II OZ 403/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-13

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona nie udokumentowała w sposób wystarczający swojego stanu majątkowego i dochodów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w zakresie całkowitym, wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewystarczające udokumentowanie stanu majątkowego i dochodów, pomimo wezwania sądu, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku w pełnym zakresie. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli istnieją przesłanki do zwolnienia z części kosztów, ale nie może przyznać go w całości, jeśli strona nie spełniła wymogów formalnych i merytorycznych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją z wpisu sądowego ponad kwotę 50 zł, ale odmówił przyznania pomocy w pozostałym zakresie, wskazując na niewystarczające udokumentowanie dochodów z gospodarstwa rolnego i wydatków. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na to postanowienie, podnosząc nowe okoliczności dotyczące zadłużenia i dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 10/09 przyznające W. K. w punkcie pierwszym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) i odmawiające Jej w punkcie drugim uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie nakazania doprowadzenia lokalu usługowego do stanu poprzedniego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 10/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał W. K. w punkcie pierwszym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) i odmówił Jej w punkcie drugim uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie z Jej skargi na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie nakazania doprowadzenia lokalu usługowego do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do § 1 pkt 2 przywołanego przepisu, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Wskazano dalej, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie sprecyzowała i nie udokumentowała w dostateczny sposób dochodów jakie osiąga jej rodzina z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Sąd stwierdził, że wskazana przez nią kwota 4200 zł rocznie, może budzić uzasadnione wątpliwości, co do tego, czy jest to jedyne źródło dochodu, tym bardziej, że nie wiadomo jak kwota ta została wyliczona. Jak podano wnioskodawczyni nie sprecyzowała również i nie udokumentowała wydatków związanych z utrzymaniem domu i innymi własnymi potrzebami rodziny, pomimo, że Sąd wskazał na taką konieczność zarówno w piśmie z dnia 4 lutego 2009 r. jak również w postanowieniu z dnia 18 lutego 2009 r. WSA uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając jednak na względzie podnoszone przez skarżącą w toku postępowania okoliczności, Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia jej z wpisu sądowego ale w części. Wskazano, że skarżąca nie korzysta z żadnej pomocy, zatem uzyskiwany dochód wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Obaj synowie są bezrobotni a co do zasady wnioskodawczyni - jak wynika z jej oświadczeń - nie posiada możliwości zdobycia dodatkowych środków na poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Stwierdzono, że taki zakres pomocy jest wystarczający do zapewnienia skarżącej prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wskazała, nie opłaciła kwoty podatku rolnego za rok 2009, posiada zadłużenie w opłacaniu wywozu nieczystości, KRUS-u (w kwocie 538 zł), nie ma środków na opłatę za zaświadczenie o zaleganiu z podatkiem rolnym za rok 2008 a kwotę ok. 4200 zł rocznie podała ,,z 5 lat do tyłu". Dodała, że dokumenty, które wysyła są do 2 spraw sądowych tj. przedmiotowej oraz o sygn. akt. II SA/Wr 116/09. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane ostanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie zaś z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 4 lutego 2009 r. wezwał W. K. do złożenia określonych dokumentów i oświadczeń, celem uzyskania informacji o rzeczywistym stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. To umożliwiłoby bowiem dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. - tj. czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważywszy zaś, że skarżąca nie ustosunkowała się do otrzymanego wezwania tj. nie przedłożyła wszystkich wskazanych przez Sąd dokumentów, tym samym uniemożliwiła Sądowi dokonanie powyższej analizy, wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło