II OSK 763/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-18
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Zofia Flasińska, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która utrzymuje w mocy sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego i osadnika na nieczystości ciekłe, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli inwestor istotnie odstąpił od projektu budowlanego?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, ponieważ decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku, była zgodna z prawem. Istotne odstępstwa od projektu budowlanego, dokonane przez inwestora, stanowiły samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku inwestora Z. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnoszącą sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego i osadnika na nieczystości ciekłe. Inwestor zarzucał błąd merytoryczny decyzji oraz brak obowiązkowej kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2138/08 w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2138/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - w pkt 1 sentencji wyroku oddalił skargę, a w pkt 2 przyznał na rzecz adwokata J. G. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Otwocku, wnoszącą sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego osadnika na nieczystości ciekłe, usytuowanych na terenie działki nr ew. [...], położonej we wsi Z., gm. W.. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], organ II instancji sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Nr [...] w ten sposób, że w wierszu 13-14 i 37-38 na stronie 1 zamiast "nr ew. [...] położonej we wsi Z., Gm. W." winno być "nr ew. [...], Obr. [...] przy ul. P. w K.".
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] wystąpił inwestor – Z. O. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera błąd merytoryczny poprzez błędne oznaczenie działki na której zrealizowano przedmiotową inwestycję. Ponadto wskazał, że w decyzji organ II instancji powtórzył treść sprzeciwu nie wypowiadając się o podstawach tego sprzeciwu. W jego ocenie organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził również obowiązkowej kontroli zgodnie z art. 59c i 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. Dopiero po dokonaniu takich ustaleń organ administracyjny mógł wydać decyzję.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzorczy podzielił stanowisko Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w Otwocku, że zmiany dokonane w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji stanowią istotne odstępstwa od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...]. Ustosunkowując się do zarzutów wniosku, dotyczącego "merytorycznego błędu", organ wskazał, że jednoznacznie z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego odnosi się do inwestycji, zlokalizowanej na działce nr ew. [...] obr. [...], położonej w K. przy ul. [...], co znalazło swoje odzwierciedlenie w postanowieniu organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2008 r., w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego faktu nie przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w okolicznościach przedmiotowej sprawy art. 59a Prawa budowlanego nie stosuje się. Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się przesłanek rażącego naruszenia prawa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlany, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2008r., znak: [...].
Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarzut podnoszony przez skarżącego, że kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja posiada błędy merytoryczne, a co za tym idzie narusza rażąco prawo, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stanął na stanowisku, że wobec wydania przez organ postanowienia o sprostowaniu błędu pisarskiego powyższy zarzut nie może wywrzeć skutku prawnego. Sąd wskazał, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Nr [...] stało się ostateczne od dnia [...] lipca 2008 r. Okoliczność ta wywarła określone skutki prawne, bowiem ocena decyzji Nr [...] winna nastąpić łączenie z postanowieniem je prostującym. W rezultacie ewentualne rozważanie wadliwości dokonanej przez organ kwalifikacji ww. zapis w decyzji Nr [...] jako oczywistej omyłki powinno być, w ocenie Sądu, poprzedzone próbą wzruszenia ostatecznego postanowienia Nr [...], co w sprawie nie miało miejsca.
Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę na okoliczność, na którą wskazywał również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dotyczącą tego, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie miały zastosowania przepisy dotyczące obowiązkowej kontroli - art. 59a-59g Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa inwestycja prowadzona była na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1994 r., Nr [...], Burmistrza Miasta i Gminy w K., przeniesionej decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] Starosty Otwockiego na Z. O. W konsekwencji decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (ustawa ta weszła w życie dnia 11 lipca 2003 r.). Z tego względu, zdaniem Sądu pierwszej instancji, została spełniona dyspozycja art. 7 ust. 3 tej ustawy. Skoro inwestycja została zrealizowana z odstępstwami, które dotyczyły zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (zmiana schodów wejściowych do budynku, zmniejszenie tarasu przez wejściem, nie wybudowanie garażu, podwyższenie strychu o 24 cm), to organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że ww. odstępstwa są istotnymi, o których mowa w art. 35a ust. 6 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto wobec braku wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, organy prawidłowo wskazały, że ww. istotne odstępstwa zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie winno zatem być przeprowadzone postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tym też postępowaniu organ nakłada na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4). Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw aby kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], naruszała art. 54 Prawa budowlanego, a tym bardziej w sposób rażący.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. O. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przez WSA w Warszawie:
1. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Uchybienie tym przepisom polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia przepisów prawa :
- art. 50 ust. 1 pkt. 4 prawa budowlanego poprzez nie zastosowanie tego artykułu, przed podjęciem decyzji [...], a więc nie wstrzymanie robót budowlanych, jest jednoznaczne z akceptacją wprowadzonych odstępstw od projektu budowlanego i uznaniu ich za nieistotne. Oznacza to, że wszystkie następne decyzje nadzoru budowlanego dotyczą sprawy poprzednio już rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną [...] Starosty Otwockiego;
- art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegające na wydaniu decyzji przez nadzór budowlany, bez przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, co spowodowało błędną ocenę stanu faktycznego a w efekcie sprzeciw w sprawie pozwolenia na
użytkowanie;
- art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane polegające na nie przeprowadzeniu kontroli i na braku protokołu z tej kontroli, na podstawie którego wolno było wydać decyzję. Oznacza to, że decyzje nadzoru budowlanego wydane zostały bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 93 ust. 6 ustawy Prawo budowlane polegające na tym, iż wykonanie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego spowodowałoby czyn zagrożony karą. Budowa "bezodpływowego osadnika nie nieczystości ciekłe" byłaby niezgodna z pozwoleniem na budowę mówiącym o "szczelnym szambie";
- naruszenie § 35, 36, 37 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - poprzez określenie "szamba szczelnego" - "bezodpływowym osadnikiem na nieczystości ciekłe", a więc częścią przydomowej oczyszczalni ścieków. Oznacza to, że decyzja nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 roku, [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 roku oraz [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 roku zawierające to określenie, są niewykonalne, naruszają bowiem wcześniejszą ostateczną decyzje [...] Starosty Otwockiego. Nie stwierdzenie przez WSA naruszenia powyższych przepisów oraz orzecznictwa NSA miało istotny wpływ na wynik sprawy.
2. Naruszenie przez WSA w Warszawie Art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było wyjście poza granice skargi i Sąd w tej sprawie powinien to uczynić. Dogłębna analiza całego prawnego aspektu tej sprawy, opisana w uzasadnieniu skargi, mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem wynikający z art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było uznanie decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nr [...] oraz nr [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nieważne i niezgodne z prawem.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości.
Z uwagi na śmierć Z. O., w niniejszej sprawie udział zgłosił, jako spadkobierca zmarłego, syn T. O., zgodnie z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku wydanym przez Sąd Rejonowy w Otwocku, sygn. akt [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, tym samym uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1-3 ustawy p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przechodząc do ustosunkowania się do wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi sześć wad wyliczonych wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a.
Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga zatem bezspornego ustalenia, że uchylana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie oparte zostało o przesłankę z pkt 2 tej normy tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie wyrażono wielokrotnie pogląd że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., V S.A. 2998/99, Lex nr 51249). Podkreślić też należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja z obrotu prawnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., V S.A. 1970/98, Lex nr 50195).
Z kolei okoliczność, iż przedmiotowa sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym, jakim jest przesądzenie, czy w odniesieniu do określonej decyzji zaistniały, czy też nie, przesłanki o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a., wymusza na organach orzekających, a także i na sądzie ocenę określonej decyzji pod kątem ustalenia, czy te właśnie przesłanki zostały spełnione. Nie jest natomiast dopuszczalne, a z treści skargi kasacyjnej można domniemywać, że tego faktycznie oczekuje strona skarżąca, prowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, tak jakby miało nastąpić wydanie decyzji w tzw. trybie zwykłym.
W pierwszej kolejności za niezasadne uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. Regulacja art. 134 § 1 p.p.s.a. o braku związania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi (oraz powołaną podstawą prawną) oznacza m.in. dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. Ta ocena musi być jednak dokonywana w granicach danej sprawy, określonych w kwestionowanym w skardze rozstrzygnięciu. Skoro w tej sprawie skarżący w skardze żądał wzruszenia (stwierdzenia nieważności) prawomocnej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], sąd pierwszej administracyjny mógł albo wzruszyć tę decyzję albo też oddalić skargę. Oddalenie skargi w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło z naruszeniem tego przepisu, bowiem jak wykazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Oceniając ponadto zaskarżone orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w kontekście wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że wbrew tym zarzutom Sąd przeprowadził w sposób prawidłowy kontrolę postępowania administracyjnego. W świetle powyższego, zarzuty formułowane w skardze kasacyjnej ocenić należy jako polemikę z uzasadnieniem wyroku Sądu Wojewódzkiego, co uwzględniając kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego, które nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego, nie pozwala uznać tak sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania za usprawiedliwione.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskazać należy, iż jest on przede wszystkim nieprawidłowo sformułowany, a co za tym idzie również pozbawiony uzasadnionych podstaw. Zgodnie bowiem z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, w myśl natomiast art. 145 p.p.s.a. w powoływanym wyżej zakresie, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie mógł zatem jednocześnie naruszyć przepisu nakazującego w określonych warunkach oddalić skargę w powiązaniu z przepisem nakazującym uchylenie zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt II FSK 493/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, a mimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano, by w rozpoznawanej sprawie miało miejsce tego rodzaju uchybienie i Naczelny Sąd Administracyjny również nie dopatrzył się w zaskarżonym wyroku takiej wadliwości. Podkreślić należy, że uzasadnienie skargi kasacyjnej w zakresie omawianego zarzutu w istocie sprowadza się jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną prawną dokonaną przez organ odwoławczy, którą Sąd pierwszej instancji zaaprobował.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej uznać należy, iż one również nie zostały oparte na uzasadnionych podstawach.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane bowiem jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, z uwagi na fakt, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w niniejszej sprawie przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (ustawa ta weszła w życie dnia 11 lipca 2003 r.). Z tego względu została spełniona dyspozycja art. 7 ust. 3 tej ustawy zgodnie, z którym do obiektów budowlanych, w stosunku, do których "przed dniem wejścia w życie tej ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie". Do inwestycji, na które udzielono pozwolenia na budowę przed wejściem w życie zmian do Prawa budowlanego z marca 2003 r., nie mają zastosowania przepisy o obowiązkowej kontroli. Oznacza to, iż bez względu na to, kiedy zostanie zakończona budowa i będzie prowadzone postępowanie w sprawie użytkowania wybudowanego obiektu, przepisy o obowiązkowej kontroli w tych przypadkach nie będą miały zastosowania.
Za nieuzasadniony uznać również należy zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót. Przepis ten ma zastosowanie dopiero po stwierdzeniu, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co w niniejszej sprawie nastąpiło decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Otwocku z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] dotyczącą wniesienia sprzeciwu wobec zamierzonego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego i zbiornika na nieczystości. Tym samym wcześniejsze zastosowanie ww. przepisu nie było możliwe, bowiem dopiero stwierdzenie, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego powoduje konieczność wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50 - 53 ustawy - Prawo budowlane.
Wskazując w dalszej kolejności na zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, a dotyczące m.in. nieprzeprowadzenia kontroli w oparciu o art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, której przeprowadzenie sam skarżący dwukrotnie organowi uniemożliwił oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stwierdzić należy, iż przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku był akt wydany w ramach postępowania nadzorczego. Obowiązkiem Sądu było zatem dokonanie oceny prawidłowości działania i orzekania organu administracji publicznej, wydającego decyzję w postępowaniu nadzwyczajnym i tylko w aspekcie oceny, czy kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę. Jak wykazało postępowanie zarówno przed organami administracji, jak i przed Sądem pierwszej instancji, przedmiotowa decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie i odpowiada prawu. Wskazać należy, iż organ ten zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji zgłaszającą sprzeciw w zakresie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego osadnika na nieczystości ciekłe z uwagi na to, iż inwestor w trakcie realizacji ww. inwestycji samowolnie, w sposób istotny, odstąpił od warunków pozwolenia na budowę wydanego decyzją Nr [...] znak: [...] z dnia [...] maja 1994 r.
Na marginesie należy podnieść, iż niezależnie od tego, czy zaskarżona decyzja o sprzeciwie zostałaby wydana, organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę może nałożyć na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i pkt 7 prawa budowlanego.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło