II SA/Kr 92/09
WyrokWSA w Krakowie2009-02-23
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli inwestorzy wykonali jedynie adaptację przestrzeni pod istniejącym tarasem, a nie budowę nowego obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niezasadną, oddalając ją. Stwierdzono, że wykonane prace budowlane, polegające na wzniesieniu dodatkowego pomieszczenia gospodarczego, stanowiły budowę, a nie remont, i wymagały pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia obligował organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, który został uznany za zgodny z Konstytucją.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu Rejonowego nakazał K. i M.D. rozbiórkę samowolnie wykonanej dobudowy do piwnicy z tarasem oraz pomieszczenia gospodarczego z płytą stropową, wykonanych bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że dokonali jedynie adaptacji przestrzeni pod istniejącym tarasem i nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując ustalenie zakresu robót i brak wymaganego pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. D. i M. D. na decyzję Wojewody z dnia 20 października 1995 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Dnia [...].09. 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414) wydał decyzję, którą nakazał K. i M.D. rozbiórkę samowolnie wykonanej na ich działce w P. dobudowy do istniejącej, wystającej części piwnicy z tarasem od [...] i istniejącego muru ogrodzeniowego od strony [...] - pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 7,5 m x 3,5 m oraz dwóch słupów o wym. 25x25 cm i stropu gr.9 cm o wym. w rzucie 7,5 x 5,05 m opartego na ścianach pomieszczenia gospodarczego i 2-ch słupach, który to strop stanowi przedłużenie istniejącego tarasu.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...].07.1995 r. na działce w P. ul. [...] ustalono, że inwestorzy K. i M.D. rozpoczęli w lipcu 1995 r. dobudowę do istniejących piwnic budynku pomieszczania gospodarczego z tarasem bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od wskazanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. M.D. podniósł, że organ l instancji nie był w stanie jednoznacznie ustalić zakresu dokonanych prac, a ponadto inwestor wskazał, że dokonał jedynie adaptacji przestrzeni pod istniejącym tarasem, a dokonane prace nie objęły zmiany i wymiany elementów konstrukcyjnych istniejącego budynku i instalacji gazowych, a także nie wpłynęły na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy, a zatem, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Odwołujący stwierdził też, że wydana decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego.
Dnia [...].10.1995 r. Wojewoda Wyniku rozpoznania odwołania wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji, stwierdzając, iż wielkość i usytuowanie wznoszonego budynku, opisanego w protokole oględzin, podpisanym m.in. przez odwołującego się, wskazuje na realizację budowy, a nie remont, a wobec braku pozwolenia na budowę, nakaz rozbiórki orzeczony na podstawie art.48 prawa budowlanego, jest zasadny.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie K.D. i M.D. zarzucili decyzji Wojewody naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ustawy Prawo Budowlane. Wnieśli o uchylenie decyzji organu l, jak i II instancji oraz wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Skarżący podnieśli, że:
1. organ administracji nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny z uwagi na brak ustalenia co dokładnie było przedmiotem robót budowlanych,
2. organ administracji publicznej w żaden sposób nie wykazał, że dokonane przez inwestora prace przekraczają zakres robót budowlanych wskazanych w art. 29 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane
3. art. 48 ustawy Prawo budowlane jest przepisem niezwykle restrykcyjnym, budzącym wątpliwości w doktrynie prawa i będącym przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w zakresie jego zgodności z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i wskazał, że:
1. zakres wykonanych robót budowlanych jest szczegółowo opisany w protokole oględzin, z którego wynika, że wykonano: dobudowę na poziomie piwnic trzech ścian z cegły kratówki, oddzielnie dwa słupki murowane z cegły pełnej oraz na ścianach i słupkach płytę stropową żelbetową,
2. wykonane prace nie mieszczą się w definicji remontu, zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 8 ustawy Prawo budowlane remontem jest wykonanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu,
3. wykonane prace budowlane polegały na budowie nowego pomieszczenia, a zatem zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dnia 23.02.1996 r. . wydał postanowienie wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji. Ponieważ w odniesieniu do przedmiotowej decyzji Wojewody został
złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, postanowieniem z dnia 20. 11,1996 r. postępowanie sądowe zostało zawieszone.
Po zakończeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji -prawomocnym oddaleniu skargi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, niniejsze postępowania zostało podjęte dnia 19.01.2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną
W pierwszej kolejności koniecznym staje się wskazanie, że do rozpatrzenia niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, a zatem przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane budową jest zarówno wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jak i jego odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa. Zarówno rozbudowa, nadbudowa lub przebudowa obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane. Zakres dokonanych przez inwestora robót (k. [...] akt adm.l inst.) nie może być traktowany jako remont zwalniający od uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ celem i skutkiem wykonanych robót budowlanych było wzniesienie dodatkowego pomieszczenia gospodarczego. Skarżący nie kwestionowali, że prace budowlane, opisane szczegółowo w protokole oględzin, a następnie w samej decyzji, wykonali bez pozwolenia na budowę.
Z treści art. 48 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji przez organ l instancji) wynika w sposób jednoznaczny, że sama realizacja obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zobowiązywała właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki i to niezależnie od przyczyn, dla których inwestor zdecydował się na samowolne rozpoczęcie i wykonanie robót budowlanych, polegających na powiększeniu istniejącego obiektu.
Dlatego też nie ulega wątpliwości, że inwestorzy dopuścili się "samowoli budowlanej", a organ administracji był zobligowany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wykonanego bez pozwolenia na budowę.
Trybunał Konstytucyjny dnia 12.01.1999 r. uznał przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane za zgodny z Konstytucją (sygn. akt P 2/98). Zarzuty skargi są zatem niezasadne.
Orzekające w sprawie organy administracji publicznej w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, dokonały jego prawidłowej oceny i zastosowały właściwą podstawę prawną- art.48 prawa budowlanego. Dlatego zarzut podniesiony dodatkowo na rozprawie, iż organ nie wskazał podstawy prawnej jest również niezasadny, podobnie jak zarzut braku określenia organu, który wydał decyzję, na tytułowej stronie decyzji. Kwestie te - zdaniem Sądu - nie budzą żadnej wątpliwości. Wojewoda jako organ odwoławczy, mimo powołania w pierwszym zdaniu decyzji jedynie art. 138 §1 pkt 1 kpa, w treści decyzji wskazał, że rozpoznał sprawę na podstawie przepisu art.48 prawa budowlanego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło