II SA/Bd 56/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2009r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm), par. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15) oraz art. 138 par. 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [....] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie kierującego pojazdem utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że z akt sprawy wynika, że na polecenie Sądu Rejonowego w T. Wydział III Rodzinny i Nieletnich w dniu 20 marca 2008 została sporządzona opinia psychiatryczno-psychologiczna przez dwóch biegłych sądowych, celem ustalenia czy W. G. jest uzależniony od alkoholu i ewentualnego wyboru rodzaju zakładu leczenia odwykowego. W wyniku badania oraz po zapoznaniu się z aktami sprawy, biegli stwierdzili u uczestnika objawy zespołu uzależnienia od alkoholu ze wskazaniem poddania W. G. leczeniu odwykowemu w warunkach stacjonarnych. Kserokopię powyższej opinii przekazał organowi I instancji Prokurator Rejonowy T. W. w T. wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o skierowaniu W. G. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami, w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy. Zgodnie z art. 122 ust. l pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu podlegają kierujący pojazdem, skierowani decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami, miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszym, gdy z takich uprawnień już korzystają. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić takie przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2002 r. (NSA W-wa I OSK 79/05 Lex nr 191003) stwierdzono, że zastrzeżenie co do stanu zdrowia, o którym mowa w art. 122 ust. l pkt 4, musi być co najmniej uprawdopodobnione. W ocenie Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie, opinia biegłych sądowych daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą wątpliwości czy jako kierujący pojazdem W. G. posiada wymaganą sprawność psycho-fizyczną. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu odnoszących się do stanu zdrowia skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że, przedmiotowe badania mają na celu stwierdzenie braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Obowiązują przy tym szczególne warunki i tryb przeprowadzania tych badań, które są uregulowane w powołanym na wstępie rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się badania o uprawnienia do kierowania pojazdami. Badania mogą być wykonywane wyłącznie przez uprawnionych lekarzy i jedynie w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Odnoszące się natomiast do podważania przez stronę opinii biegłych, stwierdzono, że nie mają one znaczenia dla tej sprawy, podobnie oceniono zarzuty odnoszące się do konfliktów z byłą żoną. Na powyższą decyzję skargę wniósł Prokurator Rejonowy T. W. w T. zarzucając jej: - rażące naruszenie prawa w postaci przepisu art. 107 § l kpa poprzez niepełne podpisanie decyzji i zaniechanie podania imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego wszystkich osób uprawnionych do wydania decyzji, wnosząc o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że Decyzją z dnia [...] sygn. [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T. w mocy. Wskazał, iż przepis art. 107 § l k.p.a określa, jakie elementy formalne musi zawierać decyzja administracyjna. Do elementów tych ustawodawca zaliczył: znaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku, do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Podpis z podaniem imienia i nazwiska osoby oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji administracyjnej jest elementem nader istotnym. Jak wskazuje się w doktrynie, ten składnik decyzji jest jednym z tych, który decyduje o istnieniu bądź nieistnieniu decyzji administracyjnej. Nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, dopóki nie zostanie ona podpisana przez osobę uprawnioną. Przed podpisem jest tylko projektem decyzji, a nie decyzją administracyjną (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do art.107 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Istota podpisu pod treścią decyzji administracyjnej sprowadza się do utożsamienia się organu administracyjnego z treścią danej decyzji, którą jest związany od chwili jej doręczeniu adresatowi (art. 110 kpa). Z drugiej strony podpis pod decyzją służy także do zidentyfikowania osoby piastuna kompetencji z organem administracyjnym, a więc do sprawdzenia, czy decyzję wydała osoba do tego uprawniona. Wynika z tego, że podpis pod decyzją winien być podpisem odręcznym, co wyklucza zastosowanie w tym wypadku podpisu odbitego mechanicznie, na przykład w formie pieczęci z kopią wzoru podpisu (facsimile). Jak słusznie zauważa NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 roku (II SA/Gd 954/98, LEX nr 44072), art. 107 § l kpa mówi wyraźnie o podpisie, przez co należy rozumieć podpis własnoręczny, gdyż w innych przypadkach, jeżeli ustawodawca dopuszcza stosowanie innego niż własnoręczne odtworzenie podpisu, daje temu wyraz w treści przepisu, jak na przykład w art. 921 § 2 kc, stanowiącym, że podpis dłużnika może być odbity sposobem mechanicznym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Brak zatem odręcznego podpisu pod decyzją sprawia, iż decyzję tę należy uznać za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie zawiera jednego z istotnych jej elementów. Wada taka nie może być też usunięta poprzez uzupełnienie podpisu po doręczeniu decyzji stronie, ponieważ nie przewiduj ą tego przepisy dotyczące prostowania i uzupełniania decyzji, zawarte w art. 111-113 kpa, mówiące o rektyfikacji decyzji. Decyzja taka winna być zatem zweryfikowana w trybie instancyjnym lub unieważniona, gdyby posiadała cechę ostateczności. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżona decyzja została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego, a jedynie na egzemplarzu skierowanym do Prokuratury obok podpisu jednego z członków została przystawiona pieczęć instytucji, a nie osoby uczestniczącej w wydawaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne oceniają legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. I tak stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym nie posiada uprawnień do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy. Dokonując w ten sposób oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że zostało ono podjęte zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami prawa. W myśl bowiem postanowień art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu podlegają kierujący pojazdem, skierowani decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenie co do stanu zdrowia. W rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości, że W. G. był badany przez biegłych sądowych w postępowaniu prowadzonym przez sądy powszechne, którzy w opinii z dnia 20 marca 2008 r. stwierdzili wystąpienie u badanego zespołu uzależnienia od alkoholu. W związku z tym należy stwierdził, że okoliczność ta w sposób dostateczny uprawdopodabniała konieczność wydania przez Prezydenta Miasta decyzji o skierowaniu na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W postępowaniu tym nie było bowiem wymagane stwierdzenie występowania uszczerbku na zdrowiu uniemożliwiającego kierowanie pojazdami mechanicznymi, gdyż ta okoliczność ewentualnie będzie stwierdzona dopiero po przeprowadzeniu badania, na które kieruje decyzja. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze to należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 107 par. 1 K.p.a. każda decyzja powinna zawierać między innymi podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W rozpatrywanym w przypadku w decyzji skierowanej do Prokuratury obok podpisu jednego z członków składu orzekającego przystawiona została pieczątka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , a nie imienna osoby będącej członkiem organu kolegialnego. Nie oznacza to jednak, że w decyzji brak było podpisu oraz podania imienia i nazwiska tej osoby oraz pełnionej przez nią funkcji. W zaskarżonej decyzji podano bowiem kto wchodził w skład organu rozstrzygającego, jaką funkcję pełniły w nim poszczególne osoby. Natomiast pod decyzją podpisały się trzy osoby uczestniczące w jej wydawaniu. W związku z tym za nieuzasadniony należy uznać zarzut, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań formalnych, gdyż nie została podpisana przez wszystkie osoby uczestniczące w jej wydawaniu. Podpisu takie znajdują się pod decyzją, a z jej treści w sposób nie budzący wątpliwości wynika kto i w jakim charakterze uczestniczył w jej wydawaniu. Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.