów prawa wspólnotowego pod względem ich bezwarunkowości i precyzyjności, a co za tym idzie możliwości ich bezpośredniego zastosowania, tylko w sytuacji, gdy przedmiotem ich oceny byłby całokształt przepisów obowiązujących w tym przedmiocie. Innymi słowy pominięcie przy tej ocenie Załącznika nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/EWG, który stanowi integralną jej część, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ powołał stosowne dyrektywy prawa wspólnotowego, lecz nie dokonał analizy ich całej treści w zakresie istnienia regulacji warunkujących ich bezpośrednie zastosowanie. Analiza, jakiej dokonał, sprowadza się bowiem jedynie do wskazania, iż dyrektywy te nie zawierają takich regulacji. Sąd podsumował, że wydając ponownie decyzję organy powinny, uwzględniając wskazówki zawarte w niniejszym wyroku, orzec w przedmiocie wniosku o wpisanie odmiany do krajowego rejestru, biorąc również pod uwagę treść przepisów zawartych w powołanym Załączniku nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/EWG i dopiero na tej podstawie stwierdzić, czy przepisy te są wystarczająco precyzyjne do bezpośredniego ich zastosowania, aby spełnić warunki uzależniające osiągnięcie celu powołanych dyrektyw w zakresie uwolnienia do środowiska wnioskowanej odmiany kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Dyrektor Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych odmówił wpisania przedmiotowej odmiany do krajowego rejestru uzasadniając to art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie, zgodnie z którym odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru. Organ podniósł ponadto, że odmiana jest zbyt późna, w związku z czym nie nadaje się do uprawy w Polsce oraz że nie spełnia warunku zadowalającej wartości gospodarczej w rozumieniu art. 7 ustawy o nasiennictwie (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o nasiennictwie). Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił niezgodność art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie z prawem wspólnotowym, tj. art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE w związku z art. 16 dyrektywy Rady 2002/53/WE, art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o nasiennictwie oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 6 k. p. a., art. 7 k. p. a. i art. 107 § 1 k. p. a.). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 5 ust. 4 jest obowiązującym przepisem prawa krajowego oraz że obecnie toczy się przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich postępowanie ze skargi Komisji Wspólnot Europejskich przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący żąda stwierdzenia, że poprzez wprowadzenie zakazu swobodnego obrotu materiałem siewnym odmian zmodyfikowanych genetycznie oraz zakazując wpisania odmian zmodyfikowanych genetycznie do krajowego katalogu odmian Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom, które ciążą na niej na mocy art. 22 i 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, jak również na mocy art. 4 ust. 4 i art. 16 dyrektywy Rady 2002/53/WE. Organ podniósł, iż Rzeczpospolita Polska odrzuciła te zarzuty jako nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o nasiennictwie organ wskazał, iż w trakcie dwuletnich badań prowadzonych w latach 2006-2007 ustalono, że przedmiotowa odmiana kukurydzy miała najniższą zawartość suchej masy, i to zarówno w porównaniu z pozostałymi odmianami transgenicznymi, jak i odmianami wyjściowymi (o 4,4% w 2006 r. i o 6,3% w 2007 r.). Ma to związek z późnym dojrzewaniem tej odmiany, co skutkuje niewystarczającą jej wartością gospodarczą, której nie niweluje lepsza jej zdrowotność w porównaniu z innymi odmianami. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k. p. a. organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a odwołujący się nie wskazał, na czym miałoby to naruszenie polegać. Organ uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 6 k. p. a. i art. 7 k. p. a. jako że do czasu rozstrzygnięcia kwestii zgodności art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie z przepisami prawa wspólnotowego przepis ten ma zastosowanie w tej sprawie, a organ podjął wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Wnioskodawca wniósł do Sądu skargę na decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie m. in. art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 2002/53/WE poprzez zastosowanie sprzecznego z nimi art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie w sytuacji, gdy dyrektywy te mają pierwszeństwo przez sprzecznymi z nimi stosownymi przepisami ustaw. Skarżący zakwestionował zastosowanie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, ponieważ w trakcie badań w latach 2006-2007 przedmiotowa odmiana dała plony na poziomie 119% wzorca. Odnośnie niskiej zawartości suchej masy skarżący wskazał, iż jest to normalne, gdyż rośliny są zdrowe - nie są uszkodzone przez Omacnicę prosowiankę, a więc dłużej wegetują i wilgotność ziarna spada wolniej, a niższa zawartość masy suchej jest do zaakceptowania dla końcowych użytkowników. Dłuższa o cztery dni wegetacja nie ma w praktyce znaczenia. Ponadto zarzucono naruszenie art. 30 w związku z art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez powołanie się na klauzulę moralności publicznej bez wykazania, że zakaz wpisu do rejestru odmian genetycznie zmodyfikowanych wynikający z art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie był uzasadniony tą klauzulą. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań dotyczących dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 9 stycznia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł ponadto, iż stosownie do art. 30 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską państwa członkowskie mogą stosować zakazy i ograniczenia w przypadkach uzasadnionych m. in. względami moralności publicznej. Wyrazem tego jest wprowadzenie przez polskiego ustawodawcę do ustawy o nasiennictwie art. 5 ust. 4. Ponadto, stosownie do ust. 57 preambuły do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE w sprawie ogólnych zagadnień etycznych związanych z zamierzonym uwalnianiem lub wprowadzaniem do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie należy zasięgnąć opinii działającej w ramach Komisji Europejskiej Grupy do spraw etyki w nauce i nowych technologiach. Takie konsultacje powinny pozostać bez uszczerbku dla kompetencji Państw Członkowskich w odniesieniu do zagadnień etycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Na podstawie art. 153 p. p. s. a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi prawnemu oraz do dokonania kontroli legalności działań organu administracyjnego, podjętych w następstwie realizacji wskazań sądu do dalszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na skutek zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2044/06. Wyrokiem tym uchylono decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z dnia [...] lipca 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wpisania przedmiotowej odmiany kukurydzy do krajowego rejestru. Wydając decyzje po wyroku Sądu organy stosownie do art. 153 p. p. s. a. związane były oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania zawartymi w powyższym orzeczeniu. W wyroku tym Sąd orzekł, że w systemie prawa stanowionego w pierwszym rzędzie z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione i stosowane przez uprawnione polskie organy władzy w ramach krajowego systemu prawa, ale również przez instytucje Wspólnoty Europejskiej. Od dnia 1 maja 2004 r. Rzeczpospolita Polska na podstawie art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu o przystąpieniu Polski do UE jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich, w tym Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską jako pierwotnym prawem wspólnotowym, następnie - aktami przyjętymi przez instytucje Wspólnot (wtórnym prawem wspólnotowym) i w końcu - wykładnią prawa wspólnotowego dokonywaną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Sąd w wyroku z dnia 9 stycznia 2007 r. zaznaczył przy tym, iż organy orzekające w sprawie nie dokonały wszechstronnego ustalenia zakresu i celu treści dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE oraz dyrektywy Rady 2002/53/WE. Z art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE wynika bowiem obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska naturalnego przed zatwierdzeniem celowego uwolnienia do środowiska odmian genetycznie zmodyfikowanych. Stosownie zaś do art. 7 tej dyrektywy w wypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej należy przeprowadzić wymienioną w art. 4 ust. 4 ocenę ryzyka ekologicznego równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Dyrektywa Rady 90/220/EWG zastąpiona została dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, w której art. 4 ust. 1 wskazano, że Państwa Członkowskie, zgodnie z zasadą ostrożności, zapewniają podjęcie wszelkich właściwych działań w celu uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, jakie mogłyby być wynikiem zamierzonego uwolnienia lub wprowadzenia do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie. Z kolei z art. 4 ust. 3 tejże dyrektywy wynika, że Państwa Członkowskie zapewnią odpowiednią ocenę poszczególnych potencjalnych niepożądanych skutków, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów organizmów zmodyfikowanych genetycznie na inne organizmy. Ocenę tę przeprowadza się zgodnie z załącznikiem II z uwzględnieniem wpływu na środowisko naturalne wynikającego z charakteru uwalnianego organizmu i rodzaju środowiska. Załącznik Nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE zawiera ogólny opis celów, koniecznych elementów oraz ogólnych zasad i metodologii, jakich należy przestrzegać podczas dokonywania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego określonej w art. 4 i art. 13 wymienionej dyrektywy. Sąd rozpoznając skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdza, że ani organ naczelny ani organ pierwszej instancji nie zastosowały się do przedstawionej wyżej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 9 stycznia 2007 r. Nie dokonano bowiem oceny potencjalnych niepożądanych skutków mogących mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów organizmów zmodyfikowanych genetycznie na inne organizmy, zgodnie z załącznikiem II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE. Organy orzekające w sprawie w ogóle nie doniosły się do rozważań Sądu w tej kwestii i nie przeprowadziły tej oceny. Stanowi to naruszenie art. 153 p. p. s. a. skutkujące uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnione są tym samym również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k. p. a. i art. 107 § 1 k. p. a. Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o nasiennictwie. Zgodnie z tym przepisem organ odmawia wpisania odmiany do krajowego rejestru, jeżeli odmiana nie spełnia warunków, o których mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Stosownie z kolei do art. 5 ust. 1 ustawy o nasiennictwie odmianę wpisuje się do krajowego rejestru, jeżeli jest odrębna, wyrównana i trwała oraz jeżeli ma zadowalającą wartość gospodarczą. Za odmianę o zadowalającej wartości gospodarczej uważa się odmianę, która w porównaniu do odmian wpisanych do krajowego rejestru ma takie właściwości, które powodują poprawę wartości gospodarczej w uprawie oraz w przerobie i użytkowaniu roślin lub wyrobów z nich wytworzonych; dopuszcza się, aby pojedyncze, niekorzystne właściwości odmiany, w porównaniu do odmian wpisanych do krajowego rejestru, były zrekompensowane innymi korzystnymi właściwościami (art. 7 ustawy o nasiennictwie). Przyczyną odmowy wpisania przedmiotowej odmiany do krajowego rejestru była jej niezadowalająca wartość gospodarcza z uwagi na jej późne dojrzewanie związane z niską zawartością suchej masy w ziarnie - o 4,4% w 2006 r. i o 6,3% w 2007 r. W ocenie organu cecha ta nie jest rekompensowana większą zdrowotnością tej odmiany i z tego powodu dyskwalifikuje to ją pod kątem wpisania do rejestru. W ocenie Sądu powyższa ocena organu nosi znamiona dowolności. Nie uzasadniono bowiem w sposób przekonujący w świetle art. 7 ustawy o nasiennictwie, z jakiego powodu uznano, iż pojedyncza, niekorzystna właściwość odmiany (nieco późniejsze dojrzewanie) nie jest zrekompensowana przez jej zdecydowanie większą odporność (zdrowotność). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p. p. s. a. w związku z art. 205 § 2 p. p. s. a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło