I SA/Kr 1254/08

WyrokWSA w Krakowie2009-02-19

Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Inga Gołowska, WSA Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, która została wydana z naruszeniem przepisów KPA, narusza prawo materialne i procesowe?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, która została wydana z naruszeniem art. 132 § 1 KPA (poprzez nieprawidłowe zastosowanie instytucji uchylenia własnej decyzji) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA (poprzez utrzymanie w mocy decyzji ostatecznej), sam wydaje decyzję dotkniętą wadą nieważności. W konsekwencji, sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ I instancji wydał decyzję odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej, nakładając jednocześnie sankcje. Po korekcie wniosku i uchyleniu części decyzji przez organ I instancji, organ ten odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, powołując się na niespełnienie kryteriów rozporządzenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lipca 2008 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] maja 2008 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Zasądzono od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1254/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr.), Asesor: WSA Inga Gołowska, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r., sprawy ze skargi W. G., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 28 lipca 2008 r. Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, II. zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych 00/100). W dniu [...] maja 2007 r. W. G. złożył w Biurze ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych (OB) na rok 2007. W wyniku jego rozpatrzenia Kierownik tego Biura wydał w dniu [...] kwietnia 2008 r. decyzję: 1) odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO), z jednoczesnym nałożeniem sankcji w kwocie 533,73 zł. oraz 2) odmawiającą przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach rolnych (UPO) wraz z nałożeniem sankcji w kwocie 776,61 zł, co uzasadnił tym, iż przedmiotowy wniosek dotyczy działek rolnych, które nie figurują w ewidencji gruntów. Od powyższej decyzji W. G. złożył odwołanie, zarzucając w nim naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, 9, 77 oraz 107 § 3 KPA, oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności OB (w oryginale omyłkowo występuje skrót "ONW"). Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. W. G. złożył skorygowany wniosek o przyznanie tych płatności, co uzasadnił tym, że składając pierwotny wniosek posłużył się numerami działek rolnych, które dotychczas figurowały w ewidencji gruntów. Okazało się jednak, iż uległy one zmianie. Dlatego dokonał korekty pierwotnego wniosku o przyznanie płatności OB. Korekta ta została uznana za prawidłową albowiem decyzją z dnia [...] Kierownik Biura ARiMR na podstawie art. 132§1 kpa uchylił własną decyzję w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. z dnia 9 kwietnia 2008 r. w całości, oraz przyznał W. G. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości 533,73 zł. Jednocześnie organ ten odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, co uzasadnił tym, że nie zostały spełnione wszystkie kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.). W myśl § 4 tego rozporządzenia uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na użytkach zielonych przysługuje, jeżeli między innymi "na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych, lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych" (pkt 2). W przypadku W. G. wniosek taki został pozostawiony bez rozpoznania, wobec nie uzupełnienia jego braków formalnych w terminie. Od powyższej decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności obszarowej uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych W. G. złożył odwołanie pismem z dnia [...].06.2008 r., w którym zarzucił naruszenie 1) przepisów prawa materialnego tj. § 5 w/w Rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, 2) przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 64 § 2 KPA, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że pozostawiony bez rozpatrzenia wniosek wywołał jakiekolwiek skutki prawne. Na jego podstawie nie było bowiem prowadzone żadne postępowanie administracyjne. Stosownie do treści § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia w przypadku, gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W konsekwencji W. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 28 lipca 2008 r. decyzję, którą w całości utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR z dnia [...].05.2008 r. o uchylenie decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. Na decyzję tę W. G. złożył skargę, w której powtórzył zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego zauważyć należy, iż organ I instancji prowadził łącznie postępowanie administracyjne w czterech sprawach i w związku z tym w dniu [...].04.2008 r. wydał w istocie cztery decyzje administracyjne. Od każdej z nich W. G. odwołał się, a organ I instancji w dniu [...].05.2008 r. wydał tyle samo decyzji, z tym że w trzech z nich uwzględnił odwołania w całości, tyle że niezgodnie z literalnym brzmieniem art. 132§1 kpa. Przepis ten stanowi, iż "Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję". Oznacza to, że organ I instancji powinien uchylić dwie decyzje nakładające sankcje i umorzyć postępowanie w tych sprawach oraz zmienić decyzję odmawiającą przyznania jednolitej płatności obszarowej. Gdy chodzi o odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, to organ I instancji wbrew temu co zadeklarował, nie uwzględnił tego odwołania w całości. Odmówił bowiem przyznania tej płatności, czym rażąco naruszył art. 132§1 kpa. Nadto zauważyć należy, iż w odwołaniu z dnia [...].06.2008 r. W. G. zaskarżył "decyzję z dnia [....].05.2008 r." tylko "w części dotyczącej odmowy przyznania płatności uzupełniającej". W związku z tym decyzja ta w części dotyczącej sankcji oraz przyznania jednolitej płatności obszarowej stała się ostateczną. Natomiast organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie z dnia [...].06.2008 r. od decyzji z dnia [...]. "o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007", a więc od trzech ostatecznych decyzji, czym naruszył rażąco art. 138 §1 pkt 1 kpa. W myśl tego przepisu utrzymać w mocy można tylko decyzję nieostateczną. Jeżeli chodzi o odwołanie od nieostatecznej decyzji o odmowie przyznania płatności, to ze względu na sformułowanie sentencji części dyspozytywnej decyzji organu odwoławczego można mieć wątpliwości co do tego, czy organ ten rozpatrzył to odwołanie. Decyzja ta stanowi jednak całość. Z jej uzasadnienia wynika, iż organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Należy więc przyjąć, iż organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od całej decyzji z dnia [...]r. i w związku z tym utrzymując w mocy rażąco naruszającą prawo decyzję organu I instancji wydał decyzję dotkniętą tą sama wadą. Z tego względu Sąd na zasadzie art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156§1 pkt 2 stwierdził zarówno nieważność decyzji organu odwoławczego z dnia 28.07.2008 r. w całości wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji z dnia 30.05.2008 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło