II OSK 1085/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-16
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Andrzej Gliniecki, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podejrzenie popełnienia przestępstw skarbowych, przeciwko wiarygodności dokumentów i przeciwko porządkowi publicznego, popełnionych w zorganizowanej grupie przestępczej, stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską?Ratio decidendi
Podejrzenie popełnienia przestępstw skarbowych, przeciwko wiarygodności dokumentów i przeciwko porządkowi publicznemu, popełnionych w zorganizowanej grupie przestępczej, może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nawet jeśli nie należą one do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wymienionych wprost w ustawie. Kluczowa jest ocena charakteru czynów, sposobu ich popełnienia oraz kontekstu działania w zorganizowanej grupie przestępczej, co może uzasadniać cofnięcie pozwolenia na broń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską W. G. z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw skarbowych, przeciwko wiarygodności dokumentów i przeciwko porządkowi publicznemu, popełnionych w zorganizowanej grupie przestępczej. Organy administracji uznały, że te okoliczności uzasadniają obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. G., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną W. G. i zasądzono od niego na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2133/08 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od W. G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2133/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], Komendant Główny Policji - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego W.G. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lutego 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Podstawą wszczęcia postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach była informacja, iż przeciwko W. G. toczy się postępowanie karne, w ramach którego jest on podejrzany o popełnienie czynu z art. 258 § 1 k.k., jak również czynu z art. 271 § 3 k.k. oraz art. 65 § 1 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., a więc o popełnienie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko porządkowi publicznemu, a także przestępstw skarbowych, popełnionych we wskazanych okresach w zorganizowanej grupie przestępczej.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach powyższą decyzją cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających wymienioną w nim obawę, w tym ścisłego katalogu przestępstw popełnionych lub zarzucanych. Istotą przestępstw zarzuconych skarżącemu jest poświadczenie nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści, pranie brudnych pieniędzy i dodatkowo działanie w zorganizowanej grupie przestępczej, a czyny te mogą być popełnione tylko umyślnie, są wymierzone przeciwko mieniu, będącemu własnością Skarbu Państwa. Zdaniem organu skarżący swoim postępowaniem naruszając porządek prawny, utracił wiarygodność co do przestrzegania przepisów prawa dotyczących pozwolenia na broń, a zatem nie posiada nieskazitelnej opinii, jakiej organy Policji wymagają od osób posiadających tak szczególny przywilej, jakim jest pozwolenie na broń. Organ wskazał wprawdzie, że skarżący posiada pozytywną opinię z Polskiego Związku Łowieckiego, koła łowieckiego oraz w miejscu zamieszkania, jednakże uznał, iż oskarżenie o popełnienie wskazanych przestępstw podważa te opinie.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się od w/w decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, iż przestępstwa, o popełnienie których skarżący jest podejrzewany w ramach prowadzonego postępowania karnego, nie są skierowane przeciwko życiu, zdrowiu, ani też mieniu, a więc nie wystąpiła przesłanka wskazana w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Ponadto skarżący wskazał na pozytywne opinie, którymi cieszy się w środowisku łowieckim oraz w miejscu zamieszkania. Stwierdził też, iż organ Policji nie wykazał w toku postępowania, aby istniała uzasadniona obawa, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Skarżący podzielił stanowisko organu, iż reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji uzasadnia prowadzenie przez Policję bardzo rygorystycznej polityki w zakresie wydawania i ewentualnego cofania pozwoleń na broń palną, prowadzonej z uwzględnieniem przede wszystkim interesu społecznego. Niemniej jednak stwierdził, iż nie można zaakceptować praktyki w ramach której organ Policji, rozpatrując sprawę dotyczącą cofnięcia pozwolenia na broń palną, opiera swoją negatywną prognozę co do osoby skarżącego wyłącznie na przypuszczeniu, iż skarżący jako osoba podejrzana, a nie oskarżona ani skazana, może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego pomimo, iż swoim dotychczasowym sposobem życia oraz warunkami osobistymi uzasadnia, że będzie szanować obowiązujący porządek prawny. Organy Policji nie mogą bowiem dowolnie interpretować przepisów prawnych regulujących tę materię, a każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu jej okoliczności.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] lipca 2008 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji zwrócił uwagę na rodzaj i ciężar gatunkowy zarzuconych stronie czynów. Śledztwo dotyczy działania zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie umyślnych przestępstw, tj. dokonywanie oszukańczych wyłudzeń przy użyciu fałszywych dokumentów powodujących nielegalny obrót paliwami płynnymi, zapewniających im członkom oraz osobom współpracującym korzyści majątkowe. Komendant Główny Policji podniósł ponadto, iż wobec skarżącego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, a następnie dozoru Policji, zakazu opuszczania kraju oraz poręczenia majątkowego. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności te podważają dotychczasowy wizerunek strony jako osoby praworządnej i godnej zaufania, wynikający z opinii z miejsca zamieszkania czy też środowiska myśliwych i uzasadniają powzięcie wobec niej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Komendanta Głównego Policji osoba objęta tego rodzaju śledztwem nie daje gwarancji bezpiecznego i zgodnego z przepisami prawa posiadania i używania broni palnej. Zdaniem organu odwoławczego ze względu na rodzaj i charakter przestępstw, o których popełnienie skarżący jest podejrzany, godzących m.in. w interes porządku publicznego, w tym także mienie publiczne oraz wiarygodność dokumentów, prymat należy bezwzględnie przyznać interesowi społecznemu, dla którego nie jest rzeczą obojętną, że osoba posiadająca pozwolenie na broń podejrzana jest o czyny tego rodzaju, popełnione w dodatku w ramach zorganizowanej grupy przestępczej.
W dniu 9 września 2008 r. skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organom Policji naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż okoliczność, czy dany podmiot wywołuje uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest elementem stanu faktycznego sprawy, wynikającym z oceny dowodów a nie kwestią interpretacji przepisów prawa materialnego. Według skarżącego uzasadniona obawa, o której mowa w treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe zachowanie tej osoby, bądź też ujemne cechy charakteru. Zdaniem skarżącego mowa zatem w tej sytuacji o faktach, zachowaniach stwierdzonych, a nie przypuszczanych, podejrzewanych. Strona skarżąca wskazała, iż cały czas posiada status osoby podejrzanej, której nie postawiono w stan oskarżenia. Wskazując na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowym, skarżący stwierdził, iż sam fakt prowadzenia postępowania karnego o przestępstwa wymienione w decyzji, nie wystarcza do uznania, iż istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co więcej, także skazanie go za te przestępstwa nie może świadczyć wprost o tym, że nie będzie przestrzegał on przepisów ustawy o broni i amunicji, albowiem każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Zdaniem skarżącego argument organu Policji, jakoby pozytywne opinie na temat skarżącego były spowodowane brakiem świadomości o toczącym się postępowaniu jest chybiony i stanowi wyłącznie niczym nieuzasadnioną próbę dewaluacji wartości wizerunku strony, jako osoby godnej zaufania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, prawidłowo zastosował powołane przepisy ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Sądu należy w pełni zgodzić się z tym, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący, z uwagi na rodzaj i ciężar gatunkowy zarzuconych mu czynów przestępczych, należy do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ma to wpływ na ocenę przesłanki wskazanej w powołanym przepisie ustawy. W tej sytuacji, ziściła się, zdaniem Sądu, wskazywana w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji obligatoryjna przesłanka do cofnięcia skarżącemu posiadanego pozwolenia na broń palną myśliwską.
Sąd wskazuje na otwarty katalog okoliczności z art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Zauważa też, iż organy nie zostały zobowiązane przez ustawodawcę do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niewątpliwie wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania. Uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne).
Jak wskazano, skarżący powoływał się w toku postępowania na dotychczasowy tryb życia oraz jego dobrą opinię w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwych, jako na przesłanki uzasadniające brak jakiejkolwiek obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazywał ponadto na istnienie prawnokarnej zasady domniemania niewinności. Sąd wskazał, iż organy Policji nie podważały owych opinii ani też nie oceniały, czy skarżący jest winny popełnienia zarzucanych mu czynów przestępczych, albowiem kwestie te pozostają poza sferą zainteresowania organów rozstrzygających sprawę o cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń.
Według Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) a stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę proceduralną określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdził w konkluzji, iż Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] lipca 2008 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył cech dowolności i nie przekroczył dopuszczalnej granicy swobody interpretacji na tle konkretnego stanu faktycznego. Wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jaki i pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy założonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy.
W skardze kasacyjnej reprezentowany przez pełnomocnika W.G. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez przyjęcie, że wskazane przepisy uzasadniają cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która nie jest skazana, a jedynie podejrzana o popełnienie przestępstw, a w szczególności jej dotychczasowy nienaganny sposób życia oraz sposób korzystania z broni świadczy o tym, że posiadanie broni przez tę osobę stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaś podejrzenie o popełnienie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko porządkowi publicznemu, a także przestępstw skarbowych ma bezpośredni związek z posiadaną bronią.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...].07.2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...].05.2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, iż żaden z wymienionych czynów, o popełnienie których nie toczy się jeszcze postępowanie sądowe, nie jest wymieniony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, wykładnia celowościowa przywoływanego przepisu wskazuje, iż skoro ustawodawca w art. 15 pkt 1 ust. 6 podał katalog przestępstw, których popełnienie może powodować obawę naruszenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego, to na pewno utraty zaufania lub obawy naruszenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego nie powoduje popełnienie lub podejrzenie o popełnienie jakiegokolwiek z inkryminowanych czynów. Gdyby tak miało być, ustawodawca nie wymieniałby kilku typów przestępstw, a jedynie wskazałby, że jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa powoduje obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem prawnym.
Wskazano też, że z materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny wywieść, że zachodzi obawa, iż skarżący użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący kasacyjnie podał, że posiada broń od 1979 r. i nigdy nie użył jej w sposób niezgodny z przepisami. Z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego wynika, iż skarżący jest osobą zrównoważoną psychicznie, bezkonfliktową, nie nadużywa alkoholu. Skarżący przedstawił, iż jest czynnym członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, który w sposób etyczny zajmuje się myślistwem. Posiada pozytywną opinię oraz właściwe warunki do przechowywania broni. Identyczną opinią, co do nienaganności swoich postaw i zachowań, skarżący cieszy się w Polskim Związku Łowieckim oraz w Kole Łowieckim "[...]" w O.. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż zna opinie na temat skarżącego wystawione przez Polski Związek Łowiecki, koło łowieckie, a także opinię z miejsca zamieszkania, jednakże uznał, iż podejrzenie popełnienia zarzucanych przestępstw opinie te podważa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku wskazał natomiast, iż organy Policji, rozpatrując niniejszą sprawę, nie podważały powyższych opinii, ani też nie oceniały, czy skarżący jest winny popełnienia zarzucanych mu czynów przestępczych, albowiem kwestie te pozostają poza sferą zainteresowania organów rozstrzygających sprawę o cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską. W ocenie autora skargi kasacyjnej, organy administracji państwowej pominęły niezależne opinie przedłożone przez skarżącego i same nie przeprowadziły żadnych badań mających na celu ocenę osobowościową skarżącego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną działający z pomocą pełnomocnika Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują. Stosownie do unormowania art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego – uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podnosi zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Autor skargi nie wyjaśnia jednak, w jakim kontekście zauważa naruszenie wskazanych przepisów jednocześnie w postaci błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania. Są to różne postacie naruszenia prawa materialnego, które wprawdzie mogą wystąpić razem, ale jedynie w określonej relacji wzajemnej i w odniesieniu do odpowiedniego etapu stosowania prawa (zastosowania przepisu). Wymaga to jednak zaprezentowania odpowiedniego rozumowania i argumentacji wskazującej na taką właśnie zależność. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej takiej argumentacji brak, niemniej uchybienie to nie czyni rozpoznania zarzutu niemożliwym.
W ocenie Składu Orzekającego nie można przyznać zarzutowi skargi kasacyjnej przymiotu zasadności, bowiem wykładnia tych przepisów, przeprowadzona zarówno przez organy administracji jak też przez Sąd I instancji jest prawidłowa.
Należy wyjść od tego, że art. 18 ust. 1 ustawy formułuje obowiązek organu (organ cofa pozwolenie na broń) w przypadku spełnienia określonych przesłanek, co kreuje sytuację braku uznania co do ustalenia normatywnych konsekwencji w sytuacji ich wystąpienia. Znaczenia nabiera zatem prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 w pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Punkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego wyżej odesłania z art. 18 ustawy, upoważnia organ do cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka skazana została prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie tych przestępstw.
Na gruncie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy rozróżnić zatem dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wyraźnie odróżnia te sytuacje uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., (II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). W zakresie sytuacji objętej niniejszą kontrolą kasacyjną, należy ją odnieść do zwrotu "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesami bezpieczeństwa lub porządku prawnego". Tu bowiem pojawia się swoiste uznanie odnośnie do kwalifikacji danych faktów jako elementów stanu faktycznego w kontekście treści pojęcia "uzasadniona obawa". Jest to swoboda co do przyjęcia, że ustalone fakty (m.in. dotyczące dotychczasowego sposobu życia czy też okoliczności i charakter popełnienia zarzucanych danej osobie czynów) mieszczą się w istotnej dla tej kwalifikacji kategorii "uzasadniona obawa" użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Uchwała powyższa w tym zakresie wskazuje ponadto, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, w związku z czym osoby takie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w konflikt z prawem. Uchwała podnosi także, iż w przypadku osób, które nie zostały skazane za wymienione w tym przepisie przestępstwa, należy szczegółowo zanalizować stan faktyczny i uzasadnić istnienie takiej uzasadnionej obawy.
Odniesienie zarzutu skargi kasacyjnej do naruszenia prawa materialnego powoduje, że w toku kontroli kasacyjnej należy ustalić, czy Sąd I instancji dokonał należytej kontroli w zakresie przyjęcia przez organy, że spełnione zostały przesłanki, na które te przepisy wskazują. Oznacza to, że analizie powinien zostać poddany w szczególności zwrot "uzasadniona obawa", mimo, że autor skargi kasacyjnej do niego bezpośrednio nie nawiązał. Bez określenia jego roli bowiem nie jest możliwe rozpoznanie zarzutu.
W ocenie Składu Orzekającego, Sąd I instancji przeprowadził rozumowanie, w ramach którego zasadnie wskazał na ustalone przez organy administracji przesłanki, w jego ocenie prowadzące do przyjęcia, iż taka obawa wystąpiła, a ponadto, że jest ona obawą uzasadnioną oraz trafnie zaakceptował ustalenia interpretacyjne organów administracji.
Już na wstępie należy podnieść, iż wskazany w podstawach skargi kasacyjnej zarzut oparcia rozumowania organów jedynie na podejrzeniu a nie na skazaniu nie może być zasadnym. Przede wszystkim dlatego, że na samo podejrzenie popełnienia trzech rodzajów czynów przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu wskazuje przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez sformułowanie "toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw". Oznacza to, że ustawodawca przywiązał wagę do prowadzącego do wszczęcia postępowania karnego, samego podejrzenia popełnienia danego czynu w kontekście cofnięcia pozwolenia na broń. Takie rozumowanie oznacza, że fakt podejrzenia (toczenia się postępowania) nie może nie być brany pod uwagę jako element pojęcia "uzasadniona obawa" także wówczas, gdy przestępstwo nie należy stricte do katalogu powyższych trzech rodzajów przestępstw. Jest to rzecz jasna przesłanka nieco słabsza niż przy skazaniu czy podejrzeniu popełnienia tych trzech typów przestępstw, a więc wymagająca posłużenia się dodatkowymi argumentami, ale przecież nie jest wykluczona jako racjonalna podstawa wykładni samego pojęcia.
W ocenie Składu Orzekającego, na akceptację zasługuje też rozumowanie Sądu I instancji odnośnie do wpływu charakteru przestępstw, o których popełnienie skarżący jest podejrzany oraz sposobu ich popełniania. Jak wskazano wyżej, nie są to przestępstwa stricte należące do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu, popełnienie których (lub podejrzenie popełnienia których), tak jak je systematyzuje kodeks karny, prowadzi do pewnego automatyzmu w zastosowaniu przewidzianych ustawowo konsekwencji (cofnięcia pozwolenia). Nie oznacza to jednak, że organ nie jest upoważniony na gruncie określenia przedmiotu tych przestępstw do badania charakteru zarzucanych danej osobie czynów i przyjęcia, że istniejący związek przedmiotu takiego czynu z jednym z rodzajów wymienionych w przepisie przestępstw prowadzi do mocniejszego przekonania o możliwości wystąpienia uzasadnionej obawy, o której mowa w powoływanym przepisie. Nie jest w tym kontekście obojętny dostrzegalny związek pomiędzy określonymi w przepisie przestępstwami przeciwko mieniu a przedmiotem zarzucanych skarżącemu przestępstw, związanych z celem uszczuplenia należności publicznoprawnej i osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci przestępstw skarbowych przeciwko obowiązkom podatkowym, przestępstw polegających na praniu brudnych pieniędzy, na bezprawnym wystawianiu faktur VAT, na bezprawnym obrocie paliwami płynnymi, itp. Nie jest także w tym kontekście obojętny związek przedmiotu zarzucanych skarżącemu czynów jako przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu z określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy kryterium "interesu porządku publicznego", naruszenie którego może być celem działania osoby posiadającej broń.
Nie może wreszcie być także obojętna forma popełniania zarzucanych czynów. Fakt, że miało to miejsce w postaci udziału skarżącego w zorganizowanej grupie przestępczej, a także, że działanie takie miało miejsce nie jednorazowo, lecz dłuższym przedziale czasowym (w okresie wrzesień 2004 r. – luty 2005 r.), powoduje umyślny charakter czynów, wykluczenie przypadkowości ich popełnienia oraz uczynienie z popełniania tych czynów stałej formy funkcjonowania. Tym bardziej wpływać może więc dodatkowo na przekonanie o wystąpieniu uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ustawy.
Wskazuje na te okoliczności organ I instancji oraz, w mniejszym nieco zakresie, organ odwoławczy. Dostrzega je Sąd I instancji i akceptująco ocenia wpływ, jaki one wywarły na treść zaskarżonej decyzji. Mimo zatem że przestępstwa, o popełnienie których skarżący jest podejrzany i toczy się w związku z tym postępowanie karne, nie należą do przestępstw wskazanych expressis verbis w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, okoliczności związane z charakterem przestępstw i sposobem zarzucanego ich popełnienia uprawdopodobniają wystąpienie uzasadnionej obawy dalszych zachowań posiadacza broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Do organów Policji należała zatem ocena, czy czyny te wyczerpują treść przesłanki z części pierwszej tego przepisu. NSA w powołanej wyżej uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. wyraźnie wskazuje na uprawnienia organów Policji do samodzielnej oceny takich okoliczności (ONSAiWSA 2010/1/5 s. 96). Organy Policji w niniejszej sprawie oceny takiej dokonały.
W ocenie Składu Orzekającego, zarówno zastosowanie tych przepisów w kontekście powyższych ustaleń faktycznych jak i wykładnia Sądu I instancji oraz organów administracji, odnośnie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy są poprawne. Wykładnia wskazuje na ustalenie treści pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni" w kontekście funkcjonalnym, co w przypadku zwrotów szacunkowych należy zaakceptować. Na jej treść winny bowiem zostać nałożone wszystkie składniki faktyczne, w tym też te, które dotyczą charakteru czynów oraz sposobu ich popełniania i czasu trwania takiej aktywności skarżącego. Mimo zatem niemieszczenia się tych czynów w katalogu przestępstw bezpośrednio wymienionych w II części tego przepisu, ich charakter, wskazujący jednoznacznie na lekceważący stosunek skarżącego kasacyjnie do porządku prawnego, na chęć osiągnięcia przez niego korzyści majątkowej oraz na działanie przez kilka miesięcy w zorganizowanej grupie przestępczej, powiązany z możliwym do przewidzenia rodzajem skutków, do jakich czyny takie, a zwłaszcza działanie osoby posiadającej broń palną w zorganizowanej grupie przestępczej może doprowadzić, przesądza o trafności konkluzji Sądu i organów Policji. W tym kontekście zbliża to w pewnym sensie kategorie czynów bezpośrednio wymienionych w art. 15 ust. 12 pkt 6 oraz czynów wskazanych w przedmiotowych decyzjach administracyjnych.
Nie może także przesądzać o trafności odmiennego wyniku wykładni pierwszej przesłanki przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, niewskazana w podstawach skargi ale podniesiona w jej uzasadnieniu, potrzeba uwzględnienia dotychczasowego nienagannego trybu życia oraz dotychczasowego sposobu korzystania z broni, czego wyrazem były opinie, których treści organy nie uznały za równoważącą okoliczności świadczących o wystąpieniu stanu uzasadnionej obawy użycia broni. Kwestie te podlegają bowiem ocenie organu w konkretnym procesie decyzyjnym i, będąc elementem wskazanej w uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r. indywidualizacji konkretnej oceny przesłanek w danym postępowaniu (ONSAiWSA 2010/1/5, s. 98-99), są zestawiane ze wskazaną wyżej wykładnią pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni", elementem której jest antycypacja przyszłych zachowań w kontekście sytuacji będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (podejrzenie popełnienia danych czynów). Kontrola dokonana w tym zakresie przez Sąd I instancji jest trafna i znajduje swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 10).
W świetle powyższego, argumenty strony skarżącej kasacyjnie odnośnie do błędnej wykładni wskazanego przepisu ustawy o broni i amunicji, nie mogą być uznane za zasadne. Skład Orzekający nie dostrzega bowiem trafności podniesionej w podstawach skargi kasacyjnej błędnej wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Biorąc powyższe pod uwagę, skargę kasacyjną należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło