VII SA/Wa 1867/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-20
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Halina Kuśmirek, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że podmiot wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony, bez podjęcia własnych działań w celu ustalenia jego statusu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może biernie oczekiwać na dowody od strony odwołującej się, lecz z urzędu powinien podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w tym ustalić, czy podmiot wnoszący odwołanie posiada przymiot strony. Umorzenie postępowania odwoławczego bez takiego działania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującej wykonanie wzmocnień konstrukcji stalowej. WINB uznał, że K.S., działający w imieniu "O." Sp. z o.o., nie wykazał interesu prawnego ani własności sąsiednich działek, co miało pozbawić go statusu strony. "O." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję WINB, twierdząc, że wykazała posiadanie sąsiednich działek i tym samym interes prawny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 r. sprawy ze skargi " O." Sp. z o.o. w P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej " O." Sp. z o.o. w P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy budowy [...] na nieruchomości położonej przy ul. [...] w O., gm. B., nakazał inwestorowi – J. M. wykonanie wzmocnień konstrukcji stalowej dobudowy do istniejącego budynku wystawienniczo - biurowo -szkoleniowego części wystawienniczej o konstrukcji murowanej (obiektu oznaczonego w przedłożonej przez inwestora dokumentacji budowlanej numerem 1).
W uzasadnieniu decyzji PINB w P. wskazał, że inwestor wykonał obowiązek nałożony postanowieniem tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...], tj. przedłożył inwentaryzację budowlaną w/w obiektu, zawierającą opinię o stanie technicznym. Z przedłożonej inwentaryzacji wynika, iż niektóre elementy konstrukcyjne przedmiotowego obiektu wymagają wzmocnień. Zdaniem organu wykonanie nałożonego niniejszą decyzją obowiązku pozwoli doprowadzić wymieniony obiekt, będący częścią składową kompleksu [...], do stanu zgodnego z przepisami.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek prezesa "O." Sp. z o.o., K.S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w dniu 10 kwietnia 2004 r. czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...] w miejscowości O., podczas których stwierdzono, że na w/w posesji wybudowano szereg obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekty stanowią dobudowę do budynku "[...]". Podczas kolejnych oględzin ustalono, że obiekty przeznaczone do celów wystawienniczych powstały w latach 1991-1993. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. PINB w P. nakazał J. i Z. M. przedstawienie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego obiektu oraz inwentaryzacji budowlanej z opinią o stanie technicznym. Po wykonaniu przez inwestora tego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nakazał J. M. wykonanie konstrukcji stalowej obiektu. W ustawowym terminie odwołanie od w/w decyzji wniósł K. S., wnioskując o jej uchylenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że organ II instancji obowiązany jest przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania przeprowadzić postępowanie wstępne, podczas którego bada m.in., czy zostało ono złożone w terminie oraz czy odwołanie wniósł podmiot do tego uprawniony.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, wobec wątpliwości dotyczących statusu K. S. jako strony postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pismem z dnia 29 maja 2008 r. wezwał w/w do wykazania interesu prawnego w sprawie. [...]WINB podniósł, iż K. S. nie udowodnił, że posiada interes prawny w postępowaniu, również analiza materiału dowodowego sprawy nie wykazała, aby skarżący legitymował się statusem strony. W szczególności K. S. nie wykazał, że należąca do niego spółka w dalszym ciągu jest właścicielem działek sąsiadujących z działkami o numerach ewidencyjnych [...],[...] i [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. złożyła "O." Sp. z o.o. z siedzibą w P., wnosząc o jej uchylenie. Strona skarżąca podniosła, że ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego są błędne, gdyż skarżący już w czasie postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. wykazał, że "O." Sp. z o.o. jest właścicielem działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], sąsiadujących z działkami inwestora nr [...], [...] i [...], na dowód czego dołączono do skargi wypis z rejestru gruntów z dnia 23 września 2008r., wydany przez Starostwo Powiatowe w P..
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: kpa), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 kpa, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa.
Wydając decyzję organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, zawrzeć w niej uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja winna być należycie uzasadniona z podaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ orzekający się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z takim wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., uznając, że odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
Obowiązkiem organu II instancji, otrzymującego odwołanie, jest w pierwszym rzędzie m.in. ustalenie, czy wnoszący odwołanie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, albowiem tylko stronie – w myśl art. 127 § 1 kpa - przysługuje możliwość wniesienia odwołania. Podkreślić jednak należy, iż organ odwoławczy nie może biernie oczekiwać na dowody zaoferowane przez podmiot składający odwołanie, mające potwierdzać przysługujący mu status strony. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa) wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji publicznej zobowiązany jest więc z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika natomiast, aby [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podejmował jakiekolwiek działania mające na celu ustalenie, czy podmiotowi wnoszącemu odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. służy przymiot strony. Organ uzasadniając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego wskazał jedynie, że PINB w P. wezwał K. S. do wykazania swego interesu prawnego, a K. S. tego interesu nie wykazał.
Podkreślić jednocześnie trzeba, że z niewiadomych przyczyn organ odwoławczy przyjął, że podmiotem wnoszącym odwołanie jest K. S., podczas gdy z akt administracyjnych, a zwłaszcza z wniosku z 1 marca 2001r. wszczynającego postępowanie przed organem pierwszej instancji, z treści samego odwołania oraz z pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie K. S. do wykazania interesu prawnego wynika jednoznacznie, że K. S. działał w imieniu "O." Sp. z o.o., będąc jej prezesem upoważnionym do jednoosobowej reprezentacji. Organ II instancji zdaje się nie odróżniać sytuacji, w której z żądaniem występuje osoba fizyczna od sytuacji, gdy żądanie jest wniesione przez osobę prawną reprezentowaną przez osobę fizyczną. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić żadnych wątpliwości, że odwołanie zostało złożone przez "O." Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Pomimo tego organ odwoławczy odniósł się do kwestii interesu prawnego K. S. w niniejszym postępowaniu, jedynie w końcowej części uzasadnienia decyzji stwierdzając, że "K. S. nie wykazał, że należąca do niego spółka w dalszym ciągu jest właścicielem działek sąsiadujących z działkami nr ew. [...], [...] i [...]". To stwierdzenie wskazuje, że organ odwoławczy miał jednak świadomość, że "O." Sp. z o.o., której prezesem jest K. S., była właścicielem nieruchomości położonych w sąsiedztwie działek, na których zrealizowano przedmiotową inwestycję, pomimo tego nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia, czy spółka ta posiada nadal tytuł prawny do tych nieruchomości i czy w związku z tym przysługiwałby jej przymiot strony. Tymczasem z nadesłanego wraz ze skargą wypisu z rejestru gruntów wynika, że do spółki tej należą działki położone w O., o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], co mogłoby wskazywać na jej interes prawny w niniejszym postępowaniu, jako właściciela nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem objętym inwestycją.
Z tych względów wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony, bez dokonania istotnych ustaleń, jest co najmniej przedwczesne i narusza przepisy art. 7 i art. 77 kpa. Zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, który to przepis wymaga, aby organ zajął w uzasadnieniu decyzji stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnił jasno i wyczerpująco podjęte rozstrzygnięcie. Tymczasem organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że K. S. nie udowodnił, że posiada interes prawny lub że należąca do niego spółka nadal jest właścicielem działek sąsiadujących z inwestycją, a także analiza materiału dowodowego sprawy nie wykazała, aby skarżący legitymował się statusem strony. Takie uzasadnienie nie wypełnia nawet w najmniejszym stopniu dyspozycji powołanego przepisu.
Ujawnione naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa powodują uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy, uznając, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie zaliczyć trzeba wpis od skargi oraz wynagrodzenie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło