VII SA/Wa 1898/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem [...] sierpnia 2008 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że dniu 9 lipca 2008 r., wpłynął wniosek D. R., dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].11.2007r., znak: [...], którą zobowiązano inwestora D. R. do wykonania w określonym terminie określonych obowiązków i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji. Organ wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Do chwili wydania postanowienia I instancji postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Biorąc pod uwagę przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ uznał, że nie ma podstaw do prowadzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy toczy się w stosunku do niej postępowanie przed sądem administracyjnym. Organ dodał, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/2002, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku sądu administracyjnego, będą wiązały w sprawie ten sąd oraz organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył D. R. Ponownie rozpoznając sprawę organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania umorzył postępowanie zażaleniowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., było zaskarżenie decyzji, będącej przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Orzeczenie podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] mogło mieć istotny wpływ na podjęcie przez właściwy organ administracji publicznej rozstrzygnięcia, co stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. W dniu 9 października 2008 r., do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wpłynęło prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt sygn. akt [...], odrzucające skargę D. R. Organ wskazał, że w tym stanie rzeczy ustała przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. i postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], podjął z urzędu postępowanie w ww. sprawie. Tym samym, rozpatrując wniosek D. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że stan faktyczny i prawny (podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r.), powoduje, iż wniosek D. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], jest bezprzedmiotowy. Z tego względu zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, organ odwoławczy wydał postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożył D. R. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia tj. uwzględnienie skargi w całości w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ew. o stwierdzenie nieważności lub uchylenie postanowienia znak: [...] z dnia [...] października 2008 r. przez WSA w Warszawie, w przypadku nieuwzględnienia skargi przez GINB w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew stanowisku organu, że podjęcie z urzędu postępowania nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (zażaleniowego). Należy zauważyć, że zaskarżonym orzeczeniem organ nie umorzył postępowania w sprawie (choć do takiego umorzenia GINB nawiązuje w uzasadnieniu) tylko umorzył postępowanie odwoławcze (zażaleniowe). Dodał, że umorzenie postępowania odwoławczego będzie miało miejsce tylko wtedy, gdy strona cofnie odwołanie lub jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. W przedmiotowej sprawie żaden z ww. przypadków nie ma miejsca, a to oznacza, że postępowanie zażaleniowe nie powinno być umorzone. Skutkiem prawnym postanowienia o umorzenie postępowania zażaleniowego jest pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienia o zawieszeniu postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę pod tym kątem, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zaskarżonym postanowieniem organ umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Umorzenie nastąpiło z uwagi na okoliczność, iż rozpoznawanie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sytuacji, w której zawieszone postępowanie zostało już podjęte, jest bezprzedmiotowe. Art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 Kpa stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie) w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie wskazuje w jakich przypadkach umarza się to postępowanie, jednakże w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się że umarza się postępowanie odwoławcze gdy staje się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania, z uwagi na którą stosuje się art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, powinna jednak dotyczyć samego postępowania odwoławczego/zażaleniowego, a nie całego postępowania (por. wyrok WSA z dnia 13 września 2005 r. I SA/Wa 1420/2004 LexPolonica nr 1906637). Przyczyny bezprzedmiotowości doktryna dzieli na dwie kategorie podmiotowe i przedmiotowe. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z przyczynami przedmiotowymi. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sąd podziela ww. pogląd doktryny. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego zaistniała w sytuacji podjęcia zawieszonego postępowania. Rozpoznawanie zażalenia w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe, gdyż znaczenie prawne aktu administracyjnego, który został zaskarżony, zdezaktualizowało się w chwili podjęcia zawieszonego postępowania. Innymi słowy podjęcie zawieszonego postępowania spowodowało, że bezcelowym jest rozpoznawanie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Ponadto mając na uwadze okoliczność, że zażalenie na postanowienie o zawieszeniu zmierza do podjęcia tego postępowania, to materialny skutek do którego zmierzało zażalenie został osiągnięty i postępowaniu został nadany bieg. Z tych względów Sąd uznał, że organ prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.