I SA/Kr 1106/08

Sygn. akt I SA/Kr 1106/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Inga Gołowska, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r., sprawy ze skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, na uchwałę Rady Powiatu Nowotarskiego, z dnia 25 października 2007 r. Nr 128/XIV/2007, w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez podmioty nie będące jednostkami samorządu, terytorialnego, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz niepublicznym ośrodkom umożliwiającym realizację, obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi, niepełnosprawnościami, stwierdza nieważność § 4 pkt 3, 4, 8 i 9 zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały I SA/Kr 1106/08 UZASADNIENIE W dniu 25 października 2007 r. Rada Powiatu Nowotarskiego podjęła uchwałę nr 128/XIV/2007 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez podmioty nie będące jednostkami samorządu terytorialnego, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz niepublicznym ośrodkom umożliwiającym realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami. Przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 80 ust. 4, art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w zw. z art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego nr 906, poz. 6107. Powyższa uchwała przekazana do badania nadzorczego w dniu 14 listopada 2007 r. została zaskarżona przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w części dotyczącej ustaleń § 4 pkt 3, 8 i 9 oraz załącznika nr 3 do przedmiotowej uchwały. W uzasadnieniu skargi datowanej na dzień 7 lipca 2008 r. podniesiono, że niektóre zapisy zaskarżonej uchwały odnoszące się do sposobu rozliczania udzielonej dotacji oraz obowiązku jej zwrotu w przypadku niewykorzystania w roku budżetowym, zawierają unormowania nieprzewidziane ustawą o systemie oświaty. Kwestionowanymi zapisami stały się: - § 4 pkt 3 uchwały, gdzie ustalono, że nie złożenie miesięcznej informacji o liczbie uczniów określonej załącznikiem nr 2 skutkuje wstrzymaniem przekazania dotacji, podobnie jak nieterminowe jej przesłanie. Takie unormowanie w opinii RIO w Krakowie stoi w sprzeczności z zapisami art. 80 ust. 3c i 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty, które przewidują przekazywanie dotacji w 12 częściach do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki bez możliwości sankcji polegającej na wstrzymaniu przekazania; - § 4 pkt 8 uchwały, gdzie w zdaniu drugim bez upoważnienia ustawowego ustalono definicję działalności bieżącej dotowanej placówki kwalifikując do niej jedynie wydatki bieżące i remontowe, równocześnie sankcjonując jej wydatkowanie na inne cele obowiązkiem zwrotu; - § 4 pkt 9 uchwały, gdzie przewidziano obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanej w danym roku kalendarzowym; - § 4 pkt 4 uchwały wprowadzający obowiązek składania informacji o otrzymanej dotacji oraz sposobie jej wykorzystania według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do uchwały. W załączniku tym przewidziano obowiązek wykazywania przez podmiot dotowany takich danych jak: data wystawienia oraz opis rachunku, faktury lub innego dowodu wraz z pełną kwotą zobowiązania, przedmiot dokonanego zakupu lub płatności, termin dyspozycji o zapłacie zobowiązania oraz wskazanie kwoty angażującej środki z dotacji. W ocenie organu nadzoru zapisy te pozostają w sprzeczności z regulacjami ustawy o systemie oświaty, które nie przewidują innego kryterium rozliczania dotacji jak liczba uczniów uczęszczających do szkoły. Skutkuje to brakiem podstaw do żądania zwrotu niewykorzystanej dotacji w roku kalendarzowym, ponadto dodatkowy obowiązek rozliczania dotacji wyspecyfikowanymi wydatkami obok rozliczania liczbą uczniów stanowi odmienny od ustawowego sposób rozliczania dotacji. Skoro dotacje udzielone w oparciu o art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty mają charakter dotacji podmiotowej w rozumieniu art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, to brak podstaw do ich rozliczania według poniesionych wydatków, gdyż taka sytuacja występuje tylko przy dotacjach celowych. Ponadto posługiwanie się kategorią "wydatków bieżących" jako pojęcia właściwego dla sektora finansów publicznych w odniesieniu do jednostek spoza tego sektora jest niewłaściwe. Zdaniem RIO w Krakowie zakwestionowane uregulowania nie mieszczą się w upoważnieniu ustawowym wynikającym z art. 80 ust. 4 i 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, z których wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji przewidzianych w tej ustawie, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. W konsekwencji wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Nowotarskiego reprezentowana na mocy uchwały nr 260/XXIX/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r. przez Wiceprzewodniczącego Rady wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że dotacje oświatowe przyznawane przez powiat zgodnie z art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty mają faktycznie charakter podmiotowy w rozumieniu art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Jednakże z przywołanego przepisu wynika, że dotacje podmiotowe przeznaczone są na dofinansowanie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu i podobnie jak dotacje celowe podlegają szczególnym zasadom rozliczania. W myśl bowiem art. 145 ustawy o finansach publicznych, który przez odesłanie zawarte w art. 190 cytowanej ustawy ma odpowiednie zastosowanie do dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależenie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi. Przepisy te odnoszą się również do dotacji będących przedmiotem zaskarżonej uchwały. Skoro Rada Powiatu ma upoważnienie ustawowe wynikające z art. 80 ust. 4 i 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji przewidzianych w tej ustawie, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji, to zakwestionowane regulacje mieszczą się w zakresie tego upoważnienia. Rada musi mieć bowiem instrument służący kontroli wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem i temu ma służyć m. inn. składanie informacji dotyczących wykorzystania dotacji, a zawartych w załączniku nr 3 do uchwały. Ponadto podkreślono, że definicja pojęcia "wydatków bieżących" zawarta w kwestionowanym § 4 ust. 8 uchwały jest zgodna z definicją zawartą w przepisach prawa, tj. art. 165a ust. 2, 5 i 6 ustawy o finansach publicznych. Dotacja podmiotowa przeznaczona jest bowiem na działalność bieżącą, która obejmuje właśnie wydatki bieżące. Za bezzasadny uznano także zarzut dotyczący zapisu § 4 ust. 9 uchwały, gdyż obowiązek zwrotu do budżetu niewykorzystanej dotacji w danym roku kalendarzowym wynika z powołanych zasad rozliczania dotacji zawartych w przepisach ustawy o finansach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Powiatu Nowotarskiego nr 128/XIV/2007 z dnia 25 października 2007 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez podmioty nie będące jednostkami samorządu terytorialnego, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz niepublicznym ośrodkom umożliwiającym realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami w zakresie § 4 pkt 8, § 4 pkt 9 oraz § 4 pkt 4 w zw. z załącznikiem nr 3. Ustalenie przedmiotu zaskarżenia ma istotne znaczenie, gdyż jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot" (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104). W orzecznictwie zasadnie podkreślono, że jeżeli organ nadzoru zaskarżył w trybie ustawy samorządowej tylko część uchwały, to sąd nie jest zobowiązany obejmować kontrolą i stanowiącym jej następstwo orzeczeniem pozostałych postanowień uchwały (por.: wyrok NSA z dnia 11 maja 1993 r., SA/Wr 258/93, publ.: OSP z 1995 r., nr 3, poz. 52). W niniejszej sprawie skarga została złożona przez organ nadzoru w trybie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001 r., nr 147, poz. 1592 z późn. zm.). Ustawa ta - mająca charakter regulacji szczególnej w stosunku do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - wprowadzając obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku składania skarg na uchwały organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 87 ust. 1), nie przewiduje takiego obowiązku w przypadku skarg składanych w trybie art. 81 ust. 1 przez organ nadzoru na uchwały organu powiatu. Wniesienie skargi w tym trybie nie jest też ograniczone żadnym terminem (tak NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2005 r., II OSK 320/05, publ.: ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 7). Przechodząc do kwestii merytorycznych należy podnieść, że zgodnie z brzmieniem art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji. Z identyczną regulacją mamy do czynienia w art. 80 ust. 4 cytowanej ustawy w zakresie dotacji określonych w ust. 2-3a tego artykułu. W orzecznictwie przyjmuje się, że konstrukcja omawianej regulacji prowadzi do wniosku, że organ stanowiący może wprawdzie uregulować inne kwestie, niż podstawę obliczenia dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji (na co wskazuje zwrot w szczególności), ale przedmiotem regulacji może być wyłącznie tryb udzielania i rozliczania dotacji. Tryb i zakres danych, o których mowa w tym przepisie nie może być mylony z zasadami oraz przesłankami, które w obrębie całego systemu prawnego mają takie znaczenie jak warunki konieczne. Ustawodawca w omawianym przepisie upoważnił organ jednostki samorządu terytorialnego do określenia jedynie w sposób techniczny zakresu danych, które wniosek musi zawierać. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że za niedopuszczalne należy uznać nakładanie w uchwale dodatkowych obowiązków, od których spełnienia przez beneficjenta dotacji zależy jej otrzymanie. W szczególności nie można wprowadzać "np. obowiązku przedstawiania poza planowaną liczbą uczniów, także określonych dokumentów,(...) Sformułowanie "tryb udzielania" ma znaczenie bardziej techniczne. Jest natomiast zgodne z ustawą ustalenie w uchwale wzoru specjalnego formularza, służącego do podawania przez organy prowadzące informacji o planowanej liczbie uczniów w roku, na który udziela się dotacji"(zob. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006. do art. 90). Podsumowując, przez "tryb udzielania" dotacji należy rozumieć m.in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację (a zatem formę wniosku), a także organ, do którego wniosek powinien być skierowany, tryb jego załatwienia oraz terminy przekazywania dotacji. Odrębnego omówienia wymaga zawarte w omawianym przepisie pojęcie "rozliczenie dotacji" Nie może być wątpliwości, że pojęcie rozliczenie, użyte przez ustawodawcę, ma znaczenie jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno - technicznym. Zaś "tryb rozliczania" oznacza zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła. Innymi słowy, ciężar tego zagadnienia położony jest na obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba wychowanków danej jednostki. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że rada powiatu nie miała kompetencji do regulowania w zaskarżonym pkt 8 i 9 § 4 uchwały kwestii zwrotu dotacji na inne cele niż działalność bieżąca z zakresu prowadzenia szkoły oraz zwrotu dotacji niewykorzystanej w danym roku kalendarzowym. Po pierwsze z uwagi na brak w tej materii upoważnienia ustawowego, gdyż kwestie te nie mieszczą się w przedstawionym wyżej zakresie rozumienia pojęcia "trybu rozliczania dotacji" użytego w art. 80 ust. 4 i 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Po drugie zasady i przesłanki zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego zostały określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) i dlatego nie ma konieczności odrębnego ich regulowania i powielania w aktach prawa miejscowego. Zgodnie z art. 144 w zw. z art. 190 cytowanej ustawy zwrotowi podlegają tylko dotacje uzyskane od jednostek samorządu terytorialnego, które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Art. 190 odsyła bowiem jedynie do art. 145 i 146 ustawy o finansach publicznych, a już nie do art. 144, z którego wynika obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanych. Wprawdzie kwestię zwrotu dotacji niewykorzystanych pozyskanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego regulują przepisy art. 189a w zw. z art. 130 i 107 cytowanej ustawy, ale jedynie w odniesieniu do dotacji celowych, a nie podmiotowych, a z taką mamy do czynienia w przypadku dotacji określonej w przepisach ustawy o systemie oświaty. Przy czym z odpowiedzi na skargę wynika, że Rada Powiatu Nowotarskiego niezasadnie utożsamia pojęcie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z sytuacją niewykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy o finansach publicznych dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie (w przypadku niniejszej sprawy w uchwale rady powiatu) lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. O dotacji niewykorzystanej można natomiast mówić w przypadku, gdy udzielona została w wysokości prawidłowej, tzn. takiej, jaka wynika z odrębnych przepisów lub umowy i takiej która pokrywa zapotrzebowanie na realizację danego zadania, ale z różnych przyczyn nie została wydatkowana na realizację tego zadania. W przypadku więc dotacji oświatowej określonej w art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty niezbędna wysokość tej dotacji uzależniona jest od ilości uczniów (wychowanków) danej placówki oświatowej. Jeśli przyznano dotację biorąc pod uwagę większą ilość uczniów niż faktyczna, to wówczas możemy mieć do czynienia z dotacją pobraną w nadmiernej wysokości. Jednakże kwestie zwrotu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości lub pobranych nienależnie (udzielonych bez podstawy prawnej), jak i wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem załatwiane są w formie indywidualnego aktu administracyjnego, czyli formie decyzji (art. 190 ustawy o finansach publicznych) i nie mogą być regulowane przepisami prawa miejscowego. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że Rada Powiatu Nowotarskiego nie miała również uprawnień wprowadzenia w § 4 pkt 4 uchwały obowiązku składania informacji o otrzymanej dotacji oraz sposobie jej wykorzystania według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do uchwały. W załączniku tym przewidziano obowiązek wykazywania przez podmiot dotowany takich danych jak: data wystawienia oraz opis rachunku, faktury lub innego dowodu wraz z pełną kwotą zobowiązania, przedmiot dokonanego zakupu lub płatności, termin dyspozycji o zapłacie zobowiązania oraz wskazanie kwoty angażującej środki z dotacji. Wprawdzie w art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty mowa jest o prawie rady do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji, co jednak nie jest równoznaczne z przyznawaniem dotacji i kontrolą wykorzystania dotacji. Rozliczenie dotacji pozostaje bowiem w związku z liczbą uczniów, natomiast kontrola wykorzystania dotacji rozumiana być może jako prawo do badania celności jej wykorzystania, czego ustawodawca nie przewidział. Określenie w § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały sankcji w postaci wstrzymania wypłaty dotacji również przekracza zakres upoważnienia określonego w art. 80 ust. 4 oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, bowiem de facto przepis ten wprowadza dodatkowy, nie przewidziany w cyt. ustawie warunek, od którego uzależnione jest przyznanie dotacji. Warunkiem tym jest przekazywanie staroście do dnia 5 każdego miesiąca informacji o ilości uczniów pobierających naukę w danej szkole (placówce) według stanu na dzień 1 tego miesiąca. Obowiązek udzielenia takiej informacji przewidziany w ust. 1 § 4 zaskarżonej uchwały mieści się w granicach "ustalenia trybu rozliczania dotacji" i jest istotny z uwagi na konieczność pozyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego aktualnych wiadomości na temat faktycznej ilości uczniów uczęszczających do dotowanej placówki. Chodzi więc o obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba uczniów (wychowanków). Dotacje przysługują bowiem w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Nie może być jednak traktowany jako odrębna od rozwiązań ustawowych podstawa przydzielenia dotacji. Zgodnie z treścią art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 2-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Identyczne uregulowanie można znaleźć w odniesieniu do placówek publicznych określonych w art.80 (art. 80 ust. 3c ustawy). Wydaje się więc, że z tak kategorycznie brzmiących przepisów można wysnuć wniosek, iż rada powiatu nie ma możliwości wstrzymania wypłat należnych dotacji. Muszą być one realizowane w oparciu o dotychczasowe, znane organowi i udostępnione przez placówkę dane o ilości uczniów (wychowanków) lub dane o planowanej liczbie uczniów wynikające z wniosku o przydzielenie dotacji, składanym do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji (art. 90 ust. 2a, 2b, 2d, 3, 3a cyt. ustawy). Jeśli się okaże, że dotacja została przyznana w nadmiernej wysokości, gdyż faktyczna ilość uczniów będzie mniejsza niż przyjęta przez organ, to wówczas -jak to podkreślono wyżej - podmiot dotowany będzie zobowiązany do jej zwrotu na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.). Przy braku dobrowolnego zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji kwestia ta zostanie rozwiązana w formie decyzyjnej (art. 190 ustawy o finansach publicznych, z którego wynika, że w takiej sytuacji decyzję w sprawie zwrotu dotacji wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa). W sytuacji niedopłaty natomiast podmiot dotowany będzie miał roszczenie o wypłatę dotacji w należnej wysokości. Jak to wyżej wykazano zaskarżone regulacje zawarte w uchwale Rady Powiatu Nowotarskiego z dnia 25 października 2007 r. nr 128/XIV/2007 przekroczyły zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 80 ust. 4 oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, co pozostaje również w sprzeczności z art. 94 Konstytucji, który jednoznacznie określa, iż stanowienie prawa miejscowego następuje nie tylko na podstawie, lecz także w granicach upoważnień ustawowych; sformułowanie powyższe wyklucza zatem dopuszczalność wyjścia aktem prawa miejscowego poza granice upoważnienia ustawowego. Mając powyższe na względzie należało na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) - stwierdzić nieważność § 4 pkt 3, 8 i 9 oraz § 4 pkt 4 zaskarżonej uchwały wraz z załącznikiem nr 3 do przedmiotowej uchwały. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem dla dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części nie ma znaczenia upływ czasu zgodnie z regulacją art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001 r., nr 147, poz. 1592 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 86 cytowanej ustawy, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat sądowych. W tym miejscu należy również podkreślić, że organ nadzoru nie wyjaśnił przyczyn, dla których nie zrealizował w ustawowym 30 dniowym terminie swoich kompetencji nadzorczych wynikających z art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. W tym stanie rzeczy konieczne jest zasygnalizowanie, że kompetencja nadzorcza oznacza zarówno upoważnienie, jak i obowiązek organu nadzoru stania na straży legalności aktów podejmowanych przez organy jednostek samorządu powiatowego. Z zasady kompetencyjności wynika obowiązek realizowania kompetencji przez organy administracji publicznej. Niekwestionowana możliwość zaskarżenia przez organ nadzoru uchwały organu powiatu do sądu powinna być zatem stosowana wyjątkowo i zawsze uzasadniana ważnymi względami. Nierealizowanie kompetencji nadzorczych bez uzasadnionych podstaw i przekazywanie sprawy do rozstrzygnięcia sądowi administracyjnemu godzi w standardy państwa prawnego. Trzeba bowiem zauważyć, że rozstrzyganie o legalności uchwały organu powiatu z pominięciem rozstrzygnięcia nadzorczego powoduje, że spośród trzech gwarantowanych prawnie orzeczeń w sprawie (rozstrzygnięcie nadzorcze wraz z orzeczeniami sądów administracyjnych obydwu instancji) wydane mogą być wyłącznie orzeczenia sądowe, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z kształtu prawnego ewentualnej skargi kasacyjnej, których to ograniczeń nie przewiduje konstrukcja skargi do sądu administracyjnego pierwszej instancji. Okoliczności powyższe uzasadniają tezę, że zaniechanie realizowania kompetencji nadzorczej powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy i zawsze uzasadniony ważnymi względami. W niniejszej sprawie organ nadzorczy nie tylko bez uzasadnionej przyczyny nie wydał w terminie rozstrzygnięcia nadzorczego, ale dostrzegając sprzeczność z prawem niektórych zapisów uchwały Rady Powiatu Nowotarskiego wystąpił ze skargą do tut. Sądu dopiero po upływie 8 miesięcy po przedstawieniu mu uchwały do badania nadzorczego.