IV SA/Wa 1797/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] lipca 2008 r. o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego i zobowiązaniu S. G. do poniesienia tych kosztów w połowie ich wysokości w kwocie 1500 złotych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia opisany został dotychczasowy stan faktyczny sprawy dotyczący przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych we wsi J. i oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i nr [...], i w konsekwencji dokonanych ustaleń stwierdzono, iż koszty postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w trybie administracyjnym podlegają pokryciu przez strony tego postępowania po połowie na podstawie art. 262 §1 kpa z uwzględnieniem normy wynikającej z art. 152 kc. W tym względzie organ odwoławczy powołał się dodatkowo na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 (ONSAiWSA z 2007 r. Nr 2, poz. 26), w której wskazano, iż organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 §1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 kc), a nie tylko stronę, która żąda wszczęcia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. S. G. zakwestionował dopuszczalność obciążania go kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które – w uznaniu skarżącego – nie było zasadne, skoro zakończyło się wydaniem decyzji określającej przebieg granicy według dokumentów, na które skarżący wskazywał jeszcze przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego. W skardze podniesiono, iż geodeta nie dokonał żadnych czynności w zakresie ustalenia innego przebiegu granicy, niż przebieg wynikający z dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków, dlatego też – w ocenie skarżącego – nie jest należne temu geodecie jakiekolwiek wynagrodzenie. Ponadto, skarżący podkreślił, iż spór graniczny nie powstał z jego winy czy wniosku, dlatego koszty postępowania rozgraniczeniowego powinni ponieść w całości jego sąsiedzi, którzy zawnioskowali o przeprowadzenie tego postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, przytaczając motywy zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydane zostało w wyniku rozpatrzenia zażalenia S. G. od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w którym to zażaleniu wskazano m.in., iż kwota 1500 złotych jest dla skarżącego dużym wydatkiem, mając na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci. Skarżący stwierdził, iż nie został poinformowany przez organ pierwszej instancji o ewentualnych kosztach rozgraniczenia. Do tak sformułowanej okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w żaden sposób nie ustosunkowało się, pomimo, iż z mocy art. 7 w zw. z art. 267 kpa powinno było wyjaśnić i rozważyć, czy sytuacja majątkowa skarżącego kwalifikuje się do zastosowania powołanego art. 267 kpa, według którego w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało na wykładnię art. 262 §1 pkt 2 kpa dokonaną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, z której wynika, iż koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego ponoszą strony tego postępowania, które pozostają w sporze granicznym, każda z tych stron w połowie wysokości poniesionych kosztów postępowania. Jeżeli jednak skarżący podniósł w swoim zażaleniu okoliczność wskazującą na trudność w poniesieniu połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego, to organ rozpatrujący to zażalenie miał obowiązek wyjaśnić tę okoliczność, dając tym wyjaśnieniom stosowny wyraz w swoim rozstrzygnięciu. Nie wyjaśnienie tej okoliczności przez organ rozpatrujący zażalenie stanowi zatem naruszenie art. 7 w zw. z art. 267 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro od stwierdzenia zaistnienia okoliczności określonych w art. 267 kpa zależy skuteczność zobowiązania skarżącego do uiszczenia połowy kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając, iż postanowienie to stanowi podstawę dochodzenia ustalonych w nim należności od skarżącego. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku wniosku w tym względzie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający wyjaśni podniesione przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej w ramach przesłanek określonych w art. 267 kpa.