III SA/Wr 595/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-02-18

Skład orzekający: Maciej Guziński, Józef Kremis, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały podstawy do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, gdy dokument zakupu był niewiarygodny z uwagi na wyrejestrowanie firmy wystawcy?
Ratio decidendi
Organy celne miały uzasadnione wątpliwości co do rzetelności dokumentacji zakupu, gdy firma wystawcy była już wyrejestrowana. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego i rozporządzenia wykonawczego, organy mogą odstąpić od wartości transakcyjnej i zastosować metody zastępcze, co zostało prawidłowo uczynione w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy z USA, deklarując wartość celną na podstawie dowodu zakupu. Organy celne wszczęły postępowanie, powzięły wątpliwości co do wiarygodności dokumentu zakupu, ponieważ firma wystawcy zakończyła działalność przed datą jego wystawienia. Po uzyskaniu potwierdzenia z USA o wyrejestrowaniu firmy, organy odstąpiły od wartości transakcyjnej i zastosowały metody zastępcze, ustalając wartość celną na podstawie opinii biegłego. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących dowodu z opinii biegłego oraz błędną wykładnię przepisów celnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D P na decyzję D I C we W z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz należności podatkowych z tytułu importu samochodu oddala skargę. W dniu [...] r. w O C I we W , na podstawie zgłoszenia celnego [...] nr[...] , objęty został procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy marki[...] , rok produkcji[...] , nr nadwozia [....] Do zgłoszenia celnego D P załączył m.in. dowód zakupu pojazdu, wystawiony w dniu [...] r. przez firmę[...] , opiewający na kwotę [...] N U C we W , postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie celne oraz podatkowe w celu określenia prawidłowej wysokości długu celnego oraz należności podatkowych z tytułu importu z USA samochodu – na podstawie informacji uzyskanych przez organ celny po zwolnieniu towaru. Pismem z dnia [...] r. D B W USA poinformował, że według informacji zawartych w rejestrze przedsiębiorstw[...] , firma[...] , zakończyła działalność, jako legalnie funkcjonująca spółka, z dniem [...] r. W trakcie prowadzonego postępowania N U C we W zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu oraz wezwał go do przedstawienia ewentualnych uwag, informacji i dokumentów, mających znaczenie dla prowadzonego postępowania. Skarżący potwierdził nabycie samochodu za kwotę wykazaną w zgłoszeniu, przedłożył opinię, powołanego przez siebie, rzeczoznawcy A D z dnia [...] r. na potwierdzenie stanu technicznego pojazdu w dniu dokonania zgłoszenia, oraz przedstawił kserokopię licencji[...] , wystawionej w dniu [...] r. z terminem ważności do dnia [...] r., potwierdzającej prowadzenie przez firmę [...] działalności po dniu wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorstw. Argumentował przy tym, że pismo D B W USA nie stanowi potwierdzenia, że wspomniana firma nie istniała i nie prowadziła działalności gospodarczej w dniu wystawienia dokumentu sprzedaży, co – według skarżącego – oznacza, że organ celny winien zweryfikować, czy firma ta prowadzi na terenie USA działalność gospodarczą. Organ celny uznał, że przedłożona opinia rzeczoznawcy A D znana jest organowi, gdyż stanowi załącznik do zgłoszenia i została przez organ celny uwzględniona przy ocenie technicznej zgłoszonego pojazdu. W związku z tym N U C we W , postanowieniem z dnia [...] r., powołał biegłego rzeczoznawcę w celu sporządzenia opinii co do wartości rynkowej samochodu identycznego lub podobnego do sprowadzonego pojazdu. Sporządzona przez rzeczoznawcę M M opinia nr [...] z dnia [...] r., została uzupełniona w dniu [...] r. o wycenę typu [...] Skarżący nie wniósł żadnych uwag w zakresie dowodu z opinii biegłego, lecz – uznając opinię powołanego przez organ celny biegłego za "nie mającą przymiotu opinii pełnej i jasnej" – wystąpił o przeprowadzenie nowego dowodu z opinii rzeczoznawcy, w której zawarta byłaby ocena stanu technicznego pojazdu w dniu dokonania zgłoszenia, tj. odnosząca się do ekspertyzy rzeczoznawcy A D z dnia [...] r. N U C we W – decyzją z dnia [...] r., nr[...] , po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zgłoszenia nr [...] z dnia [...] r. – orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego w kwocie [;...] zł oraz określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł i kwotę podatku od towaru i usług w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ celny odniósł się do niezrealizowanego wniosku dowodowego strony o powołanie nowego rzeczoznawcy, podkreślając, że zarzuty o niepełności i niejasności opinii nie zostały poparte żadnymi dowodami, a zarzut nieuwzględnienia stanu technicznego pojazdu w dniu zgłoszenia jest nieprawdziwy, gdyż ocenę techniczną pojazdu biegły oparł na dokumentacji dołączonej do zgłoszenia celnego, uwzględniając wszystkie cechy, stan techniczny oraz uszkodzenia i braki wskazane w załączonej do zgłoszenia opinii, także ujawnione podczas przeprowadzonej rewizji (wgnieciona pokrywa bagażnika). W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie pierwszoinstancyjnej decyzji, załączając opinię biegłego rzeczoznawcy A D nr [...] z dnia [...] r., powołanego przez stronę skarżącą po otrzymaniu decyzji N U C we W . Rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie: • art. 188 w zw. z art. 216 Ordynacji podatkowej – poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz niewydanie przez organ celny stosownego postanowienia; • art. 197 Ordynacji podatkowej – poprzez uznanie przez organ celny opinii biegłego za wiążącą i nie podlegającą krytyce strony; • art. 29 ust.3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego – poprzez nieprzyjęcie za wartość celną wartości transakcyjnej i nieuwzględnienie, że firma....) prowadziła działalność po dniu wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorstw, a także przez przyjęcie przez organ celny danych ze zgłoszenia celnego za prawidłowe podczas weryfikacji tegoż zgłoszenia. Ponadto skarżący wniósł o: • dopuszczenie dowodu z opinii nr [...] rzeczoznawcy A D, ponieważ opinia znajdująca się w aktach sprawy nie ma przymiotu jasnej i pełnej; • przeprowadzenie w drodze pomocy prawnej czynności wyjaśniających na terenie [...] czy sprzedający w dalszym ciągu trudni się handlem samochodami, przez co może wprowadzać w błąd osoby nie mające możliwości zweryfikowania na miejscu danych sprzedawcy; • przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność zawarcia umowy. D I C we W podzielił ustalenia i wywody organu pierwszej instancji i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skarżący zarzucił decyzji D I C we W z dnia [...] r. naruszenie przepisów prawa materialnego: • art. 180 § 1 w zw. z art. 188 i 190 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – poprzez nieprzeprowadzenie dowodu zawnioskowanego przez stronę z uzupełniającej opinii biegłego, z uzasadnieniem zawartym w decyzji, że strona nie przedstawiła żadnych argumentów dotyczących odmiennego stanu technicznego pojazdu, czemu przeczą złożone przez stronę dowody z dokumentów w postaci ekspertyzy A D z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., które wprowadziły istotne wątpliwości, a wniosek zmierzał do ich rozstrzygnięcia, czego strona została pozbawiona; • art. 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – poprzez błędną wykładnię, co polegało na przyjęciu, że opinia biegłego jest w danej sprawie wiążąca i nie podlega weryfikacji strony, na co wskazuje nieuwzględnienie wniosku strony o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, podczas gdy opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i może być przedmiotem krytyki zarówno stron, jak i organu celnego, które mogą ją zwalczać wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, jak również żądać powołania innego biegłego – czego skarżący w niniejszej sprawie został pozbawiony; • art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. w zw. z art. 181a rozporządzenia wykonawczego nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. –poprzez błędną wykładnię, co polegało na przyjęciu, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane na podstawie nieprawidłowych danych, bowiem w ocenie organu celnego dokument zakupu z dnia [...] r., na podstawie którego strona zadeklarowała wartość celną, jest dokumentem niewiarygodnym, gdyż w dniu zakupu firma [...] miała wyrejestrowaną działalność, co nie jest dowodem potwierdzającym okoliczność, że strona nie nabyła towaru za cenę wskazaną w zgłoszeniu, tym bardziej, że na potrzeby niniejszego postępowania strona dołączyła kserokopię licencji dilera, z której wynikało, że powołana firma istniała aż do [...] r. Na poparcie swoich żądań skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy nr [...] sporządzonej przez A D . W odpowiedzi na skargę D I C we W podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uwzględniając przywołane zasady oceny legalności decyzji przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego z USA. Generalnie, stosownie do art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) – powoływanego w dalszych wywodach jako WKC – wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, ustalana z ewentualnym uwzględnieniem na podstawie art. 32 i 33 WKC. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), przywoływanego dalej – skrótowo – jako rozporządzenie wykonawcze do WKC, przewiduje odstępstwo od tej zasady. Stosownie do art. 181a ust. 1 rozporządzenia, jeżeli organy celne – zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 – mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC – nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ust. 2, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać – zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej – na jej żądanie – umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. W ocenie Sądu, organy celne zachowały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej, określone w art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC. Za uzasadnione (pierwsza przesłanka) należy uznać powzięte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia – za określoną kwotę – samochodu, którego wartość celna stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że dokument zakupu z dnia [...] r., na podstawie którego skarżący zadeklarował w zgłoszeniu wartość celną, jest dokumentem niewiarygodnym, gdyż w dniu, w którym ów dokument został wystawiony, firma (wystawca rachunku) [...] , nie istniała. Wskazana firma zakończyła działalność w dniu [...] r. Następnym – prawidłowym, jeśli zważyć dyspozycje zawarte art. 181a rozporządzenia – krokiem było dokonanie weryfikacji dokumentów nasuwających wątpliwości. Odpowiedź pochodząca od upoważnionych władz amerykańskich (pismo departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...] z dnia [...] r.) wątpliwości te jedynie potwierdziła. W odniesieniu do firmy [...], kontrahenta strony skarżącej (według dokumentacji załączonej do zgłoszenia celnego), organy amerykańskie wyjaśniły, że zgodnie z informacjami zawartymi w rejestrze przedsiębiorstw [...] , firma ta zakończyła działalność – jako legalnie funkcjonująca spółka – z dniem [...] r. W świetle takiej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych, polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 181a rozporządzenia wykonawczego nadal istnieją. Skoro bowiem nawet amerykańskie władze wskazują, że w dniu, w którym wystawiony został dokument zakupu spornego pojazdu, wystawca tegoż dokumentu, tj. firma [...] już nie istniała, to uprawniony i logiczny był wniosek, że również kwota zakupu podana w sporządzonej w ten sposób dokumentacji nie musi odzwierciedlać rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Należy przy tym zauważyć, że skarżący nie kwestionował informacji przekazanych przez władze [...] podnosząc jedynie, że firma – mimo zgłoszenia w rejestrze przedsiębiorstw [...] zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej – dalej jednak taką działalność prowadziła i w związku z tym uzasadnionym – w ocenie skarżącego – byłoby przeprowadzenie na terenie [...] postępowania w celu stwierdzenia, czy firma[...] , faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do takiego stanowiska strony skarżącej, trzeba podkreślić, że organy celne niewadliwie wywiodły, że ewentualne faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej przez wymienioną firmę po dacie jej urzędowego wyrejestrowania nie może mieć żadnego wpływu na ocenę wiarygodności dokumentów wystawionych po jej wyrejestrowaniu. Takich bowiem dokumentów nie można byłoby uznać za autentyczne i wiarygodne nawet przy założeniu, że firma – po zgłoszeniu zaprzestania działalności w rejestrze przedsiębiorstw[...] – faktycznie dalej działała na terenie[...] . Tę część wywodów można zatem podsumować twierdzeniem, że w ocenianej sprawie istniały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej, i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i 31 WKC. Nie może budzić wątpliwości, że metody przewidziane w obu przepisach ułożone zostały w kolejności. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a), b), c) i d). Jeśli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi tzw. metoda ostatniej szansy, regulowana przepisem art. 31 WKC. Według art. 30 ust. 2, wartością celną ustalaną na podstawie tego przepisu jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; d) wartość kalkulowana (która jest sumą trzech elementów wymienionych w dalszej części tego przepisu). W myśl art. 30 ust. 3 WKC, dodatkowe warunki i reguły stosowania ust. 2 określane są zgodnie z procedurą Komitetu (chodzi o Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO). Zdaniem Sądu, uwzględniając postanowienia art. 30, a ponadto wyjaśnienia Komitetu ujęte w ramach Studium 1.1. ("Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych"), organy celne trafnie przyjęły, że żadna z metod wskazanych w ust. 2 nie może znaleźć zastosowania w rozpoznawanym przypadku. W szczególności, organy prawidłowo uznały za nieuzasadnione zastosowanie metod ustalania wartości w na podstawie wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC), sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym czasie lub zbliżonym czasie, co towaru dla których ustalana jest wartość celna. Niemożliwe jest bowiem – jak podkreślono w uzasadnieniu obecnie [..] decyzji – znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Prawidłowo też organy przyjęły, że kolejna metoda – ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) – może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych ilościach i stanie w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Słusznie wreszcie organy podkreśliły, że Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy wykorzystaniu metody wartości kalkulowanej. Metoda ta (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC) może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane. W konsekwencji należy podzielić zapatrywanie organów o potrzebie wykorzystania w sprawie tzw. metody ostatniej szansy, której ramy zostały zakreślone w art. 31 WKC. Wartość celna jest wówczas ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: – porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. – artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., – przepisów niniejszego rozdziału (art. 31 ust. 1). W ust. 2 tegoż artykułu wskazano przy tym kryteria niedozwolone przy posługiwaniu się metodą ostatniej szansy, a wśród nich – "ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu". Mając na uwadze to ostatnie wyłączenie należy podzielić stanowisko organów celnych, które zleciły rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii, uwzględniającej dostępne dane oraz – co trzeba podkreślić – konkretny stan techniczny wycenianego pojazdu, istniejący w chwili jego sprowadzenia do [...] , a więc na obszar Wspólnoty. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 2 lit. b) WKC, wartość celna ustalana wskazaną tam metodą odpowiada wprost "wartości transakcyjnej podobnych towarów". Ta ostatnia wartość (transakcyjna, podobnych towarów) jest natomiast jedynie daną wyjściową, nie jedyną, na podstawie której następuje dopiero ustalenie wartości celnej metodą ostatniej szansy. Słusznie zatem organy celne przyjęły, że dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia należy wziąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim. Model samochodu "podobnego" musi być w jak największym stopniu zbliżony do samochodu wycenianego, uwzględniając różnego rodzaju kryteria, w tym rocznik, klasę samochodu, rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie itp. W opracowanej przez rzeczoznawcę opinii dla potrzeb niniejszej sprawy (nr....) biegły D M stwierdził, że samochodem wyprodukowanym poza Wspólnotą najbardziej "podobnym" do wycenionego jest [...] Biegły uznał, że cechami pozwalającymi na przyjęcie "podobieństwa" do wycenianego auta są dane techniczne, własności użytkowe i cechy funkcjonalne marki[...] . Biegły określił średnią wartość bazową tego "podobnego" pojazdu na kwotę [...] zł, wskazując jednak, że jest to wartość pojazdu w dobrym stanie technicznym, pojazdu bezwypadkowego, przy standardowym przebiegu i wyposażeniu. Następnie, po uwzględnieniu stosownych korekt, w tym korekty za wyposażenie dodatkowe (+...zł), korekty za przebieg oraz innych korekt takich jak: aktualność badań technicznych: [..] % (-...zł), niezarejestrowany: 1,5% (... zł), wersja produkowana dla[...] : [...] % (-....zł), biegły ustalił rynkową wartość pojazdu na kwotę [...] zł, czyli po zaokrągleniu na kwotę [...] zł. Stosując metodę zredukowanego kosztu naprawy, biegły określił wartość pojazdu uszkodzonego na kwotę [...] zł. Uwzględnił przy tym wszystkie uszkodzenia i braki pojazdu stwierdzone w wyniku rewizji celnej w dniu [...] r. oraz wskazane w załączonej do zgłoszenia celnego ocenie technicznej nr [...] z [...] r. Otrzymaną kwotę pomniejszył jeszcze o współczynnik ekspercki (...). Wyliczona w ten sposób wartość (po zaokrągleniu [...] zł) stanowi wartość brutto, albowiem w cenie poza wartością samego pojazdu, zawarte zostały również inne elementy, których wysokość bezpośrednio wpływa na ostateczną cenę (cło, podatek akcyzowy i podatek VAT). Otrzymaną w ten sposób kwotę pomniejszono dodatkowo: o 22 % (podatek VAT), o 65% (podatek akcyzowy) i o 10 % (stawka celna). W konsekwencji, wartość celną samochodu marki [...] nr[...] , rok produkcji [...] , objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [;...] z [...] r., ustalono metodą zastępczą na kwotę [...] zł. W kontekście poczynionych uwag, za prawidłowy należy uznać ostateczny sposób wyliczenia wartości celnej spornego pojazdu samochodowego. W trakcie postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał bowiem, mimo istniejących ku temu warunków, żadnych okoliczności, które – poza tymi, jakie uwzględnił rzeczoznawca – mogły mieć wpływ na wielkość dokonanej wyceny. W swojej opinii biegły D M choć nie przywołał wprost ekspertyzy (wskazanej przez skarżącego w zarzutach) A D z [...] r., to jednak bezspornie uwzględnił wszystkie cechy pojazdu (stan techniczny, uszkodzenia oraz braki pojazdu) w niej wskazane. Ponadto biegły w opinii tej zawarł również uszkodzenia nieuwzględnione w ocenie technicznej załączonej do zgłoszenia, a opisane w sprawozdaniu z przeprowadzonej rewizji (....). Należy również zgodzić się z twierdzeniem organu drugiej instancji, że nawet w nowej ekspertyzie biegłego A D , przedłożonej w postępowaniu odwoławczym, brak jest odmiennych ustaleń co do "stanu technicznego" – w stosunku do ustaleń występujących w ekspertyzach pozyskanych w postępowaniu przez organ celny pierwszej instancji. Uwadze Sądu nie uszła również okoliczność, że biegły A D w opinii z dnia [...] r. wyraźnie przywołał swoją uprzednią ekspertyzę techniczną z dnia [...] r. Jednakże opinia ta jest nieprawidłowa w zakresie ustalenia wartości celnej pojazdu z uwagi na przyjętą metodologię. Biegły ten ustalił bowiem wartość rynkową pojazdu, podczas gdy poprzez zakwestionowanie wartości transakcyjnej uwidocznionej na fakturze, należało w niniejszej sprawie ustalić wartość celną na podstawie wartości bazowej pojazdu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą Europejską. Ponownego podkreślenia wymaga, że sporny pojazd, choć został sprowadzony z USA, to wyprodukowany był we Wspólnocie, a zgodnie z treścią art. 31 ust. 2 pkt a WKC ustalona metodą "ostatniej szansy" wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Wskutek tego, wobec istnienia w sprawie dwóch ekspertyz, tj. ekspertyzy A D z dnia [...] r. oraz ekspertyzy D M , ta ostatnia została uznana za wiarygodną, spójną i pełną. Zaprzeczyć również należy twierdzeniom skarżącego jakoby ekspertyza biegłego A D z dnia [...] r. w ogóle nie została uznana za dowód w sprawie. Wskazania bowiem wymaga, że skoro ekspertyza ta została załączona przez skarżącego do odwołania od decyzji pierwszej instancji, to wraz z samym odwołaniem stanowiła ona element materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie. Co więcej, z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji niezbicie wynika, że była ona przedmiotem merytorycznej oceny. Trzeba przy tym podkreślić, że choć przyjmuje się, że ekspertyza złożona przez stronę w toku postępowania podatkowego jest opinią biegłego w rozumieniu art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, to należy zauważyć, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, należy zatem do obowiązków organu, to bowiem organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę. Organ celny nie może zatem bezkrytycznie przyjmować konkluzji zawartych w opiniach biegłych, ponieważ w takim przypadku biegli zamiast organu sprawowaliby faktycznie władztwo w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej. Sąd nie może zatem zgodzić się z zarzutami naruszenia przepisów art. 180 w zw. z art. 188 i 190 § 1 i art. 197 Ordynacji podatkowej. Przeciwnie, organy w pełni zachowały uregulowania wchodzące w rachubę w tym zakresie. Z art. 197 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że dowód z opinii biegłego należy dopuścić, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Skład orzekający podziela wyrażone w judykaturze stanowisko, że jeżeli co do okoliczności wymagających wiadomości specjalnych wydana już została jedna opinia biegłego, dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdyby się okazało, że biegły, który sporządził opinię, nie spełniał kryteriów podmiotowych do występowania w charakterze biegłego lub sporządzona przez niego opinia nie wyjaśniła okoliczności dla wyjaśnienia których została sporządzona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2007 r., I FSK 211/07). Skoro w niniejszej sprawie opinia biegłego D M miała walory opinii pełnej i spójnej, to należało podzielić pogląd organów celnych, że nie zachodziły przesłanki uzasadniające dopuszczenie dowodu z innej opinii biegłego. Ponieważ postępowanie sądowe nie dało dostatecznych podstaw do postawienia organom celnym zarzutu naruszenia prawa według art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło