II OZ 577/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 655/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia oddalić zażalenie D. W. i M. W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z dnia 20 stycznia 2009 r. skarżący zostali wezwani do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących dochodów ich i innych osób prowadzących wraz z nimi gospodarstwo domowe, a także zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W piśmie z dnia 16 lutego 2009 r. wnioskodawcy oświadczyli, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek opłat sądowych, gdyż ponoszą wydatki związane z opłatą energii elektrycznej (100 - 200 zł miesięcznie) oraz zakupem butli gazowej (50 zł). Są również zobowiązani do spłaty kredytu, który zaciągnął dla nich syn, w celu pokrycia dotychczasowych kosztów postępowań. Ponadto poinformowali, że każdego dnia wysyłają ponad 5 listów, przy czym koszt wysyłki jednego wraz z kserokopią wynosi ok. 10 zł, co w miesiącu stanowi kwotę 1.000 zł. Wnioskodawcy podkreślili również, że w związku z ich sytuacją materialną ograniczają się tylko do zakupu lekarstw "ratujących życie". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na skutek sprzeciwu skarżących postanowienie to, stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podał, że w jego ocenie strona nie wykazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania, w tym konieczności spłaty zaciągniętego kredytu. Ponadto, zdaniem Sądu niewiarygodna jest przywoływana przez skarżących kwestia wydatkowania 1000 zł na cele związane z dochodzeniem praw na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. D. W. i M. W. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak przyjęto w judykaturze, fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie pomimo wezwania Sądu, skarżący nie przedstawili dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę ich sytuacji materialnej, w szczególności dokumentów potwierdzających ich zadłużenie oraz fakt wydatkowania 1000 zł na korespondencję z Sądem. Powyższe uniemożliwia natomiast ocenę ich stanu majątkowego, w tym ocenę możliwości pokrycia kosztów sądowych. Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu