III SA/Gl 1420/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska, Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy skierowaną do skarżącego – M. K. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego w kwocie [...] zł zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], ustalającą nadpłatę tegoż podatku w kwocie [...] zł oraz dokonują zwrotu powstałej nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł, wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia [...] r. do dnia jej zwrotu na konto podane przez podatnika. Zaskarżona decyzja została oparta o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 4 oraz art. 9 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), powoływanej dalej w skrócie jako "ustawa". Stan sprawy zgodnie z przekazanymi Sądowi akt sprawy przedstawiał się następująco. W dniu [...] r. M. K. złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, dotyczącą sprowadzenia do Polski samochodu [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...]. Zgodnie z tą deklaracją podatek akcyzowy został wyliczony na kwotę [...] zł, z zastosowaniem stawki 65% i opłacony. W dniu [...] r. skarżący złożył korektę deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC – U zgodnie, z którą zadeklarował stawkę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaconej akcyzy oraz odsetek od jej pobrania. W piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na pytanie Naczelnika Urzędu Celnego w R. dotyczące przyczyn korekty M. K. wyjaśnił, że złożył korygującą deklarację uproszczoną nabycia wewnatrzwspólnotowego, albowiem stawka pobranej od niego akcyzy "była niezgodna z przepisami Unijnymi, co potwierdził Trybunał Europejski". Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w R. odmówił zwrotu pobranej akcyzy w wysokości żądanej przez Pana M. K., to jest w kwocie [...] zł, jednocześnie ustalił nadpłatę tegoż podatku w kwocie [...] zł oraz dokonał zwrotu powstałej nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł, wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia [...] r. do dnia jej zwrotu na konto podane przez podatnika. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wyjaśnił w uzasadnieniu w/w decyzji, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Zgodnie zaś z art. 80 ust. 2 pkt 2 tej ustawy podatnikiem jest osoba dokonująca nabycia wewnątrzwspólnotowego. Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego; 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym). W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić (art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym). Organ wskazał ponadto, że ustalił wartość zakupionego przez skarżącego samochodu [...] na kwotę [...] zł, stawkę podatku akcyzowego na 3.1% i na tej podstawie kwotę należnego podatku akcyzowego na [...] zł. Naczelnik Urzędu Celnego w R. cenę samochodu wyliczył na podstawie danych "Systemu wartości pojazdów EurotaxGlass´s", będącego źródłem informacji i wartościach używanych samochodów, wykorzystywanym przy wycenie pojazdów przez rzeczoznawców techniki samochodowej. Organ wyjaśnił, że notowania podane w w/w programie dotyczą modelowego auta sprzedawanego przez handel samochodowy, a więc obejmują podatek VAT i podatek akcyzowy zawarty w cenie tych samochodów. W celu ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, a następnie wartości podatku akcyzowego, zawartego w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, uzyskane notowanie należy pomniejszyć o podatek VAT i akcyzę zawarte w notowaniu. Organ wskazał, że kwotę [...] zł, stosownie do wzoru zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy należało porównać do podatku akcyzowego w kwocie [...] zł, zapłaconego w dniu [...] r. przez skarżącego, w celu sprawdzenia, czy wystąpiła nadpłata w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym nadpłatę stanowi kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Skarżący odwołał się od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. w dniu [...] r. W odwołaniu stwierdził, że zakupiony przez niego samochód miał porysowane powłoki lakiernicze, powycieraną kierownicę, tylną klapę skorodowaną i do wymiany, wymontowane radio, uszkodzone mechanizmy podnoszenia szyb, mocno zużyte fotele, powycieraną podsufitkę. Z tych przyczyn kupił go za zadeklarowaną w złożonym oświadczeniu w [...] r. kwotę niższą niż teoretyczne wyliczenia Urzędu Celnego w R. Na poparcie swoich wywodów skarżący nie przedstawił żadnych dowodów. Pan M. K. wniósł także o wypłacenie mu odsetek uzasadniając, iż pobranie przez Urząd Celny w G. zawyżonego podatku akcyzowego było niezgodne z obwiązującym prawem. Wskazał, że auto z tego samego rocznika nigdy nie będzie miało takiej samej ceny i że jest ona uzależniona od "stanu technicznego i stanu wizualnego". Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego R. z dnia [...] r. nr [...], w pełni podtrzymując jego argumentację. Dyrektor Izby Celnej w [...] zaakcentował, że skarżący przy wszczęciu postępowania podatkowego w [...] r. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że zakupiony przez niego samochód jest w dobrym stanie technicznym i nie wskazywał na żadne jego usterki. W dniu [...] r. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. W piśmie tym skarżący powtarza tezy odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 r. strony nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., powoływana dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). W tej sprawie, w ocenie Sądu, do naruszenia prawa nie doszło, zatem skarga nie mogła być uwzględniona. W przedmiotowej sprawie sporną kwestię należy rozważyć na płaszczyźnie adekwatnych do stanu faktycznego przepisów prawnych, a zatem ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), wskazywanej – jak wyżej zaznaczono - jako "ustawa". Uściśla ona zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., na podstawie powołanej wyżej ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Niewątpliwym jest, że znajduje ona zastosowanie do przedmiotowego stanu faktycznego, bowiem zgodnie z treścią art. 2 ustawy zwrot nadpłaty przysługuje podatnikowi podatku akcyzowego, który nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy albo dokonał importu samochodu osobowego po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok produkcji, jako pierwszy rok kalendarzowy. Sporne między stronami w niniejszej sprawie jest ustalenie wartości przedmiotowego samochodu i przełożenie tej wartości na wysokość zwrotu podatku akcyzowego, a tym samym ustalenie wysokości nadpłaty. W związku tym należy wskazać, że kwestia ta została zdeterminowana przez ustawodawcę. Zgodnie z ustawą (art. 3 ust. 1) kwotę zwrotu nadpłaty ustala się według następującego wzoru: Z = a - n gdzie: Z - opisuje kwotę zwrotu nadpłaty, a - oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, n - oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany: - dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2.000 cm3 zgodnie ze wzorem: n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,136) x 0,136 - dla pozostałych samochodów osobowych zgodnie ze wzorem: n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,031) x 0,031. Ustawodawca przesądził, że średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, a jeżeli miesiąc powstania obowiązku podatkowego nie jest możliwy do ustalenia - w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, średniej ceny (podkr. Sądu) zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo albo importowany samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu jego wewnątrzwspólnotowego nabycia albo importu (art. 3 ust. 2 ustawy). Z powyższych unormowań wynika, że stawka zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego zindywidualizowana jest w odniesieniu do konkretnego samochodu przez dwa elementy wyliczenia: kwotę podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego oraz średnią wartość rynkową samochodu. Należy zwrócić uwagę, że drugi element nie zawsze będzie tożsamy z kwotą faktycznie uiszczoną, jako cena za samochód. Ustalenie średniej wartości rynkowej danego samochodu polega bowiem nie tylko na uwzględnieniu indywidualnych cech samochodu (tj. wyposażenia i przybliżonego stanu technicznego), ale również na odwołaniu się do elementów obiektywnych, jakim jest średnia wartość innych podobnych samochodów na rynku. W założeniu zatem wartość samochodu ma być uśredniona, co gwarantuje odniesienie kwoty nadpłaty akcyzy do jednakowych dla wszystkich podatników kryteriów. Takie podejście pozwala jednocześnie na uwzględnienie, że samochody są w różnych stanach technicznych, co ma wpływ na ich cenę, a zatem przyjęcie średniej wartości samochodu pozwala na zmniejszenie dysproporcji między rzeczywistą wartością samochodu a wartością stanowiącą podstawę do naliczenia akcyzy. Organy w toku postępowania brały pod uwagę stan techniczny pojazdu. Bazowały w tym zakresie na dokumentach: zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu Nr [...] oraz oświadczeniu podatnika z dnia [...] r. W oświadczeniu tym, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, wynikającej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) skarżący oświadczył, że przedmiotowy samochód jest w stanie nieuszkodzonym. Ze wspomnianego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wynika, że samochód spełnia wymogi techniczne. Należy ponadto zaznaczyć, że zazwyczaj stan samochodu używanego, w przedmiotowym przypadku z [...] r., będzie pochodną jego użytkowania, co oznacza istnienie śladów używania, mając wpływ na "stan wizualny", o którym skarżący wspomina w odwołaniu, wskazując m.in. na porysowania lakieru, powycieraną kierownicę czy brudne, powycierane siedzenia. Jest to kolejna przyczyna dla której ustawodawca uznał, że jedynym z mierników wyliczenia cła jest, co do zasady, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy średnia wartość rynkowa samochodu. Reasumując należy stwierdzić, że wyliczenia organu zostały oparte o przepisy prawa i przedstawione w sposób czytelny. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.