II SA/Rz 801/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę zł /słownie: złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 17 lutego 2009 r. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej KPA, umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2008 r. umorzono postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa hali produkcyjnej H1 w ramach Parku Przemysłowego "S." w gminie L. w miejscowości S. na działce nr 2066/15 z przeznaczeniem na produkcję opakowań kartonowych. Motywem powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, jako niezaliczonego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150). Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożył A. Sp. z o.o. w L., który wniósł o jej uchylenie, podnosząc brak podstaw prawnych do zastosowania w sprawie art. 105 § 1 KPA. Odwołujący się wskazał, iż art. 46 ust. 4d w zw. z ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska wymienia taksatywnie przypadki wyłączające obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji konkretnego przedsięwzięcia, nie ma jednak wśród nich takiego, którego dotyczy niniejsza sprawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] września 2008 r., umorzyło postępowanie odwoławcze stwierdzając, iż wnoszący odwołanie A. Sp. z o.o. w L. nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2008 r., a zatem nie ma w świetle art. 127 § 1 KPA legitymacji do jej kwestionowania w drodze odwołania do organu II instancji. Kolegium wskazało, iż przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację danego przedsięwzięcia przysługuje inwestorowi, jak też właścicielom nieruchomości sąsiadujących z tą, na której realizowana ma być inwestycja. A. Sp. z o.o., jako nie będący właścicielem takiej nieruchomości, nie posiada interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. W wypadku strony odwołującej można twierdzić jedynie o występowaniu interesu faktycznego, bowiem jest ona właścicielem ujęcia wody zlokalizowanego na nieruchomości sąsiadującej w sposób pośredni z obszarem planowanej inwestycji. Powyższe nie może jednakże decydować o przymiocie strony postępowania, nie znajduje bowiem ochrony w konkretnych przepisach prawa materialnego. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem SKO, A. Sp. o.o. w L. wystąpił ze skargą na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Strona skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 28 KPA w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 123, poz. 858 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 46 ust. 4d i ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem składającej skargę, stanowisko organu co do braku w jej wypadku przymiotu strony niniejszego postępowania jest nieuzasadnione w świetle brzmienia art. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne, wedle których strona skarżąca ma obowiązek - jako eksploatujący ujęcia wody służące do zaopatrzenia mieszkańców L. i okolic, w strefie ochrony których realizowana jest planowana inwestycja - zapewnić odpowiednią ilość i jakość tej wody oraz ochronę zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem. Niewydanie przez Wójta Gminy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i umorzenie postępowania w tym przedmiocie uniemożliwia wywiązywanie się z tych obowiązków. Wnosząca skargę podkreśliła, iż jest właścicielem urządzeń podziemnych w rozumieniu art. 49 kodeksu cywilnego, co nakazuje potraktowanie jej na równi z właścicielami sąsiednich - w stosunku do realizowanej inwestycji - działek. Skarżąca Spółka podniosła również, iż w postępowaniu odnoszącym się do środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przez inwestora (B. Sp. z o.o.) całości przedsięwzięcia w postaci budowy hal magazynowych występowała jako jego strona. Dopiero po uzyskaniu przez tegoż inwestora pozwolenia na budowę całego przedsięwzięcia, Spółka B. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie poszczególnych obiektów przedmiotowej inwestycji; jeden z tych wniosków rozstrzygnięty został decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2008 r., która nie wymienia skarżącej Spółki jako strony postępowania. W skardze zawarto również zarzut pominięcia przy rozstrzyganiu sprawy, wyrażonej w art. 7 KPA, zasady ochrony interesu społecznego, jakim w niniejszej sprawie jest zapewnienie mieszkańcom L. dostawy wody pitnej o określonych parametrach. Realizacja inwestycji w pobliżu studni głębinowych stanowi niewątpliwe zagrożenie dla jakości tych zasobów. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powielając argumentację uzasadnienia skarżonej decyzji. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż przymiotu strony postępowania nie można wyprowadzać z ogólnych przepisów prawa, takich jakie wskazano w skardze. Tylko bowiem konkretny przepis prawa materialnego decyduje komu i kiedy przyznać prawo udziału w danym postępowaniu, określając konkretne uprawnienia czy obowiązki, które można w tym postępowaniu realizować. Natomiast fakt występowania w charakterze strony innego postępowania, dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację danego przedsięwzięcia, nie może decydować o posiadaniu takiego przymiotu na gruncie niniejszego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiot postępowania każdorazowo wyznaczany jest wnioskiem inwestora, który może mieć kilka zamiarów inwestycyjnych i dla każdego z nich ma prawo ubiegać się o stosowne decyzje administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach. Zaznaczyć także trzeba, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a ponadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie może z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazano w skardze. Poza sporem pozostaje, że strona skarżąca nie wzięła udziały w postępowaniu przed organami administracji i że nie doręczono jej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].06.2008 r. W postępowaniu tym organ uznał za strony postępowania "B." Sp. z o.o. w W. i Gminę [...], nie przyznając przymiotu strony A. Sp. z o.o. w L. Objętą odwołaniem decyzję doręczono stronom biorącym udział w postępowaniu w dniu 13.06.2008 r. Przedmiotowa decyzja nabrała waloru ostateczności z dniem 27.06.2008 r. Gdyby strona skarżąca złożyła odwołanie przed upływem terminu do jej zaskarżenia przez strony biorące udział w postępowaniu tj. przed dniem 27.06.2008 r. wówczas obowiązkiem organu II instancji byłoby rozpoznanie tego odwołania i rozstrzygnięcie go, a w przypadku stwierdzenia, że odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony należałoby umorzyć postępowanie odwoławcze. Natomiast w sytuacji, kiedy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu wniósł odwołanie po upływie terminu wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowaniu stwierdzić należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, dlatego obowiązkiem organu było stwierdzenie - w trybie art. 134 KPA - jego niedopuszczalności. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem po upływie terminu do wniesienia odwołania osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje jej w sprawie przymiot strony może się skutecznie bronić przez złożenie wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze kierując się powyższym stanowiskiem Sądu wyda w trybie art. 134 KPA stosowne postanowienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.