VII SA/Wa 1923/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-11
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu wyższego stopnia uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, która nie była jeszcze ostateczna, została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja organu wyższego stopnia uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, która nie posiadała przymiotu ostateczności, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zastosowanie art. 154 k.p.a. do decyzji nieostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności obu decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nakazał unieruchomienie apteki z powodu nieobecności farmaceuty. Następnie, po kontroli wykazującej ustanie przyczyny, uchylił własną decyzję o unieruchomieniu. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję uchylającą, uznając, że decyzja o unieruchomieniu nie była ostateczna. Spółka prowadząca aptekę zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka Jawna na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 roku [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz P. [...] Spółka Jawna kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny, działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4 w związku z art. 88 ust. 1, art. 92 i art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. [...] Spółka jawna od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 154 k.p.a., uchylającej decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., znak [...], nakazującą unieruchomienie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A. [...]", położonej we W. przy ul. K. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] nakazał unieruchomienie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A. [...]" położonej we W. przy ul. K. [...] prowadzonej przez przedsiębiorcę – P. [...] Spółka jawna z siedzibą we W. przy ul. O. [...] na podstawie zezwolenia znak: [...] wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] w dniu [...] czerwca 2006 r.
Powodem nałożenia w/w nakazu były wyniki kontroli przeprowadzonej w aptece w dniu 20 czerwca 2007 r. przez Zastępcę [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] i pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...]. Kontrola wykazała, że obrót produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi prowadzony był podczas nieobecności właściwego farmaceuty, w aptece obecny był technik farmaceutyczny. Z uzyskanych informacji wynikało, że kierownik apteki od dnia 14 czerwca 2007 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.
Organ I instancji nakazał unieruchomienie apteki i zakazał obrotu produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi do czasu ustania przyczyny unieruchomienia, tj. spowodowania stałej obecności w aptece farmaceuty w rozumieniu ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2003 r. Nr 9, poz. 108 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] nakazującą unieruchomienie przedmiotowej apteki, powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej w aptece w dniu 22 czerwca 2007 r. Kontrola wykazała, że ustały przyczyny unieruchomienia apteki, bowiem została zapewniona obecność w niej farmaceuty - zgodnie z art. 92 w związku z art. 88 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
Odwołanie od w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., złożył przedsiębiorca prowadzący aptekę – P. [...] Spółka jawa. Zdaniem strony "decyzja o unieruchomieniu apteki była niezgodna z prawem, naruszała prawo materialne, a także przy wydaniu decyzji naruszono przepisy postępowania". Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji "w części dotyczącej uzasadnienia", tak aby wskazywało ono na w/w okoliczności "Jako podstawę wydania decyzji uchylającej".
Główny Inspektor Farmaceutyczny, po rozpatrzeniu odwołania, stwierdził w motywach zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, iż uzasadnienie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] czerwca 2007r., znak: [...] zostało sporządzone prawidłowo i nie budzi zastrzeżeń.
Organ odwoławczy powołał się przy tym na przepisy obowiązującego prawa, w szczególności na przepisy art. 88, art. 92, art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. – Prawo farmaceutyczne, oraz art. 2 b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich oraz wskazał, iż nieobecność farmaceuty, o którym mowa w art. 88 ust. 1 Prawa farmaceutycznego była jedyną przyczyną unieruchomienia apteki, z chwilą ustania tej przyczyny, brak było przeszkód do wydania decyzji uchylającej decyzję o unieruchomieniu.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła P. [...] Spółka jawna we W., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie wszystkich rozstrzygnięć organu I instancji będących w obrocie prawnym, wydanych w toku postępowania administracyjnego, związanych z zaskarżoną decyzją.
Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, § 2, § 3, art. 11, Art. 12 § 1 i § 2 , art. 35 § 2, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 80, art. 81, art. 83, jak również naruszenie prawa materialnego, art. 88 ust. 1 i ust. 4, art. 90, art. 120 ustawy Prawo farmaceutyczne.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd stwierdził, iż skarga powinna zostać uwzględniona, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z rażącym naruszeniem prawa, co skutkować musiało stwierdzeniem ich nieważności i wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m.in. wyroki NSA z 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233, z 26 września 2000r., sygn. akt V SA 2998/99, LEX nr 51249 oraz z 5 października 2000r., sygn. akt III SA 2244/99, LEX nr 47084). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego.
Wskazać należy, iż jedną z podstawowych zasad, jaką powinny kierować się organy administracji publicznej jest zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że obowiązkiem organów jest działanie w oparciu o obowiązującą w dacie orzekania normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zarówno prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego jak i prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2001 r. sygn. akt 55/00 nr LEX 75523).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2007 r., wydaną na podstawie art. 154 k.p.a., którą uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] w sprawie unieruchomienia apteki ogólnodostępnej o nazwie "A. [...]" we W. przy ul. K. [...] należącej do firmy P. [...] Sp. j.
Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przepis w/w artykułu 154 daje podstawy do wzruszenia decyzji, która cechuje się tym, że jest ostateczna, czyli taka, od której nie służy odwołanie (art. 16 k.p.a.). Będzie to więc decyzja, od której nie wniesiono odwołania, jak również decyzja wydana po uprzednim rozpatrzeniu odwołania, może to być również decyzja utrzymana w mocy po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], nakazująca unieruchomienie przedmiotowej apteki została odebrana przez skarżącą Spółkę w dniu 20 czerwca 2007 r. Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione w dniu 4 lipca 2007 r.
Natomiast decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, uchylająca na podstawie art. 154 k.p.a., w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2007 r. została wydana w dniu [...] czerwca 2007 r.
Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż organy administracji publicznej w sposób rażący naruszyły dyspozycję z przepisu art. 154 k.p.a., bowiem zastosowały go wobec decyzji, która nie miała przymiotu ostateczności.
W okolicznościach niniejszej sprawy podniesione w skardze zarzuty musiały pozostać poza sferą rozważań Sądu.
Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło